Komitet docenił IceCube. Francis Halzen został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 2026 roku. Komitet Noblowski uhonorował belgijskiego fizyka za „kluczowy wkład w powstanie detektora IceCube Neutrino Observatory oraz odkrycie neutrin wysokich energii pochodzenia astrofizycznego”. Belgijski fizyk Francis Halzen jako jeden z pierwszych dostrzegł, że lód na biegunie południowym można wykorzystać do wykrywania neutrin – niezwykle trudnych do obserwacji cząstek elementarnych. Swoją koncepcję przedstawił po raz pierwszy w 1988 roku. Jego wizja doprowadziła do powstania na Antarktydzie detektorów neutrin: Antarctic Muon and Neutrino Detector Array (AMANDA), a następnie jego następcy – obserwatorium IceCube Neutrino Observatory.Kosmiczne neutrina o ekstremalnie wysokich energiach występują niezwykle rzadko. Aby zwiększyć szanse na ich wykrycie i zarejestrować odpowiednią liczbę zderzeń, potrzebna jest ogromna objętość materiału detekcyjnego. W przypadku IceCube rolę tę pełni lód znajdujący się głęboko pod powierzchnią Antarktydy. Detektor zajmuje objętość około jednego kilometra sześciennego, a jego budowę ukończono w 2011 roku.Jeden z prekursorów i pionierów współczesnej astrofizyki cząstekOkoło dwóch lat później naukowcom udało się zarejestrować pierwsze wysokoenergetyczne neutrino pochodzące ze źródeł znajdujących się poza naszą Galaktyką. Odkrycie to otworzyło nowy rozdział w badaniach Wszechświata, umożliwiając obserwowanie kosmicznych zjawisk za pomocą neutrin, a nie wyłącznie światła i innych form promieniowania elektromagnetycznego.Dzięki swojej pracy Francis Halzen jest uznawany za jednego z prekursorów i pionierów współczesnej astrofizyki cząstek, a w szczególności astronomii neutrinowej wysokich energii.Nagroda pieniężna dla noblisty W ramach Nagrody Nobla otrzyma również nagrodę pieniężną w wysokości 12 mln koron szwedzkich, czyli około 4,7 mln złotych.Nazwisko laureatka zostało ogłoszone w Sztokholmie.Czytaj także: Ogłoszono laureatów Nagrody Nobla z dziedziny medycyny