Monika Pikuła apeluje do kobiet o profilaktykę raka piersi

Profilaktyka jest ważna. Mnóstwo kobiet nie idzie na badania, bo się boi, jak będzie wyglądało leczenie, które prostym nie jest. Nikt nam nie daje gwarancji, że będziesz wracać (po chemioterapii – red.) spacerem przez park do domu. Możliwe, że będzie musiał ktoś po ciebie przyjeżdżać, możliwe, że będziesz wymiotować, możliwe, że będziesz opuchnięta, możliwe, że zatrzymają cię w szpitalu i będą ci wlewać osocze, ratować organizm, bo będzie tak wycieńczony. Ale pomyślałam sobie, że skoro ja tak przechodzę i na oddziale jest sporo pacjentek, w różnym wieku, które chorobę przechodzą tak jak ja, to my na pewno jesteśmy w jakichś widełkach statystycznych, że można też tak to przejść – tak w podcaście „Powiem to pierwszy raz” aktorka Monika Pikuła apelowała do kobiet o to, by się badały. – Jeżeli zareagujesz na tyle wcześnie, to jest szansa, że to nie będzie tak obciążające dla organizmu. Masz szansę z tego wyleźć i o tym zapomnieć – podkreślała aktorka znana m.in. z Teatru Współczesnego w Warszawie, seriali, kina familijnego i wielu ról dubbingowych. Pikuła przyznała, że choć ją samą dźwięk słowa „chemioterapia” zmroził, przeraził, dziś już wie, że chorobę można przechodzić, nie rezygnując przy tym z „w miarę” normalnego życia.

Choć – jak przyznała – jej rak piersi „jest na tyle złośliwy i agresywny”, że najpierw musiała zaliczyć chemioterapię, dopiero teraz będzie możliwa operacja, to nie zawiesiła choćby aktywności zawodowej. Mimo że gra w tetrze jest dość obciążająca (także fizycznie), otrzymała pełne wsparcie przełożonych i możliwość wychodzenia na scenę, kiedy tylko było to możliwe. Jedynym ograniczeniem był fakt, że rytm życia osoby leczącej się onkologicznie wyznaczają cykle chemioterapii i samopoczucie tuż po wlewach. Choć i to – jak zaznaczyła Monika Pikuła – w jej przypadku odbiegało od wizji często przedstawianych w popkulturze.

„Wyobrażenie z filmów”

– Moje wyobrażenie sprzed leczenia było takie, że leżę w łóżku przykryta kołderką, mam podkrążone oczy, ktoś mnie karmi łyżeczką… To wyobrażenie z filmów – podkreślała, dodając, że kobiet, które stosunkowo dobrze przechodzą leczenie onkologiczne, poznała jednak sporo.

Nie chodzi tu jednak o to, by przekonywać, że rak jest okej, że to całkiem spoko choroba. Pikuła wszystko to mówiła, by zachęcić Polki do badań.

Bo w tym zakresie wciąż jest wiele do zrobienia.

Mimo corocznych kampanii społecznych związanych z m.in. „różowym październikiem”, czyli międzynarodowym miesiącem świadomości raka piersi, w Polsce wciąż zbyt wiele kobiet ignoruje zaproszenia na darmową mammografię. Z profilaktyki, którą proponuje paniom w wieku powyżej 45. roku życia Narodowy Fundusz Zdrowia, korzysta ok. 30 procent uprawnionych do badania. Z profilaktyką raka szyjki macicy jest jeszcze gorzej. Z darmowej opcji badań korzysta jedynie kilkanaście procent Polek (oczywiście spora grup wykonuje te badania prywatnie, jednak dziś wystarczy skorzystać z Internetowego Konta Pacjenta, by – tu podaję informacje za pacjent.gov.pl – zapisać się na zupełnie darmowy test HPV HR oraz cytologię na podłożu płynnym w przypadku dodatniego wyniku). Co więcej, zbyt wiele Polek nigdy w życiu nie przeszło takiego błyskawicznego i nieinwazyjnego badania. Skoro problemem nie jest już dostępność, czy nawet cena, wystarczy jedynie znaleźć się w grupie wiekowej objętej profilaktyką, można przypuszczać, że przed badaniem powstrzymuje głównie strach.

Czytaj też: X, czyli X-faktor w polityce. Widać go w pierwszych sekundach

Polki wolą nie wiedzieć

Na tle Europy wypadamy bardzo źle. Jeśli chodzi o profilaktykę raka piersi, średnia europejska wynosi nawet 70 procent. Tyle kobiet woli się przebadać. W Polsce wciąż wolimy jednak „nie wiedzieć”, bo – jak brzmi jeden z cytatów najnowszej kampanii społecznej poświęconej profilaktyce – „jeszcze coś wykryją”.

Tymczasem historia mojej gościni, Moniki Pikuły, pokazuje, że – o czym teoretycznie wszystkie wiemy – rak piersi (na wczesnym etapie, jeśli nie ma przerzutów) nie boli, co może uśpić czujność. Zresztą ona sama dowiedziała się o nim w czasie rutynowego badania (jak dobrze, że na nie poszła!). A skoro w podcaście jako jego gospodyni musiałam odpowiedzieć na pytanie mojej gościni, kiedy sama się badałam, uprzejmie donoszę, że mammografię mam zaplanowaną na 20 listopada i liczę na to, że po wysłuchaniu nowego „Powiem to pierwszy raz” jeszcze wiele kobiet zdecyduje się na to zdrowotne „sprawdzam”.