Martwa natura Czapskiego. Od niemal dekady Elżbieta Skoczek przegląda archiwa, listy i dokumenty, próbując ustalić losy zaginionych prac Józefa Czapskiego, które są rozproszone po świecie, i stworzyć pełny katalog dzieł jednego z najwybitniejszych polskich malarzy XX wieku.– Kto ewentualnie kupował, kto może mieć obrazy. To najczęściej są spadkobiercy. No i pomalutku docieram do takich osób – opowiada badaczka. W ten sposób udało jej się odnaleźć już ponad 500 obrazów, głównie znajdujących się w prywatnych kolekcjach.Ostatnio Skoczek dotarła do mężczyzny, którego rodzina przed laty była związana z Czapskim. – Babcia tego pana opiekowała się Czapskim, wspierała go finansowo, bardzo często pożyczając mu pieniądze, ale także kupując jego obrazy. Ten wątek jej życia nie był wcześniej znany wnukowi – wskazuje.Martwa natura na strychuWysłała do mężczyzny wiele wiadomości, w końcu nadeszła odpowiedź. „To cud. Dzięki pani determinacji wszedłem na strych i znalazłem obraz” – napisał, przesyłając fotografię dzieła. Okazało się, że znajdował się tam obraz namalowany farbą olejną na płótnie, przedstawiający martwą naturę.– To jest obraz poświęcony Morandiemu, czyli mistrzowi Czapskiego. Co ciekawe, jest bardzo dobry – podkreśla Skoczek. Miejsce odnalezienia dzieła jest utrzymane w tajemnicy, żeby nie zainteresowali się nim handlarze dziełami sztuki.– Co prawda cena sprzedaży wynosi około 160 tysięcy złotych, ale myślę, że ten obraz jest wart znacznie więcej – przekonuje Skoczek. – Nie ma możliwości, że jest to falsyfikat. Jest charakterystyczny sposób malowania Czapskiego, a także dokładne zapisy w dzienniku dotyczące tego obrazu – tłumaczy.Józef Czapski – malarz, pisarz, żołnierzBadaczka nie wyklucza, że zwróci się do właściciela z prośbą o wypożyczenie obrazu na wystawę w Krakowie. Właśnie tutaj pod koniec 1920 roku Czapski rozpoczął studia w Akademii Sztuk Pięknych. Malował głównie portrety, wnętrza, pejzaże, widoki miejskie, czy martwą naturę.Czytaj także: Picasso, Syrenka i powojenna Warszawa. TVP pokazała plakat filmuJózef Czapski, żyjący w latach 1896-1993, był nie tylko wybitnym malarzem, ale także pisarzem, eseistą, żołnierzem i świadkiem najważniejszych wydarzeń XX wieku. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej i otrzymał Order Virtuti Militari. Podczas II wojny światowej był więziony przez sowietów – w Starobielsku Pawliszczew Borze i obozie jenieckim NKWD w Griazowcu pod Wołogdą. Zwolniony w 1941 roku na mocy układu Sikorski-Majski, wstąpił do armii generała Andersa, z którą pokonał szlak do Włoch.Od 1946 roku mieszkał w Paryżu, współtworzył „Kulturę” i do śmierci mieszkał w Maisons-Laffitte, gdzie mieściła się redakcja pisma. W PRL informacje na jego temat podlegały cenzurze, jego nazwisko znajdowało się na specjalnej liście osób objętych całkowitym zakazem publikacji.