Koniec z ukrytymi opłatami i pułapkami w sieci? Koniec z ukrytymi opłatami, trudną do anulowania subskrypcją i sklepami, w których klient może porozmawiać wyłącznie z czatbotem. Komisja Europejska przedstawiła projekt Aktu uczciwości cyfrowej (DFA), który ma wzmocnić ochronę konsumentów w internecie, a w nim regulacje dotyczące dynamicznych cen biletów, ukrytych opłat i zakupów dokonywanych przez AI. Prawo do kontaktu z człowiekiem w sklepach internetowych, przejrzyste ceny biletów na mecze i koncerty, zakaz ukrytych opłat ujawnianych dopiero na ostatnim etapie zakupów, łatwiejsza rezygnacja z subskrypcji i uregulowanie transakcji dokonywanych przez sztuczną inteligencję – to najważniejsze założenia Aktu uczciwości cyfrowej (DFA), zaproponowanego w środę przez Komisję Europejską.Nowe przepisy mają dostosować unijne prawo ochrony konsumentów do realiów handlu elektronicznego i rynków cyfrowych. Jak podkreślił komisarz UE ds. ochrony konsumentów Michael McGrath, obecne regulacje powstały jeszcze przed ich gwałtownym rozwojem.– Musimy zadbać o to, aby konsumenci mogli nadal czerpać pełne korzyści z cyfryzacji, a wygoda, jaką ona ze sobą niesie, nie oznaczała zgody na nieuczciwość. Nieuczciwe praktyki handlowe w internecie, takie jak manipulacyjne techniki marketingowe czy ukryte opłaty, mogą bowiem ograniczać zdolność konsumentów do dokonywania swobodnych i świadomych wyborów – zaznaczył irlandzki komisarz.Czytaj także: Wniosek Święczkowskiego rozpatrzony. „Sąd Najwyższy nie miał prawa”Koniec z ukrytymi opłatami i manipulacjąZgodnie z propozycją KE sprzedawcy nie będą mogli stosować manipulacyjnych taktyk wywierających presję na kupujących, np. fałszywych komunikatów, że produkt jest niemal wyprzedany. Zakazane ma być również zaskakiwanie klientów dodatkowymi, nieuniknionymi kosztami, ujawnianymi dopiero podczas finalizowania transakcji. Ma to ograniczyć podejmowanie impulsywnych decyzji pod wpływem zaangażowania w proces zakupowy.Komisja chce też uregulować tzw. dynamiczne ceny biletów na wydarzenia sportowe i kulturalne. Praktyka ta wzbudziła duże kontrowersje podczas sprzedaży wejściówek na koncerty zespołu Oasis w 2024 roku, gdy fani byli zaskakiwani wielokrotnymi podwyżkami cen na ostatnim etapie zakupu. Podobne emocje wywołała sprzedaż biletów na piłkarskie mistrzostwa świata w 2026 roku. FIFA po raz pierwszy zastosowała wówczas model zmiennych cen uzależnionych od popytu. W lipcu o zakazanie takich praktyk zaapelował Parlament Europejski.DFA w wersji zaproponowanej przez Komisję nie zakaże jednak dynamicznego ustalania cen, lecz ma zapewnić większą przejrzystość tego procesu – wyjaśnił McGrath grupie korespondentów. Jeśli sprzedawca będzie reklamował bilety w cenie wyjściowej, np. 100 euro, będzie musiał poinformować, ile wejściówek jest dostępnych w tej najniższej oferowanej cenie. Zobowiązany będzie również do podania maksymalnej ceny biletu.Obowiązek informowania o aktualnej cenie i jej górnym limicie obejmie nie tylko sprzedawców biletów na wydarzenia sportowe i kulturalne, ale wszystkie sklepy internetowe stosujące systemy wirtualnych kolejek i dynamicznego ustalania cen.Czytaj także: Urodziła dziecko w domu i zostawiła je w toalecie. Grozi jej dożywocieKontakt z człowiekiem zamiast wyłącznie z chatbotemNowe regulacje ustanowią także prawo do kontaktu z człowiekiem w sklepach internetowych. Ma to zapobiec sytuacjom, w których jedyną dostępną formą komunikacji z firmą jest rozmowa z chatbotem. Kontakt z pracownikiem będzie możliwy po dokonaniu zakupu, a także wtedy, gdy inne sposoby komunikacji okażą się nieskuteczne.Usługa ma być bezpłatna i dostępna w języku, w którym zawarto umowę. Aby nie nakładać na sprzedawców nadmiernych obowiązków, kontakt z człowiekiem będzie musiał być zapewniony jedynie w godzinach pracy przedsiębiorcy. Nie będzie też konieczności prowadzenia rozmowy telefonicznej – wystarczy możliwość kontaktu przez internet.Łatwiejsza rezygnacja z subskrypcjiAkt uczciwości cyfrowej ma również ułatwić anulowanie internetowych subskrypcji. Z badania Komisji Europejskiej wynika, że prawie 70 proc. respondentów ma trudności z rezygnacją z umów zawartych online.– Myślę, że wszyscy mieliśmy takie doświadczenie: zapisujemy się na darmowy okres próbny, co wymaga jednego lub dwóch kliknięć, ale kiedy przychodzi do rezygnacji, trzeba poświęcić na to niemal cały dzień – zauważył McGrath.KE proponuje, by przejście z bezpłatnego okresu próbnego na płatną, wiążącą umowę wymagało wyraźnej zgody konsumenta. Z kolei w przypadku automatycznego przedłużania już opłacanej subskrypcji sprzedawca będzie musiał przypomnieć klientowi o tym fakcie i poinformować go o zasadach rezygnacji.Czytaj także: PE żąda powrotu ukraińskich dzieci. „Nie mogą być kartą przetargową”Zakupy dokonywane przez sztuczną inteligencjęDFA ma także uregulować rozwijającą się usługę, w ramach której transakcji w imieniu konsumentów dokonują modele sztucznej inteligencji. Nowe przepisy mają zagwarantować, że nawet jeśli zakupu dokona agent AI, klient zachowa wszystkie standardowe prawa i gwarancje umowne. Będzie mógł m.in. odstąpić od transakcji lub zażądać zwrotu pieniędzy.Konsument zyska również możliwość wcześniejszego określenia i późniejszej modyfikacji głównych kryteriów działania agenta, takich jak maksymalny przedział cenowy czy konkretne cechy poszukiwanego produktu.Akt uczciwości cyfrowej ma uzupełnić obowiązujące już unijne regulacje dotyczące usług cyfrowych (DSA) i rynków cyfrowych (DMA). Przyjęcie formy rozporządzenia oznacza, że nowe przepisy będą obowiązywać jednocześnie i w takim samym kształcie we wszystkich 27 państwach UE. Pakiet zaproponowany przez Komisję zmieni również dyrektywę o prawach konsumenta, aby uprościć jej stosowanie w internecie.Czytaj także: Kraków po tragedii. Kto zajmie się pogrzebem napastnika?