To już nie jest science fiction. Moment w którym, podczas działań wojennych, spotkają się „twarzą w twarz” żołnierz regularnej armii i robot humanoidalny, zbliża się wielkimi krokami. Eksperci liczą czas do tej konfrontacji w miesiącach, a nie w latach. Ma to być chwila nieprzyjemna dla człowieka, bo według założeń projektantów maszyna ma wtedy już znacznie przewyższać możliwościami istotę ludzką. Dotychczas sytuacje takie zdarzały się tylko w filmach science fiction. Przy obecnym tempie rozwoju nowoczesnych technologii wojskowe humanoidy są już niemal na wyciągnięcie ręki. Zdecydowanie więcej mówi się jednak o „cywilnych” odmianach robotów, które coraz lepiej radzą sobie z codziennymi ludzkimi czynnościami, a nawet uczestniczą w turniejach sportów walki dla maszyn.Po „Armii Dronów” czas na „Armię Robotów”Były minister obrony Ukrainy Mychajło Fedorow podczas wrześniowej konferencji IT Arena we Lwowie przedstawił program „Armia Robotów”. Jego celem jest stworzenie robotów humanoidalnych, które mogłyby wykonywać część zadań ukraińskiej piechoty. Projekt zakłada, że w ciągu sześciu miesięcy od uruchomienia programu – czyli w okolicach marca 2027 roku – uzyskany zostanie pierwszy potwierdzony pozytywny efekt działań bojowych robota humanoidalnego.Patryk Szymczak, prezes zarządu Si Robotics uważa, że to możliwe w przypadku konkretnego, ograniczonego zadania. Si Robotics to polski start-up deep-tech, który projektuje i buduje zaawansowane systemy robotyczne oraz bioniczne aktuatory (siłowniki) do zastosowań w obronności, przemyśle i sektorze kosmicznym. Biznesmen zwraca jednak uwagę na różnicę między pojedynczym sukcesem operacyjnym a niezawodną zdolnością bojową gotową do wdrożenia, bo bezpośrednie użycie robota w walce jest znacznie trudniejsze niż realizacja zadania logistycznego.– Jako uczestnik dialogu technicznego z przedstawicielami przemysłu obronnego z USA, Wielkiej Brytanii i Korei obserwuję, że rzeczywisty popyt na zaawansowane systemy robotyczne wyprzedza to, co można wywnioskować z debaty publicznej. Rozmowy nie dotyczą już tego, czy takie technologie znajdą zastosowanie, lecz konkretnych koncepcji operacyjnych, architektury systemów, integracji z istniejącymi rozwiązaniami oraz przygotowania do wdrożeń na skalę przemysłową – powiedział portalowi TVP.Info Patryk Szymczak, absolwent Politechniki Wrocławskiej w zakresie inżynierii kwantowej i informatyki.Czytaj także: Pierwszy taki desant. Żadnych żołnierzy, tylko roboty i dronyUkraińcy cierpią na ogromne niedobory osobowe w armii. Na początku roku szacunki wskazywały, że na froncie brakuje około 300 tysięcy żołnierzy. Luki od dawna łatane są w oparciu o najnowsze technologie. Sytuację mocno poprawił wdrażany od 2022 roku program „Armii Dronów”. Inicjatywa Fedorowa – był wówczas ministrem transformacji cyfrowej Ukrainy – otworzyła rynek dla ukraińskich producentów dronów, uruchomiła zamówienia publiczne i szkolenia operatorów, a także pomogła w utworzeniu pierwszych jednostek dronów szturmowych. Model ten zrewolucjonizował strategię prowadzenia wojny, dlatego Fedorow chce pójść krok dalej i w podobnym formacie wprowadzić na front humanoidy.Według wewnętrznych szacunków Ukrainy i danych rządowych opublikowanych przez agencję Reuters, w 2024 roku dzięki dronom zrealizowano 69 procent ataków na wojska rosyjskie i 75 procent ataków na pojazdy i sprzęt.Bezzałogowce na froncie już wyręczają żołnierzyPod koniec 2025 roku drony odpowiadały za zniszczenie ponad 80 procent wszystkich wrogich