Co przewiduje umowa? Łatwiejszy handel, większa przewidywalność prawa i nowe możliwości współpracy – to główne cele układu o stowarzyszeniu podpisanego przez Unię Europejską z Andorą i San Marino. Porozumienie ma zbliżyć gospodarki obu państw do unijnego rynku wewnętrznego, z uwzględnieniem ich specyfiki. Zaktualizowano także układy monetarne dotyczące korzystania z euro. Układ o stowarzyszeniu zapewni Andorze i San Marino dostęp do rynku wewnętrznego UE na wspólnych zasadach i warunkach uczciwej konkurencji. Ma zwiększyć pewność i przewidywalność prawa dla obywateli, przedsiębiorstw oraz instytucji publicznych, ułatwić handel, wspierać inwestycje i zachęcać do rozwoju transgranicznej działalności gospodarczej. Jednocześnie uwzględnia specyfikę obu państw.Dokument określa także ramy dialogu i współpracy w obszarach istotnych dla obu stron. Obejmują one między innymi badania naukowe i innowacje, edukację, politykę społeczną, ochronę środowiska, prawa konsumentów, kulturę oraz współpracę regionalną.Integracja w sektorze usług finansowych będzie przebiegać stopniowo i pod określonymi warunkami. Jej zakres będzie uzależniony między innymi od oceny jakości i stabilności ram regulacyjnych oraz nadzorczych obowiązujących w Andorze i San Marino.UE podpisała również z oboma państwami zaktualizowane układy monetarne, aby rozwiązać problem pokrywania się z nowym układem o stowarzyszeniu i zapewnić większą pewność prawa.Czytaj także: Śmiertelne ataki na statki. PE chce unijnej operacji na Morzu Czarnym„Naszą odpowiedzią jest partnerstwo”Znaczenie podpisanych dokumentów podkreślili unijni komisarze: Valdis Dombrovskis, odpowiedzialny za gospodarkę i wydajność oraz wdrażanie i upraszczanie, a także Maroš Šefčovič, zajmujący się handlem i bezpieczeństwem gospodarczym oraz stosunkami międzyinstytucjonalnymi i przejrzystością.– Jest to wyraźny sygnał, że w czasach niepewności geopolitycznej i rosnącej fragmentacji naszą odpowiedzią nie jest izolacja, ale partnerstwo. Dzięki zbliżeniu naszych gospodarek i społeczeństw niniejsza umowa wzmocni naszą zbiorową odporność, zapewniając większą stabilność, przewidywalność i możliwości – ocenił Maroš Šefčovič.Valdis Dombrovskis zwrócił natomiast uwagę na znaczenie aktualizacji układów monetarnych. Jak podkreślił, zmiany te są częścią szerszego procesu opartego na wzajemnym zaufaniu. – Zapewnią jasność prawną, spójność i zgodność przepisów, odzwierciedlając dojrzałe partnerstwo oparte na dobrym zarządzaniu, które przynosi konkretne korzyści naszym obywatelom. UE pozostaje zaangażowana we współpracę z oboma partnerami w nadchodzących latach – zapewnił komisarz.Czytaj także: Kolejny cios dla PZPN. Orlen ma nie przedłużyć lukratywnej umowyCo dalej z umową?Po podpisaniu układu Rada UE zwróci się do Parlamentu Europejskiego o wyrażenie zgody na jego zawarcie. Dokument będzie mógł być tymczasowo stosowany po przeprowadzeniu odpowiednich procedur ratyfikacyjnych w Andorze i San Marino.Negocjacje trwały od 2015 rokuNegocjacje w sprawie układu o stowarzyszeniu rozpoczęły się w 2015 roku, po tym jak w grudniu 2014 roku Rada UE upoważniła Komisję Europejską do rozmów z Andorą, Monako i San Marino. We wrześniu 2023 roku zawieszono negocjacje z Monako, natomiast rozmowy z Andorą i San Marino kontynuowano. Zakończyły się one sukcesem w grudniu 2023 roku.26 kwietnia 2024 roku Komisja Europejska przedstawiła wnioski dotyczące decyzji Rady w sprawie podpisania, tymczasowego stosowania i zawarcia umowy. W lipcu 2026 roku Rada zezwoliła na jej podpisanie i tymczasowe stosowanie.Odrębne układy monetarne regulują już zasady korzystania z euro przez oba państwa i związane z tym zobowiązania. Umowę z Andorą podpisano w 2011 roku, a z San Marino – w 2012 roku.W grudniu 2025 roku Rada upoważniła Komisję do negocjowania zmian w tych układach, aby wyeliminować nakładanie się zobowiązań wynikających z umów monetarnych i nowego układu o stowarzyszeniu. Zaktualizowane dokumenty zostały zatwierdzone do podpisu we wrześniu 2026 roku.Czytaj także: Wiceminister zaskoczyła Mentzena. Tak zareagował na wyzwanie