Parlament Europejski chce zwiększenia budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034. Kto jest przeciw?

1,8 bln euro na budżet UE to za mało? Parlament Europejski chce zwiększenia proponowanego przez Komisję Europejską budżetu UE na lata 2028-2034 o około 10 proc. i ochrony pieniędzy na politykę spójności oraz rolnictwo. Tymczasem grupa państw, w tym Niemcy, Holandia, Szwecja, Dania, Austria i Finlandia, domaga się ograniczenia wydatków. Negocjacje w sprawie nowych Wieloletnich Ram Finansowych wchodzą w kluczową fazę. Komisja Europejska zaproponowała budżet w wysokości około 1,8 bln euro w cenach stałych z 2025 r. W przeliczeniu na dochód narodowy brutto UE oznacza to 1,26 proc. DNB, wobec około 1,14 proc. w 2020 r.

Znaczna część środków będzie jednak przeznaczona na spłatę długu zaciągniętego w ramach funduszu odbudowy Next Generation EU . Koszt obsługi tego zobowiązania ma wynieść 149,3 mld euro, czyli około 8,5 proc. całej propozycji.

PE uważa, że budżet powinien być jeszcze większy. Europosłowie chcą zwiększenia go o około 10 proc. w stosunku do propozycji KE . Wskazują, że Unia ma teraz więcej priorytetów, a ich realizacja wymaga większych środków. Postulują również, aby spłatę długu po Next Generation EU wyłączyć poza pułapy Wieloletnich Ram Finansowych , aby nie ograniczała ona pieniędzy na unijne programy.

Rolnictwo i polityka spójności pod ochroną

Europarlament chce utrzymania finansowania tradycyjnych polityk, przede wszystkim polityki spójności , Wspólnej Polityki Rolnej i Europejskiego Funduszu Społecznego . Ich udział w obecnych WRF wynosi około 60 proc., podczas gdy w propozycji Komisji spada do 44 proc.

KE proponuje, by 946,4 mld euro, czyli 53,7 proc. budżetu, trafiło do Krajowych i Regionalnych Planów Partnerstwa. Polska miałaby otrzymać z tej puli ponad 123 mld euro i byłaby jej największym beneficjentem.

Europosłowie chcą także oddzielnego finansowania Europejskiego Funduszu Społecznego oraz powiązania wypłaty unijnych pieniędzy z przestrzeganiem przez państwa praworządności .

Czytaj także: Państwa G7 uwolnią rezerwy. Na rynek trafią miliony baryłek ropy

Więcej na obronność, badania i konkurencyjność

Jednocześnie Parlament Europejski popiera zwiększenie nakładów na nowe priorytety, przede wszystkim konkurencyjność, bezpieczeństwo i obronność.

KE proponuje przeznaczenie 522,2 mld euro na Fundusz Konkurencyjnośc i, czyli 29,6 proc. całego budżetu. Z tej kwoty 154,9 mld euro ma trafić na program Horyzont Europa, 115,7 mld na odporność i bezpieczeństwo, w tym przemysł obronny i politykę kosmiczną, a 36,2 mld na Erasmus+ .

W porównaniu z obecnym budżetem oznacza to wzrost finansowania Horyzontu Europa o 63 proc. i Erasmusa+ o 30 proc. Parlament chce jednak dalszego zwiększenia tych środków . Dokładną propozycję w tej sprawie ma przedstawić w przyszłym miesiącu.

Niemcy i inne państwa chcą cięć

Stanowisko PE zderza się z oczekiwaniami części państw członkowskich. Niemcy, Holandia, Szwecja, Dania, Austria i Finlandia opowiadają się za ograniczeniem skali przyszłego budżetu.

Najdalej idą Niemcy , które c hcą zmniejszenia propozycji KE o kilkaset miliardów euro i przesunięcia środków w stronę konkurencyjności, bezpieczeństwa i obronności. Berlin sprzeciwia się również dalszemu wspólnemu zadłużaniu UE.

Szwecja postuluje zmniejszenie budżetu i własnej składki do UE , a część środków chce przesunąć z polityki spójności i wydatków rolnych na bezpieczeństwo, obronność, konkurencyjność oraz wsparcie Ukrainy. Podobne stanowisko w sprawie ograniczenia wydatków prezentuje Holandia .

Czytaj także: Zagadkowa katastrofa rosyjskiego Mi-8. Zginęła trzyosobowa załoga

Nowe źródła dochodów UE

Spór dotyczy również sposobu finansowania unijnego budżetu. PE i KE opowiadają się za zwiększeniem tzw. zasobów własnych, czyli dochodów trafiających bezpośrednio do budżetu UE. Obecnie dwie trzecie dochodów pochodzi ze składek państw członkowskich .

KE proponuje nowe źródła dochodów związane m.in. z systemem handlu emisjami ETS, nieodebranymi elektroodpadami, akcyzą na tytoń oraz specjalną opłatą od dużych przedsiębiorstw. Mają one przynieść około 44 mld euro rocznie w latach 2028-2034 .

PE proponuje ponadto opłatę cyfrową dla dużych platform i firm technologicznych, opłatę od usług związanych z grami i zakładami online oraz opłatę od zysków kapitałowych z aktywów kryptograficznych.

Nowe zasoby własne nie mają jednak jednomyślnego poparcia. Część prawicy w PE sprzeciwia się zwiększaniu dochodów UE i postuluje przede wszystkim oszczędności, ograniczenie biurokracji oraz redukcję kosztów funkcjonowania unijnej administracji.

Negocjacje dotyczące Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028-2034 mają zostać zakończone do końca roku , choć osiągnięcie porozumienia w tym terminie będzie trudne.

Czytaj także: Zapłacili i nie dostali mieszkań. Teraz sami mogą dokończyć budowę