celów. Dwunastu operatorów dronów, dysponujących wystarczającą liczbą bezzałogowców, może obecnie wykonywać zadania kilkudziesięciu żołnierzy piechoty – jest to stosunek, który odwraca tradycyjne zasady walki lądowej.Radio New Voice of Ukraine w połowie lutego opublikowało rozmowę z jednym z dowódców 12. Brygady Azowskiej. Żołnierz posługujący się pseudonimem „Kil” powiedział, że stały i skuteczny monitoring, w połączeniu z operacjami dronów, artylerii i minowania, uniemożliwia wojskom rosyjskim postępy – szczególnie w obszarach zalesionych i strefach zabudowanych.– Są miejsca, gdzie nie ma absolutnie żadnej ukraińskiej piechoty, ale jesteśmy w stanie zapewnić obronę dzięki ciągłemu nadzorowi oraz ostrzałom – powiedział „Kil”. Sytuację ma poprawić jeszcze bardziej pojawienie się na froncie humanoidów. W ciągu 12 miesięcy Mychajło Fedorow chce doprowadzić do pierwszej operacji militarnej, w której roboty współpracowałyby z dronami i wykonywały najbardziej niebezpieczne elementy misji bez bezpośredniego udziału piechoty.– Zorganizowanie w ciągu najbliższego roku takiego przedsięwzięcia jest możliwe, ale na poziomie eksperymentalnym i w ograniczonych scenariuszach. Autonomiczna operacja szturmowa pozostaje ogromnym wyzwaniem, natomiast współdziałanie dronów i robotów naziemnych w zadaniach logistycznych, technicznych i inżynieryjnych jest technicznie realne. Systemy bezzałogowe potrafią prowadzić rozpoznanie, analizować otoczenie i transportować wyposażenie. Jednak nadal zawsze potrzebny jest żołnierz, który rozładuje wózek UGV (bezzałogowy pojazd naziemny), przeładuje amunicję, wymieni baterię, podłączy przewód czy wykona naprawę. Największą wartość na powstającym rynku robotyki dual-use zbudują firmy posiadające krytyczne technologie i architekturę systemową, zdolne docelowo definiować całe programy robotyczne, a nie tylko dostarczać pojedyncze urządzenia – ocenił szef Si Robotics Patryk Szymczak.Czytaj także: Ukraińskie roboty wzięły do niewoli Rosjan. Pierwszy przypadek w historiiWizja Fedorowa zakłada, że humanoidy podczas operacji będą mocno wspierane także przez inne roboty naziemne – zaprezentował to w specjalnym filmie poglądowym przedstawionym podczas AI Areny we Lwowie. Widać na nim m.in. urządzenia przypominające kraby, które rozmieszczają ładunki wybuchowe w „porozumieniu” z humanoidami.Zainteresowanie chińskiej armii humanoidami wzrosło w latach 2025-2026Ukraińcy, z Mychajło Fedorowem na czele, oczywiście nie odkryli Ameryki. Wyścig po wojskowe roboty humanoidalne trwa bowiem od dawna, ale w ostatnim czasie wyraźnie przyspieszył. Nie chodzi już wyłącznie o konstruowanie maszyn, które potrafią chodzić, biegać, przenosić przedmioty czy wykonywać czynności na wzór ludzkich zachowań. Coraz większe zainteresowanie armii budzi możliwość wykorzystania humanoidów do zadań wykonywanych dotychczas przez żołnierzy: rozpoznania, patrolowania, transportu amunicji, obsługi urządzeń wojskowych, działań w budynkach i pracy w strefach skażonych. Liderami w tym wyścigu są Chiny, Stany Zjednoczone i Korea Południowa. Żadne z tych państw nie pokazało jednak jeszcze publicznie w pełni operacyjnego, autonomicznego humanoida zdolnego do prowadzenia regularnej walki na współczesnym polu bitwy.Chiny rozwijają zarówno przemysłowe koncepcje humanoidów, jak i wojskowe zastosowania tych konstrukcji. USA uruchomiły programy konkursowe i eksperymentalne, w których wojsko określa wymagania dla przyszłych robotów. Korea Południowa, w oparciu o program