Skąd wziął się dźwięk? Nagły i bardzo głośny huk, który w czwartek, 17 września, usłyszeli mieszkańcy Łodzi i okolic, mógł przypominać eksplozję albo wyjątkowo silny grzmot. Przyczyną nie był jednak wybuch. Dźwięk powstał w związku z lotem samolotu z prędkością większą niż prędkość dźwięku. Zjawisko to określa się mianem sonic boom, czyli gromu dźwiękowego. Hałas wzbudził niepokój wśród mieszkańców centralnej Polski. Komunikat opublikowany przez Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych w serwisie X wskazuje, że huk był związany z przekroczeniem bariery dźwięku przez samoloty F-35.Sonic boom – czym jest grom dźwiękowy?Sonic boom to zjawisko fizyczne, które występuje podczas lotu z prędkością ponaddźwiękową. Jak wyjaśnia Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych, jest ono naturalnym następstwem przekroczenia przez samolot prędkości dźwięku i samo w sobie nie świadczy o eksplozji w pobliżu.Sonic boom, nazywany także gromem dźwiękowym, pojawia się wtedy, gdy statek powietrzny przekracza prędkość dźwięku. Na poziomie morza, przy temperaturze około 20 st. C, wynosi ona około 1235 km na godz. (343 m/s).Wokół maszyny powstaje wówczas fala uderzeniowa. Kiedy dociera do powierzchni ziemi, odbieramy ją jako charakterystyczny, gwałtowny i bardzo głośny huk.Czytaj także: Pentagon rozważa „drastyczną” redukcję sił USA w Europie. Wkrótce decyzjeDlaczego sonic boom jest tak głośny?Za powstanie gromu dźwiękowego odpowiada fala uderzeniowa związana z ruchem samolotu z prędkością ponaddźwiękową. W uproszczeniu można wyróżnić kilka etapów tego procesu.Najpierw fale dźwiękowe nakładają się na siebie, a po przekroczeniu przez samolot bariery dźwięku tworzą tzw. stożek Macha. Fala uderzeniowa przemieszcza się następnie wraz z maszyną. Gdy dociera do ziemi, słyszymy ją jako bardzo silny trzask lub huk.Istotne jest również to, że grom dźwiękowy nie występuje wyłącznie w punkcie, w którym samolot osiąga prędkość dźwięku. Fala uderzeniowa towarzyszy maszynie podczas lotu ponaddźwiękowego, dlatego huk może być słyszalny na znacznym obszarze.Dlaczego samoloty ponaddźwiękowe nie latają wszędzie?Lot z prędkością większą od prędkości dźwięku wiąże się z powstawaniem intensywnego hałasu. Grom dźwiękowy może przestraszyć ludzi i zwierzęta, a w przypadku szczególnie silnych fal uderzeniowych może również doprowadzić do niewielkich szkód, takich jak uszkodzenie lub pęknięcie szyb.Z tego powodu loty ponaddźwiękowe są ograniczane, zwłaszcza nad obszarami gęsto zaludnionymi. W praktyce takie loty częściej odbywają się nad morzem lub terenami o niewielkiej liczbie mieszkańców.Kiedy samoloty latają z taką prędkością?Podczas ćwiczeń wojskowych – żeby trenować przechwytywanie, walkę powietrzną czy szybkie przemieszczanie się. Podczas alarmowego przechwycenia innego samolotu – gdy konieczne jest szybkie dotarcie do wskazanego celu. W sytuacjach operacyjnych lub bojowych – kiedy liczy się jak najszybsze pokonanie dystansu. Podczas testów i prób samolotu – np. sprawdzania zachowania maszyny przy dużych prędkościach.Czytaj także: Losy Nestle i Auchan w Rosji przesądzone. Putin zrobił „prezent” generałowi