Spór o ukraińskie zboże. Ukraina chce zwiększenia tranzytu produktów rolnych przez Unię Europejską i 1,1 mld euro wsparcia na dodatkowe koszty transportu. Polska nie zamierza jednak zwiększać przepustowości dla ukraińskiego eksportu. Spór o zboże ponownie dzieli interesy Ukrainy i państw UE. Ukraina zwróciła się do państw Unii Europejskiej o pomoc w zwiększeniu eksportu produktów rolnych alternatywnymi trasami. Kijów chce także, by UE przeznaczyła 1,1 mld euro na częściowe pokrycie dodatkowych kosztów transportu. Polska nie zamierza jednak zwiększać przepustowości dla ukraińskiego tranzytu. – My po prostu nie widzimy takiej potrzeby – powiedziała rzeczniczka polskiego Ministerstwa Infrastruktury Anna Szumańska.Według ukraińskich szacunków, jeśli problemy z eksportem będą się utrzymywać, w kraju może pozostać nawet 35 mln ton produktów rolnych.Kijów chce pieniędzy na droższy transportPodczas posiedzenia unijnych ministrów rolnictwa AGRIFISH Ukraina zaapelowała o rozwój dodatkowych tras eksportowych. Chodzi przede wszystkim o zwiększenie możliwości przewozu produktów rolnych w sytuacji utrudnień w eksporcie przez Morze Czarne.Ukraina szacuje, że korzystanie z dłuższych, alternatywnych szlaków oznacza dodatkowy koszt około 50 euro za tonę. Dlatego Kijów zwrócił się do UE o rozważenie przeznaczenia 1,1 mld euro na częściowe pokrycie tych kosztów.Komisja Europejska potwierdziła 5 października, że otrzymała ukraiński wniosek. Bruksela prowadzi rozmowy z Kijowem na temat możliwości dalszego wykorzystania korytarzy solidarnościowych, ale na razie nie przedstawiła decyzji w sprawie finansowania.Czytaj także: Atak w samolocie. Izrael był gotowy zestrzelić odrzutowiec pasażerskiKorytarze solidarnościowe nadal kluczoweUnia Europejska rozwija tzw. korytarze solidarnościowe od 2022 r. Mają one umożliwiać Ukrainie eksport i import towarów alternatywnymi drogami – koleją, transportem drogowym i szlakami rzecznymi – w sytuacji problemów z tradycyjnym transportem przez Morze Czarne. Według aktualnych danych Rady UE od maja 2022 r. korytarzami solidarnościowymi wyeksportowano łącznie 103 mln ton produktów rolnych, w tym 94 mln ton zbóż, nasion oleistych i produktów pokrewnych.W sierpniu 2023 r. Ukrainie udało się wyprzeć rosyjską flotę z zachodniej części Morza Czarnego. Dzięki temu mogła ona wznowić handel przez korytarz czarnomorski pomimo wycofania się Rosji z porozumienia. Z czasem rola tego korytarza wzrosła – w czerwcu 2026 r. szlakiem tym wyeksportowano 90 proc. zbóż, nasion oleistych i innych produktów pokrewnych. To pokazuje, że alternatywne trasy pozostają ważne, ale nie zastąpiły transportu morskiego. Ukraina chce zwiększyć ich możliwości w związku z problemami z eksportem.Polska pamięta kryzys z ukraińskim zbożemDla Polski kwestia zwiększania tranzytu ma jednak dodatkowy wymiar. Po rosyjskiej inwazji i liberalizacji handlu z Ukrainą gwałtownie wzrósł import ukraińskich produktów rolnych.Skalę zmian pokazała Najwyższa Izba Kontroli. w 2022 r. do Polski sprowadzono z Ukrainy ponad 1,8 mln ton kukurydzy, podczas gdy rok wcześniej było to zaledwie kilka tysięcy ton. Łącznie od marca 2022 do marca 2023 r. w Polsce pozostało 3,4 mln ton sprowadzonych z Ukrainy zbóż i roślin oleistych.Według NIK zwiększony import doprowadził do wzrostu krajowych zapasów zbóż, problemów ze sprzedażą ziarna przez polskich producentów i spadku cen, szczególnie w regionach przy granicy z Ukrainą. Sytuacja przyczyniła się również do protestów rolników.Polska wprowadziła następnie zakaz importu m.in. pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika z Ukrainy. Zakaz ten nadal obowiązuje.Czytaj także: Drony uderzyły w dwa statki handlowe na Morzu CzarnymNowe zasady handlu UE–UkrainaOd 29 października 2025 r. obowiązują zmienione zasady handlu UE z Ukrainą. Zaktualizowany układ o stowarzyszeniu przewiduje m.in. kontyngenty taryfowe dla najbardziej wrażliwych produktów, takich jak cukier, drób czy jaja bezcłowy dostęp do unijnego rynku jest ograniczony kontyngentami. Umowa przewiduje również mechanizm ochronny, który może zostać uruchomiony w przypadku zakłóceń na rynku. Dodatkowe preferencje handlowe dla Ukrainy są także powiązane ze stopniowym dostosowywaniem jej przepisów do unijnych standardów, m.in. w zakresie stosowania pestycydów i dobrostanu zwierząt.Trudny temat w drodze Ukrainy do UERolnictwo pozostaje również jednym z najbardziej wrażliwych obszarów rozmów dotyczących przyszłego członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej. Kijów będzie musiał stopniowo dostosowywać swój sektor rolny do zasad jednolitego rynku, Wspólnej Polityki Rolnej oraz unijnych norm produkcji.Dla Polski szczególne znaczenie ma skala ukraińskiego rolnictwa i jego konkurencyjność. Warszawa zwraca uwagę na potrzebę ochrony krajowych producentów przed skutkami zwiększonego napływu produktów z Ukrainy.Obecny spór o przepustowość tranzytu pokazuje więc, że kwestia ukraińskiego eksportu rolnego pozostaje w UE trudnym tematem. Z jednej strony Kijów potrzebuje sprawnych szlaków eksportowych i wsparcia w pokrywaniu dodatkowych kosztów logistycznych. Z drugiej – państwa sąsiadujące z Ukrainą, w tym Polska, obawiają się konsekwencji zwiększenia przepływu produktów rolnych przez swoje terytoria.Czytaj także: Trump o ataku Iranu na Kalifornię. „To i tak mała cena do zapłacenia”