18 miesięcy pracy. Nagrodę Dziennikarską im. Daphne Caruany Galizii 2026 otrzymało śledztwo dotyczące umowy migracyjnej między Włochami a Albanią. Jego autorami są włoski dziennikarz Giacomo Zandonini i holenderska dziennikarka Maite Vermeulen, którzy przez 18 miesięcy badali kulisy porozumienia i wydatki związane z ośrodkami dla migrantów w Albanii. Materiał został opublikowany na holenderskiej platformie dziennikarskiej „De Correspondent”. Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się w środę w Strasburgu, w sali prasowej Parlamentu Europejskiego im. Daphne Caruany Galizii. W wydarzeniu uczestniczyły przewodnicząca PE Roberta Metsola oraz wiceprzewodnicząca Pina Picierno, odpowiedzialna za nagrodę. Laureatów reprezentowało niezależne ogólnoeuropejskie jury złożone z przedstawicieli środowiska dziennikarskiego i społeczeństwa obywatelskiego z państw UE.18 miesięcy śledztwa nad włosko-albańskim porozumieniemZandonini i Vermeulen przez 18 miesięcy analizowali porozumienie, w ramach którego Włochy utworzyły w Albanii ośrodki przeznaczone do przetrzymywania migrantów oraz rozpatrywania wniosków o azyl.Dziennikarze prześledzili genezę umowy i sprawdzili, w jaki sposób ma ona działać oraz dlaczego przez część państw UE jest postrzegana jako możliwy model przyszłej polityki migracyjnej. W ramach dochodzenia złożyli ponad 30 wniosków o dostęp do informacji w sześciu europejskich państwach, a także do Komisji Europejskiej, Rady UE i Frontexu.Autorzy analizowali również przepływy finansowe związane z przedsięwzięciem. Rozmawiali z pracownikami ośrodków, migrantami, prawnikami, parlamentarzystami, przedstawicielami władz oraz mieszkańcami Albanii.Czytaj także: Korporacyjny psychopata sprzed 400 lat. Mordy i walka o władzęTajemnice, ograniczony dostęp i wydatkiPodczas śledztwa dziennikarze napotkali jednak liczne przeszkody. Nie otrzymali dostępu do ośrodków prowadzonych przez włoskie władze w Albanii, a część podstawowych informacji, w tym dane dotyczące liczby osób przebywających w placówkach, pozostawała niejawna.Jak wynika z materiału, wydatki związane z przedsięwzięciem objęto nadzwyczajną procedurą, z pominięciem standardowych zasad udzielania zamówień publicznych. Pracownicy byli natomiast zobowiązywani do podpisywania umów o poufności.W przygotowaniu materiału uczestniczyli również redaktorka treści wizualnych Bebe Blanco Agterberg, specjalistka ds. wizualizacji danych Sharon Coone oraz fotograf Francesco Bellina.Śledztwo koncentrowało się m.in. na kwestiach praw człowieka oraz wpływie włosko-albańskiego porozumienia na zasady funkcjonowania europejskiego państwa prawa.Metsola: jej odwaga wciąż jest źródłem inspiracjiPodczas uroczystości Roberta Metsola przypomniała postać Daphne Caruany Galizii, maltańskiej dziennikarki śledczej zamordowanej w 2017 r.Przewodnicząca Parlamentu Europejskiego podkreśliła, że dziewięć lat po zabójstwie dziennikarki dążenie do sprawiedliwości pozostaje ważnym zadaniem. Zaznaczyła również, że jej praca i odwaga nadal inspirują dziennikarzy, a nagroda ma podkreślać znaczenie wolności prasy i dziennikarstwa śledczego.Czytaj także: Prezydent Czech o fobiach Putina. „Obsesyjny lęk przed śmiercią”20 tys. euro za dziennikarstwo śledczeNagroda im. Daphne Caruany Galizii jest przyznawana co roku za wybitne materiały dziennikarskie, które promują lub chronią podstawowe wartości Unii Europejskiej, w tym godność człowieka, wolność, demokrację, równość, praworządność i prawa podstawowe. Mogą o nią ubiegać się zawodowi dziennikarze oraz zespoły dziennikarskie dowolnej narodowości, których materiały zostały opublikowane lub wyemitowane przez media mające siedzibę w jednym z 27 państw UE.W tegorocznej edycji zgłoszono 344 materiały z 27 państw UE. Jury wybrało spośród nich dziesięć prac finałowych. Zwycięski materiał otrzymał nagrodę oraz 20 tys. euro.W poprzednich latach wyróżniano m.in. śledztwa dotyczące rosyjskich sieci umożliwiających obchodzenie sankcji na handel ropą, zaginionych dzieci migrantów, katastrofy łodzi w Pylos, rosyjskich wpływów w Republice Środkowoafrykańskiej oraz programu Pegasus.Kim była Daphne Caruana Galizia?Daphne Caruana Galizia była maltańską dziennikarką śledczą, blogerką i działaczką antykorupcyjną. Zajmowała się m.in. korupcją, praniem pieniędzy, przestępczością zorganizowaną, sprzedażą obywatelstwa oraz powiązaniami maltańskich władz z aferą Panama Papers.Przez lata była nękana i otrzymywała groźby. 16 października 2017 r. zginęła w wyniku wybuchu bomby umieszczonej w samochodzie. Jej zabójstwo wywołało międzynarodowe oburzenie i doprowadziło do krytyki sposobu prowadzenia śledztwa przez maltańskie władze.Za dokonanie zabójstwa skazano dotąd pięć osób. Osoba lub osoby, które zleciły zamach, nadal nie zostały prawomocnie skazane.Czytaj także: Rosja co chwilę straszy atomem. Groźba czy realne zagrożenie?