państwowy, przeprowadziła już eksperyment z humanoidem wykonującym zadania na okręcie wojennym.Chiny są szczególnie interesującym przypadkiem, ponieważ dysponują one jednocześnie dużym przemysłem produkującym humanoidy, wojskowymi ośrodkami badawczymi zajmującymi się robotyką, państwowymi koncernami zbrojeniowymi rozwijającymi roboty oraz zaplecze w zakresie sztucznej inteligencji, czujników i systemów autonomicznych. We wrześniu 2026 roku agencja Reuters opublikowała artykuł „From dance floor to war: China readies humanoid robots for combat”.Zbierając materiały, dziennikarze przeanalizowali ponad sto chińskich dokumentów: zamówień wojskowych, publikacji naukowych, patentów, materiałów urzędowych i informacji producentów. Wynika z nich, że zainteresowanie chińskiej armii humanoidami wyraźnie wzrosło w latach 2025-2026. Sztandarowe chińskie humanoidalne programy militarne są realizowane w ośrodkach NORINCO i NUDT.NORINCO to chiński koncern zbrojeniowy (China North Industries Group Corporation Limited), oprócz gigantycznej produkcji „klasycznej” broni, zajmuje się on też rozwijaniem wojskowego humanoida o nazwie Fuxi. Według materiałów firmowych opublikowanych w sierpniu 2026 roku robot ma być przeznaczony do służby wartowniczej, rozpoznania w różnych warunkach atmosferycznych, patrolowania, wykonywania niebezpiecznych zadań i wspierania personelu wojskowego. Co istotne Fuxi może być opcjonalnie sterowany przez człowieka i wojsko, nie musi od razu działać w warunkach pełnej autonomii.Czytaj także: Roboty zamiast celników. Science fiction w prawdziwym świecieSwoją koncepcję robota humanoidalnego dla wojska opracowuje też Narodowy Uniwersytet Technologii Obronnych (NUDT). Ta jedna z najważniejszych chińskich wojskowych instytucji badawczych organizowała u siebie w czerwcu 2025 roku konkurs Yongzhi Cup, w którym roboty miały symulować przenikanie na terytorium przeciwnika. Ich zadaniem było wejście do wyznaczonego obszaru, sporządzenie mapy i odnalezienie wskazanych celów. Przy okazji testowano też inne scenariusze: kontrolowanie tożsamości osób, patrolowanie baz wojskowych, inspekcje i zadania ochronne.Aż 95 procent globalnych dostaw humanoidalnych robotów jest z ChinJeszcze ciekawsza jest koncepcja opisana w publikacji NUDT z sierpnia 2025 roku. Naukowcy z Narodowego Uniwersytetu Technologii Obronnych przedstawili scenariusz szturmu na zajęty przez wroga budynek. Dwa zespoły piechoty miałyby współpracować z sześcioma robotami różnych typów – humanoidami, robotami czworonożnymi i pojazdami bezzałogowymi. Jest to jednak scenariusz koncepcyjny, a nie potwierdzony eksperyment z kompletnym oddziałem robotów.Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (PLA) podejmuje jednak zdecydowane kroki, aby plan pozyskania humanoidów dla wojska wdrożyć jak najszybciej w życie. Świadczą o tym m.in. konkretne przetargi i zamówienia pod tego typu roboty, które dokładnie analizowali dziennikarze Reutersa na potrzeby swojego artykułu.W czerwcu 2026 roku PLA przeznaczyło też około trzystu tysięcy dolarów na system gromadzenia i oznaczania danych z kamer, radarów i ruchu humanoidów, w tym informacji o terenie, po którym mogą się poruszać. To wskazuje, że program obejmuje infrastrukturę danych niezbędną do szkolenia systemów percepcji i mobilności, a nie tylko pozyskiwanie samych robotów.Prawie rok temu, bo 30 listopada 2025 roku, Wang Yonghua, naukowiec z Instytutu Badań Wojennych Akademii Nauk Wojskowych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, powiedział państwowemu dziennikowi „Guangming Daily”, że wciąż istnieją istotne ograniczenia, ale po ich pokonaniu humanoidy będą wielką siłą armii.