Jak narodziła się legenda tego przysmaku? Rogale świętomarcińskie tradycyjnie kupowane są w przypadającym 11 listopada dniu św. Marcina. Tradycja dzielenia się smakołykiem narodziła się w poznańskiej parafii św. Marcina w drugiej połowie XIX wieku – ten święty jest symbolem dobroczynności. Obecnie do produkcji oryginalnych rogali uprawniają specjalne certyfikaty, a sam przysmak musi spełniać określone wymagania. Poznańskie smakołyki wypiekane są z ciasta półfrancuskiego, z nadzieniem z białego maku, wanilii, cukru, orzechów, rodzynek, margaryny, skórki pomarańczowej i innych dodatków. Ich waga nie powinna przekroczyć 250 g. Od 2008 roku tradycyjnie wypiekany poznański rogal świętomarciński jest „Produktem o Chronionej Nazwie Pochodzenia w Unii Europejskiej”.– Rogal świętomarciński to na pewno symbol miasta i nasz tradycyjny wypiek. Ale oczywiście ta tradycja wypiekania rogali nie polega jedynie na tym, że są one w tym okresie sprzedawane. Ta tradycja powstała tak naprawdę z myślą o tym, żeby się tymi rogalami dzielić, żeby – za św. Marcinem – po prostu czynić dobro i dlatego uważam, że obchody 11 listopada są wyjątkowe w skali naszego kraju – powiedział Mateusz Kril z Rogalowego Muzeum Poznania.Jak dodał, sam kształt rogali, według legendy, pochodzi od podkowy zgubionej przez konia św. Marcina. Święty jest symbolem dobroczynności, a tradycja dzielenia się i jedzenia rogali przypominana i kultywowana jest co roku 11 listopada, właśnie w dzień św. Marcina – patrona jednej z głównych ulic Poznania. Co ciekawe, nazwa ulicy brzmi Święty Marcin, a nie Świętego Marcina. Pochodzi ona bowiem od nazwy założonej tu w XII wieku osady.Proboszcz wezwał do wsparcia potrzebujących. Tak narodziła się legendaŚwięty Marcin był częstym tematem listopadowych kazań w poznańskich kościołach. Jak głosi legenda, podczas jednego z nich w 1891 roku ksiądz Jan Lewicki, proboszcz parafii świętomarcińskiej, wezwał wiernych do wsparcia potrzebujących, wzorem świętego z Tours. W nabożeństwie brał udział cukiernik Józef Melzer, który zainspirowany słowami duchownego postanowił upiec kilka blach smakołyków. Sprzedawał je później zamożnym mieszkańcom, natomiast biednym – rozdawał. W kolejnych latach w inicjatywę włączyli się inni poznańscy cukiernicy i piekarze.Czytaj też: Smakowita tradycja z Poznania. Ile kalorii ma rogal świętomarciński?Historia rogali jest jednak starsza niż legendy. Obchody dnia św. Marcina sięgają XVI wieku i są związane z końcem prac polowych w danym roku. Najstarsza odnaleziona wzmianka o rogalach pieczonych na dzień św. Marcina zamieszczona została 10 listopada 1852 r. w Gazecie Wielkiego Księstwa Poznańskiego – przez powstałą trzy lata wcześniej przy ulicy Wrocławskiej w Poznaniu – cukiernię Antoniego Pfitznera: „Jutro w czwartek Rogale nadziewane, po różnych cenach w cukierni A. Pfitznera, ulica Wrocławska”. Z kolei pierwszym odnotowanym użyciem nazwy „Rogal świętomarciński” jest anons prasowy z 11 listopada 1860 r. Po zakończeniu II wojny światowej tradycja wypieku „Rogali świętomarcińskich” była kontynuowana przez prywatne cukiernie i piekarnie w Poznaniu. Od lat 60. XX wieku gazety często informowały o liczbie zjadanych przez Poznaniaków 11 listopada rogali. Dzięki tym źródłom wiadomo dziś, że spożycie wzrosło z kilkunastu ton we wczesnych latach sześćdziesiątych do około 42,5 ton w 1969. Obecnie rzemieślnicy zrzeszeni w Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu sprzedają w Dniu Świętego Marcina średnio 250 ton rogali, natomiast przez cały rok 500 ton, czyli około 2,5 miliona sztuk.Rogale łączy się też z tradycją pogańskąMimo że poznańskie rogale związane są z postacią świętego, to pochodzenie i kształt tego wypieku niekiedy łączy się także z pogańską tradycją, kiedy to bogom składano ofiary z rogatych wołów. W gorszych latach mieszkańcy wypiekali dla bożków specjalne ofiarne ciasto, którego kształt przypominał właśnie rogi. Według innych źródeł kształt rogali ma związek z królem Janem III Sobieskim. 1683 roku król Polski Jan III Sobieski zdobył wiele chorągwi tureckich, na których widniał półksiężyc, którego kształt miał posłużyć jako wzór do wypieku rogala świętomarcińskiego upamiętniającego to zwycięstwo.Czytaj też: Dlaczego akurat 11 listopada? Kulisy polskiej niepodległościWersję tę mają potwierdzać także m.in. Bracia Grimm. Jednak nie w słynnych baśniach, a w „Słowniku niemieckim”, gdzie pod hasłem Kipfel, czyli rogalik, wskazana jest data bitwy wiedeńskiej, jednak z zastrzeżeniem, że tego typu ciastka wypiekane były już w XIII wieku.Przepis na rogale świętomarcińskie można znaleźć m.in. na stronie Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu.Specjalne certyfikaty uprawniają do produkcji oryginalnych rogali Co roku najlepsi poznańscy i wielkopolscy cukiernicy otrzymują certyfikaty, które pozwalają im produkować oryginalne rogale świętomarcińskie. Takimi zaświadczeniami może pochwalić się niemal 100 wytwórców. Procedura uzyskania uprawnień do sprzedaży tradycyjnego rogala świętomarcińskiego rozpoczyna się od złożenia przez piekarnię lub cukiernię formalnego wniosku o przeprowadzenie kontroli urzędowej do Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS).Po pomyślnej weryfikacji zgodności wyrobu ze specyfikacją wydaje on oficjalne świadectwo jakości – ważne przez rok po pierwszej kontroli oraz do 3 lat przy kolejnych certyfikacjach (z zastrzeżeniem późniejszych niezapowiedzianych kontroli w okresie ważności). Na podstawie tego świadectwa Cech Cukierników i Piekarzy raz w roku, w okolicach listopada, wystawia producentowi coroczne, ozdobne potwierdzenie stanowiące wizualny dowód autentyczności wypieku. Czytaj też: W Święto Niepodległości zrobimy zakupy? Handel mocno ograniczony