Przekroczyła uprawnienia? Prokuratura Krajowa wszczęła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień w Trybunale Konstytucyjnym. Postępowanie, uruchomione po zawiadomieniu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, dotyczy bezprawnego wyznaczania składów orzekających m. in. przez byłą prezes TK Julię Przyłębską. Na początku września prokurator generalny, minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że wpłynęło do niego zawiadomienie od Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w sprawie 170 przypadków manipulowania składami orzekającymi TK w latach 2015-2020 w celu osiągnięcia określonych korzyści przez ówczesną prezes Julię Przyłębską i podmioty trzecie.Według fundacji, w latach 2015-2020 w Trybunale Konstytucyjnym „dochodziło do bezprawnego kształtowania i zmieniania składów orzekających w taki sposób, aby sprawy o istotnym znaczeniu ustrojowym i politycznym rozstrzygały składy dające gwarancję orzeczenia oczekiwanej treści”. Jak zaznaczyła HFPC, zawiadomienie prokuratury jest efektem „trwających blisko sześć lat starań fundacji o dostęp do danych o zmianach składów, oraz ich analizy”.Ruszyło śledztwoRzeczniczka Prokuratora Generalnego prok. Anna Adamiak poinformowała, że 15 września prokurator z zespołu do spraw zapobiegania negatywnym skutkom orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa po 2017 r. wszczął śledztwo w sprawie „wielokrotnego przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych – sędziów Trybunału Konstytucyjnego uprawnionych do wyznaczania składów orzekających".Czytaj także: Berek odpowiada prezydentowi. „Dokumenty są publicznie dostępne”Przekroczenie uprawnień miało polegać na „bezprawnym wyznaczaniu lub zmianie, zarówno personalnej jak i liczebnej, składów orzekających” TK „z pominięciem ustawowych zasad ich wyznaczania”, określonych w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.Miało to służyć „osiągnięciu korzyści i osobistej, w tym przez osoby powołane wadliwie do składu Trybuna Konstytucyjnego oraz przez przedstawicieli rządzącej większości parlamentarnej, skutkującego (...) utratą zdolności przez Trybunał Konstytucyjny do pełnienia funkcji niezależnego i bezstronnego organu kontroli konstytucyjnej”.Helsińska Fundacja Praw Człowieka podała na początku września, że z uzyskanych przez nią danych wynika, że w latach 2015-2020 doszło do zmiany składu sędziowskiego w 885 sprawach zawisłych przed TK, a „ich analiza pozwoliła zidentyfikować co najmniej 176 spraw, w których osoby kierujące Trybunałem podjęły w tym okresie decyzje o zmianie składu wyznaczonego do rozpoznania sprawy ze względów innych niż śmierć sędziego lub koniec jego kadencji”.Dziewięć lat Przyłębskiej w TK Julia Przyłębska wybrana została na sędzię TK pod koniec 2015 r. przez Sejm VIII kadencji, w którym większość miał PiS. Następnie została wybrana na prezes Trybunału. Z funkcji tej zrezygnowała pod koniec listopada 2024, na półtora tygodnia przed końcem jej 9-letniej sędziowskiej kadencji w TK. Zgodnie z ustawą o organizacji i trybie postępowania przed TK, sędziów Trybunału do składu orzekającego, w tym przewodniczącego składu i sędziego sprawozdawcę, wyznacza prezes TK według kolejności alfabetycznej uwzględniając przy tym rodzaje, liczbę oraz kolejność wpływu spraw do Trybunału.Zobacz też: Spór o sędziego TK. Czarzasty do prezydenta: „Musi się pan przyzwyczaić”