– Gdy tylko zostaną osiągnięte główne przełomy technologiczne, koszty produkcji znacząco spadną, a produkcja przemysłowa zostanie zwiększona, roboty humanoidalne masowo pojawią się na polu bitwy. Eksploracja możliwości budowy inteligentnych jednostek robotycznych i innowacje w zakresie wykorzystania robotów humanoidalnych w walce to ścieżka, którą musimy obrać, aby przygotować się do przyszłych inteligentnych wojen i wygrać je – stwierdził Wang Yonghua.Czytaj także: Amerykańska AI w służbie chińskiej armii. Nowy punkt zapalnyW podobnym tonie chiński naukowiec wypowiedział się kilka tygodni temu, pytany o wojskowe humanoidy przed dziennikarzy Reutersa. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że według BofA Global Research, chińscy producenci w 2025 roku odpowiadali za około 95 procent globalnych dostaw humanoidalnych robotów.W US Army humanoidy mają być wsparciem żołnierzy, a nie ich zamiennikiemW Stanach Zjednoczonych publicznie ujawnione prace nad militarną odmianą humanoida mają nieco inny charakter niż w Chinach. Kluczowym przedsięwzięciem ma być ogłoszony 6 sierpnia 2025 roku konkurs xTechHumanoid, zorganizowany przez US Army (we współpracy z Humanoid Community of Collaboration). Z jednej strony chodzi o rozpoznanie możliwości przemysłu, a z drugiej – wyłonienie konstrukcji oraz technologii, które w przyszłości można będzie wykorzystać w siłach zbrojnych. Ważne zastrzeżenie: od początku istotą amerykańskiej filozofii jest, że humanoidy to przede wszystkim element uzupełniający dla żołnierzy, a nie ich bezpośredni zamiennik.W wymaganiach xTechHumanoid wojsko wskazało następujące potencjalne zadania humanoidów:– rozpoznanie i obserwacja;– ochrona obiektów i punktów kontrolnych;– rozpoznanie oraz usuwanie przeszkód;– działania w środowisku skażonym chemicznie, biologicznie i radiologicznie;– gaszenie pożarów;– transport i logistyka;– działania ofensywne i defensywne w terenie zurbanizowanym.We wrześniu 2026 roku amerykańska armia ogłosiła pięciu zwycięzców konkursu. Każda z firm będzie odpowiadała w projekcie za inny obszar. Są to: Florida Institute for Human and Machine Cognition (IHMC, system bazowy ), ACES Group (zasilanie i magazynowanie energii), Hydroplane (mobilne generatory energii), Ras Labs (dotykowe czujniki palców), Velocity Explorations (oprogramowanie sterowania i dowodzenia). Rolę wiodącą w przedsięwzięciu będzie miał IHMC – naukowcy z Florydy przedstawili najlepszy podstawowy system humanoidalny, który zyskał uznanie wojskowych. Robot nazywa się Alex i (według informacji US Army) ma wykorzystywać aktuatory odporne na uderzenia, posiadać ochronę balistyczną i hybrydowy system autonomii łączący sztuczną inteligencję oraz sterowanie przez człowieka.Innym zaawansowanym amerykańskim projektem humanoida dla wojska jest tworzony przez kalifornijski start-up Fundation Robotics robot Phantom MK-1 (w zamyśle projektantów ma on też realizować zadania cywilne). Maszyna mierzy około 175-180 cm wzrostu i waży 80 kg. Porusza się z maksymalną prędkością 1,7 m/s (około 6 km/godzinę) i może przenosić ładunki o masie od 20 do 40 kg (zależnie od konfiguracji). Firma z San Francisco pozyskała kontrakty badawcze o łącznej wartości około 24 milionów dolarów od Sił Zbrojnych USA (US Army, Navy oraz Air Force).Czytaj także: Siły Superinteligencji Trumpa wchodzą do gryW lutym 2026 