Fala dezinformacji. Całkowite zaćmienie Słońca, które będzie można obserwować w środę m.in. na Islandii i w Hiszpanii, wywołało w sieci falę dezinformacji. Teorie spiskowe wieszczą anomalie grawitacyjne. Krążą też zmanipulowane mapy z fałszywą ścieżką cienia Księżyca. NASA apeluje o opieranie się wyłącznie na faktach. W internecie krąży spiskowa teoria mówiąca, że w związku z zaćmieniem Słońca w środę przez siedem sekund ma przestać działać grawitacja na Ziemi, co ma mieć związek z oddziaływaniem dwóch czarnych dziur.Według zwolenników tej teorii amerykańska agencja kosmiczna NASA uruchomiła tajny Project Anchor (Projekt Kotwica), o wartości ok. 90 mld dol., który ma zapobiec problemom związanym z wystąpieniem anomalii, poprzez m.in. budowę podziemnych schronów.Tę fałszywą tezę prezentują filmy zrealizowane za pomocą sztucznej inteligencji, które od ponad roku publikowane są na portalach społecznościowych, w tym na Facebooku, X oraz Instagramie.Fałszywe doniesieniaDo tych fałszywych doniesień odnieśli się eksperci z NASA. „Ziemia nie straci grawitacji 12 sierpnia 2026 roku” – zapewnił rzecznik amerykańskiej agencji kosmicznej w komentarzu udzielonym w styczniu serwisowi internetowemu Snopes zajmującemu się weryfikacją faktów. W oświadczeniu NASA czytamy, że całkowita siła grawitacyjna jest określona przez masę Ziemi, co oznacza, że jedynym sposobem na utratę grawitacji jest zmniejszenie łącznej masy jądra, płaszcza, skorupy ziemskiej, oceanów, wód lądowych oraz atmosfery. Naukowcy z NASA podkreślili, że „całkowite zaćmienie Słońca nie ma żadnego wpływu na grawitację Ziemi”. W opublikowanym w poniedziałek artykule na stronie BBC stwierdzono, że powielanie tej dezinformacji może mieć na celu zdyskredytowanie działalności NASA.Z kolei na początku sierpnia serwis informacyjny poświęcony nauce Live Science poinformował, że w sieci pojawiły się zmanipulowane mapy Ziemi, na których przedstawiono nieprawdziwą ścieżkę cienia Księżyca przebiegającą ze wschodu na zachód w rejonie bieguna północnego. Naukowcy wytłumaczyli, że jest to wyłącznie złudzenie optyczne, które powstaje podczas przeniesienia kulistego kształtu Ziemi na płaską mapę. Zwolennicy tej teorii spiskowej wykorzystali to zniekształcenie na mapie geograficznej jako rzekomy dowód na to, że trajektoria cienia Księżyca łamie prawa fizyki.W rzeczywistości cień Księżyca przemieszcza się po powierzchni Ziemi płynnym łukiem z zachodu na wschód. Gdy mówimy o cieniu rzucanym przez Księżyc na Ziemię (podczas zaćmienia Słońca), plama tego cienia wędruje po powierzchni naszej planety z zachodu na wschód. Wynika to z połączenia ruchu orbitalnego Księżyca wokół Ziemi oraz szybszego ruchu obrotowego Ziemi wokół własnej osi.Gdzie zobaczyć zaćmienie? 12 sierpnia całkowite zaćmienie będzie można zobaczyć w północnych krańcach Rosji, Grenlandii, Islandii, w Hiszpanii oraz na niewielkim obszarze Portugalii, natomiast częściowe zaćmienie będzie widoczne m.in. w większej części Europy, w tym w Polsce, a także w północno-zachodniej Afryce, północno wschodnich rejonach Ameryki Północnej.Zjawisko, które będzie można obserwować w środę, będzie pierwszym całkowitym zaćmieniem Słońca na Islandii od 1954 r., zaś w kontynentalnej części Hiszpanii od 1905 r. Ostatni raz pas całkowitego zaćmienia Słońca przeszedł przez kontynentalną Europę w sierpniu 1999 r.Kolejne całkowite zaćmienie Słońca widoczne m.in. w południowej części Hiszpanii, a także w Afryce Północnej, Arabii Saudyjskiej i Jemenie będzie można obserwować 2 sierpnia 2027 r.Zjawisk astronomicznych z udziałem Słońca nie można oglądać gołym okiem (z wyjątkiem krótkiej fazy całkowitego zaćmienia) lub przez zwykłe okulary przeciwsłoneczne, bo grozi to uszkodzeniem siatkówki. Aby bezpiecznie śledzić zjawisko, należy zaopatrzyć się w specjalne okulary z filtrem ISO 12312-2, które są dostępne w sklepach astronomicznych i skutecznie blokują szkodliwe promieniowanie.