Narodowy symbol za jedyne 500 euro. Dyrektor Muzeum Historycznego w Kruszewie Miha Odżaklieski zrezygnował ze stanowiska po fali krytyki związanej z wynajęciem kompleksu memorialnego „Makedonium” na potrzeby teledysku kosowskiego rapera Don Xhoniego. Za możliwość nagrywania klipu w jednym z najważniejszych miejsc pamięci Macedonii Północnej zapłacono 30 tys. denarów, czyli około 500 euro. Dymisje złożyli również członkowie zarządu muzeum. Kontrowersje wywołał teledysk do utworu „Sexy Mama”. Część materiału nakręcono we wnętrzu „Makedonium” – charakterystycznego białego monumentu w Kruszewie, w którym znajduje się grobowiec Nikoli Kareva, przywódcy powstania ilindeńskiego z 1903 roku i prezydenta krótkotrwałej Republiki Kruszewskiej.W klipie pojawia się utwór o miłosnym charakterze, a w jednym z ujęć zrealizowanych w memoriale raper pokazuje środkowy palec. Jak wyjaśniono po publikacji nagrania, sceny z łóżkami i tańczącymi kobietami nie powstały w „Makedonium”, lecz w innych lokalizacjach.To jednak nie zmniejszyło powszechnego oburzenia. Szczególnie krytykowano sam fakt wykorzystania miejsca pochówku Kareva do realizacji komercyjnego teledysku.Czytaj także: Toksyczne wesele. Ponad 90 biesiadników trafiło do szpitala„Poleciały głowy” w muzeumSprawa wywołała reakcję premiera Macedonii Północnej Hristijana Mickoskiego. Szef rządu potępił decyzję o wynajęciu kompleksu, przeprosił obywateli i zapowiedział działania wobec kierownictwa instytucji. Zaznaczył, że będzie domagał się odwołania zarówno dyrektora muzeum, jak i członków jego rady. Ostatecznie Odżaklieski sam złożył rezygnację, a wraz z nim ustąpili członkowie zarządu.Dyrektor tłumaczył, że przy wynajmowaniu pomieszczeń nie doszło do naruszenia prawa ani wewnętrznych regulaminów. Wskazywał również, że pieniądze uzyskane z wynajmu są przeznaczane na bieżące utrzymanie kompleksu. Przyznał jednak, że kierownictwo muzeum niewłaściwie oceniło sposób, w jaki decyzja może zostać odebrana przez opinię publiczną, w związku z tym wziął za nią odpowiedzialność. Ministerstwo Kultury odcięło się od takiego sposobu pozyskiwania pieniędzy. Wiceszef resortu Sedat Sulejmani podkreślił, że granica między działalnością komercyjną a brakiem szacunku dla miejsc pamięci powinna być jasno przestrzegana.Muzyk przyznaje: to ja wybrałem tę lokalizację Raper Xhoni zabrał głos w sprawie reakcji wywołanych filmowaniem jego nowego teledysku do utworu „Sexy Mama”. W poście na portalu społecznościowym napisał, że ani on, ani jego zespół nie mieli zamiaru prowokować, obrażać ani umniejszać wartości tego miejsca i jego symboliki.„Lokalizacja była po prostu częścią scenariusza i to ja wybrałem ją do produkcji. Nie było w niej żadnych obraźliwych przesłań, tendencji do prowokacji ani żadnego innego celu” – stwierdził muzyk. Podkreślił, że cel był wyłącznie artystyczny i produkcyjny i nie miał na celu znieważenia żadnego symbolu narodowego.Czytaj także: Nowy mechanizm migracyjny UE. Polska chce większej swobody dla państw„Makedonium” to symbol narodowej pamięciKompleks memorialny został otwarty 2 sierpnia 1974 roku, w 71. rocznicę powstania ilindeńskiego przeciwko Imperium Osmańskiemu i utworzenia Republiki Kruszewskiej. Obiekt upamiętnia również antyfaszystowski ruch oporu z okresu II wojny światowej.W futurystycznej, białej kopule znajduje się grobowiec Nikoli Kareva. Z tego powodu „Makedonium” jest nie tylko zabytkiem architektury, lecz także jednym z najważniejszych miejsc pamięci historycznej Macedonii Północnej.Kompleks jest uznawany za jeden z najbardziej charakterystycznych przykładów futurystycznego brutalizmu. Jego wizerunek znalazł się również na macedońskim banknocie o nominale 10 tys. denarów.Opozycja mówi o profanacjiDecyzja muzeum spotkała się z ostrą reakcją polityków, historyków i przedstawicieli środowisk kulturalnych. Krytycy uznali wykorzystanie memorialnego kompleksu do komercyjnego nagrania za naruszenie powagi miejsca i brak szacunku dla narodowej pamięci.Poeta i artysta konceptualny Mitko Gogov ocenił w mediach społecznościowych, że odpowiedzialne za zgodę na nagranie osoby powinny ponieść konsekwencje.Krytycznie do sprawy odniosły się również partie polityczne. WMRO – Partia Ludowa zażądała pełnego wyjaśnienia okoliczności wynajęcia obiektu oraz wskazania osób odpowiedzialnych za wydanie zgody. Ugrupowanie zwróciło uwagę, że w memoriale znajdują się szczątki Kareva, a sam obiekt ma status zabytku pierwszej kategorii.Z kolei opozycyjna Lewica podkreśliła historyczne znaczenie kompleksu jako miejsca upamiętniającego powstanie ilindeńskie i walkę narodowowyzwoleńczą. Partia wskazała także na znajdujące się tam dziedzictwo artystyczne Borka Lazeskiego i Petara Mazewa.W ocenie opozycji „Makedonium” należy do najważniejszych symboli macedońskiej pamięci historycznej, wolności i walki narodowej, dlatego obiekt nie powinien być traktowany jak komercyjny, dostępny dla każdego, kto zaoferuje odpowiednią kwotę.Czytaj także: Kartka z podpisem „Pozdrawiam Złota”. Śledczy badają podejrzaną przesyłkę