roku dwa egzemplarze Phantom MK-1 trafiły do Ukrainy, stając się pierwszymi humanoidalnymi robotami testowanymi w strefie aktywnych działań wojennych. Na obecnym etapie nie pełnią one funkcji szturmowej – służą głównie do rozpoznania, wsparcia logistycznego oraz inspekcji w strefach wysokiego ryzyka.Koreański Pibot sprawdził się na okręcieSwojego humanoida dla wojska budują też południowi Koreańczycy. Mogą oni pochwalić się konkretnym przykładem wykorzystania tego typu robota w eksperymencie wojskowym.Maszyna nazywana Pibotem została opracowana przez zespół badawczy Korea Advanced Institute of Science and Technology (KAIST), z udziałem południowokoreańskiej Agencji Rozwoju Obronności (ADD). Projekt rozwijany jest od 2022 roku. Agencja odpowiedzialna za zakupy uzbrojenia przeznaczyła na niego około 5,7 mld wonów, czyli 3,8 mln dolarów.23 lipca 2026 roku południowokoreańska marynarka wojenna przeprowadziła eksperyment, w którym Pibot przejął obowiązki człowieka przy sterze okrętu. Według agencji Yonhap robot wykonywał polecenia dotyczące zmiany kursu, realizował manewry na symulowanym torze wodnym, radził sobie w okolicznościach ograniczonej widoczności, wykonywał zadania w symulowanych warunkach nocnych i złej pogody. To znaczące osiągnięcie, ponieważ obsługa okrętu wymaga nie tylko rozpoznawania obrazu, ale również precyzyjnego manipulowania fizycznymi układami sterowniczymi. Pibot nie jest jednak robotem bojowym. Jego zadaniem jest odciążenie marynarzy i wykonywanie wybranych czynności na pokładzie.Polska w wyścigu po humanoida-żołnierza może nie dogoni światowej czołówki, ale wcale nie musi też występować w roli statysty. Prezes Si Robotics Patryk Szymczak podkreśla, że Polska łączy w sobie kompetencje inżynierskie, zaplecze przemysłowe, rosnący sektor obronny, bliskość Ukrainy i kapitał zainteresowany technologiami dual-use. To pozwala naszym firmom współtworzyć architekturę przyszłych systemów, zamiast pozostawać wyłącznie poddostawcami globalnych koncernów.– Równolegle w Warszawie krystalizuje się zbieżność interesów środowisk związanych z bezpieczeństwem państwa, polityką przemysłową, kapitałem strategicznym, a robotyką humanoidalną. Mamy już działające prototypy i rozwijamy kolejne generacje platformy humanoidalnej, od początku z myślą o rynku globalnym. Powstają warunki do zbudowania niezależnego europejskiego lidera autonomii fizycznej – stwierdził w rozmowie z nami Patryk Szymczak.Czytaj także: Walki humanoidów. Polski zespół przebija się do światowej elityPrezes zarządu Si Robotics zwrócił też uwagę, że w sytuacji szybko zmieniających się realiów bezpieczeństwa Europa potrafiła się odnaleźć, rozwijając technologie i przemysł zbrojeniowy na wysokim poziomie. Robotyka dual-use otwiera podobną szansę. Program obejmujący 20 tys. robotów po 25 tys. euro oznacza 500 mln euro wartości samego sprzętu, bez integracji, oprogramowania i wieloletniego utrzymania. Naukowiec i biznesmen podkreśla, że rynek autonomii fizycznej dopiero definiuje swoją architekturę. Decyzje technologiczne i partnerstwa przemysłowe najbliższych lat mogą ustalić układ sił na dekady.– Chcę, żeby Polska nie tylko kupowała roboty przyszłości, ale tworzyła technologie, od których będzie zależał globalny przemysł obronny i gospodarka – powiedział Patryk Szymczak.Kończy się era humanoidów tańczących na scenieChoć eksperci nie mają wątpliwości, że w bardzo bliskiej przyszłości humanoidy zaczną uczestniczyć w misjach wojskowych i na polu bitwy będą realizować coraz bardziej złożone zadania, to wciąż do pokonania pozostało jeszcze kilka przeszkód. Najtrudniejsze jest niezawodne wykonanie konkretnej misji w rzeczywistych warunkach. Robot musi być intuicyjny dla żołnierza, odporny na uszkodzenia i możliwy do szybkiej naprawy w warunkach polowych.– Priorytetem powinna być niezawodna manipulacja pod nadzorem operatora, a następnie zwiększanie autonomii na podstawie rzeczywistych danych operacyjnych. W robotyce dual-use nie wygra najładniejsza demonstracja, lecz zdolność operacyjna, którą można produkować, wdrażać, naprawiać i nieustannie doskonalić w dużej skali – stwierdził w rozmowie z portalem TVP.Info prezes zarządu Si Robotics.Kolejną barierą jest cena. Mychajło Fedorow w wywiadzie dla ukraińskiego „Forbesa” przyznał, że aktualne koszty budowy tego typu robotów są zbyt wysokie. Aby maszyny mogły wejść do masowej produkcji konieczne będzie „zejście z ceny” – do poziomu 10-20 tysięcy dolarów. Fedorow dodał, że koszt będzie również zależał od zadań, jakie robot ma wykonywać. Ukrainiec, który w przeszłości był także ministrem ds. transformacji cyfrowej, wyraził przekonanie, że jego zespół jest w stanie już w najbliższym czasie (do końca roku) przygotować humanoida zdolnego do egzystencji w warunkach bojowych, ale jego cena będzie wahać się w granicach 40-70 tysięcy dolarów.– Poziom około 20 tysięcy dolarów uważam za osiągalny cel dla uproszczonych, wyspecjalizowanych konstrukcji produkowanych masowo. Nie jest to jednak cena, jakiej należy oczekiwać dzisiaj za każdą zaawansowaną platformę wojskową. Współczesne pole walki wymaga również maszyn, których utrata jest ekonomicznie akceptowalna, a produkcja i naprawa mogą być realizowane szybko. Przy zamówieniu 50 tysięcy egzemplarzy różnica między ceną 20 tysięcy, a 70 tysięcy dolarów, oznacza 2,5 miliarda dolarów. Modele AI już dziś są wymienialnymi komponentami, a ich koszty będą spadać jeszcze szybciej. Znacznie trudniejszą do skopiowania przewagę konkurencyjną będą stanowić własne technologie napędowe, niezawodność wykonywania zadań fizycznych, unikalne dane operacyjne, zdolność produkcji na dużą skalę oraz tempo doskonalenia produktów na podstawie doświadczeń użytkowników wojskowych – powiedział Patryk Szymczak.Informacja o pojawieniu się na polu walki maszyn, które wyglądają jak ludzie i swymi zachowaniami przypominają ludzkie istoty, jeszcze rok temu byłoby szokiem. Teraz pytanie nie brzmi, czy to jest możliwe, ale kiedy humanoidy wkroczą do akcji.– Naszym celem jest zabicie pierwszego Rosjanina w ciągu sześciu miesięcy za pomocą humanoidalnego robota – powiedział Fedorow podczas swojego wystąpienia na IT Arenie, 26 września we Lwowie.Ukrainiec sam buduje prywatną firmę zbrojeniową z funduszem korporacyjnym, a wśród jej inwestorów ma być prezes Palantir Technologies – Alex Karp. Palantir to amerykańskie przedsiębiorstwo nowych technologii specjalizujące się w analizie dużych zbiorów danych (Big Data) oraz sztucznej inteligencji.Czytaj także: Humanoidalny robot w Sejmie. Wygłosił orędzie do Polaków– W lipcu 2026 r. amerykańska FCC (Federalna Komisja Łączności – red.) ograniczyła dopuszczanie nowych modeli zaawansowanych robotów produkowanych poza USA, przewidując możliwość warunkowej zgody Departamentu Wojny. To sygnał, że robotyka staje się technologią strategiczną. Kończy się era humanoidów tańczących na scenie. Zaczyna się rywalizacja o suwerenność technologiczną, produkcję i kontrolę nad łańcuchami dostaw – powiedział nam prezes zarządu Si Robotics.