Program AGILE. Unia Europejska jest o krok od uruchomienia programu AGILE, który ma przyspieszyć rozwój nowoczesnych technologii wojskowych. Nowy instrument o wartości 115 mln euro zapewni szybkie wsparcie dla małych i średnich firm oraz start-upów, aby innowacyjne rozwiązania szybciej trafiały do europejskich sił zbrojnych. UE uzgodniła nowy program wsparcia innowacji obronnychProjekt nowych przepisów ma być odpowiedzią na zmieniającą się sytuację bezpieczeństwa w Europie, ukształtowaną przez rosyjską agresję na Ukrainę. Wojna pokazała, że kluczowe znaczenie mają szybkie i stosunkowo tanie cykle opracowywania oraz wdrażania nowych technologii obronnych.Negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i irlandzka prezydencja w Radzie UE osiągnęli wstępne porozumienie polityczne dotyczące utworzenia programu AGILE (Agile and Rapid Defence Innovation). To nowy instrument o wartości 115 mln euro, którego celem jest szybkie i ukierunkowane wsparcie finansowe dla małych i średnich przedsiębiorstw, w tym start-upów i rozwijających się firm, pracujących nad nowymi oraz przełomowymi technologiami obronnymi.Porozumienie zakłada, że to właśnie przedsiębiorstwa z sektora MŚP będą odgrywać centralną rolę w rozwoju innowacji dla europejskiej obronności.Szybsze granty i łatwiejszy dostęp do testówProgram AGILE ma pobudzić rozwój innowacyjnych rozwiązań poprzez szybkie przyznawanie grantów oraz ułatwienie dostępu do infrastruktury testowej i procesu certyfikacji.Państwa członkowskie będą mogły wskazywać najważniejsze wyzwania technologiczne, dzięki czemu opracowywane rozwiązania będą lepiej odpowiadały potrzebom ich sił zbrojnych. Program ma również uprościć procedury zakupu produktów, które otrzymają wsparcie z AGILE.Celem inicjatywy jest przyspieszenie rozwoju innowacji obronnych w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz pokazanie, że także start-upy są w stanie dostarczać technologie odpowiadające potrzebom europejskiej obronności. Program ma również pomóc ograniczyć zależność UE od dostawców spoza Wspólnoty i stać się argumentem za zwiększeniem wsparcia dla tego sektora w kolejnym wieloletnim budżecie UE.Jak podkreślono, Parlament Europejski i Rada UE prowadziły negocjacje w sposób konstruktywny i pragmatyczny, aby program mógł zostać uruchomiony w ciągu najbliższych miesięcy. Czytaj także: Tylu Polaków popiera dalszą pomoc dla Ukrainy. Jest nowy sondażNajważniejsze założenia programu AGILEPorozumienie utrzymuje nacisk na wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, start-upów oraz szybko rozwijających się firm opracowujących nowe i przełomowe technologie obronne, w tym rozwiązania cywilne dostosowywane do zastosowań wojskowych. Ma to ułatwić przejście od etapu badań do wdrożenia gotowych produktów.Program zachowa także zakładany przez Komisję Europejską szybki tryb przyznawania grantów – decyzja o finansowaniu ma zapadać w ciągu czterech miesięcy od złożenia wniosku.Program AGILE ma również ułatwiać współpracę mniejszych firm z największymi europejskimi koncernami zbrojeniowymi, m.in. poprzez organizowanie spotkań i działań kojarzących partnerów, co ma zwiększyć wykorzystanie technologii rozwijanych dzięki programowi.Istotnym elementem będzie także szybki dostęp do infrastruktury badawczej i poligonów testowych, co ma usunąć jedną z głównych barier utrudniających małym firmom wprowadzanie nowych produktów na rynek.Czytaj także: Szef MON: rosyjski samolot przechwycony przez polskie wojskoEuroposłowie: Europa musi działać szybciejSprawozdawca Komisji Bezpieczeństwa i Obrony Parlamentu Europejskiego Tonino Picula (S&D, Chorwacja) podkreślił, że „dzięki szybkiemu porozumieniu w sprawie AGILE przyspieszamy drogę od innowacji do wdrożenia, jednocześnie wzmacniając małe i średnie przedsiębiorstwa, zapewniając wsparcie dla Ukrainy, ograniczając strategiczne zależności, zwiększając bezpieczeństwo dostaw oraz tworząc solidne podstawy dla przyszłych inicjatyw UE w dziedzinie obronności”.Z kolei główny negocjator Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Ivars Ijabs (Renew, Łotwa) powiedział, że „Europa nie może sobie pozwolić na powolność, gdy zagrożenia rozwijają się tak szybko. AGILE jest naszą odpowiedzią – szybkie finansowanie, mniej biurokracji i zamknięte drzwi dla tych, którzy nie podzielają naszych wartości. Innowacyjność jest siłą Europy. Czas w pełni ją wykorzystać”.Przewodnicząca Komisji Bezpieczeństwa i Obrony Marie-Agnes Strack-Zimmermann (Renew, Niemcy) oceniła, że „dzięki AGILE tworzymy warunki do szybszego opracowywania, testowania i wdrażania nowych technologii obronnych, aby innowacje szybciej trafiały do europejskich sił zbrojnych. Dzisiejsze porozumienie pokazuje, że Europa potrafi działać szybko i zdecydowanie w kwestiach bezpieczeństwa. Zaledwie cztery miesiące po przedstawieniu projektu przez Komisję Parlament, Rada i Komisja osiągnęły polityczne porozumienie dzięki sprawnej i konstruktywnej współpracy”.Czytaj także: Unia inwestuje 1,5 mld euro w niezależność obronną i wsparcie Ukrainy Co dalej?Wstępne porozumienie musi jeszcze zostać formalnie zatwierdzone przez Parlament Europejski i Radę UE. Po przyjęciu rozporządzenie wejdzie w życie po 20 dniach od publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Uruchomienie programu planowane jest na początek 2027 roku.Dlaczego powstał program AGILE?Unia Europejska posiada już instrumenty wspierające innowacje w sektorze obronnym, jednak są one nastawione głównie na duże, długoterminowe projekty.Program AGILE ma uzupełnić ten system, koncentrując się na technologiach, które dziś coraz częściej decydują o skuteczności działań wojskowych, takich jak sztuczna inteligencja, komputery kwantowe, robotyka, cyberbezpieczeństwo czy systemy kosmiczne.Nowy instrument ma umożliwić małym i średnim przedsiębiorstwom szybkie opracowywanie innowacyjnych produktów i technologii odpowiadających najpilniejszym potrzebom sił zbrojnych państw członkowskich. Jednocześnie ma zwiększyć efektywność kosztową oraz ograniczyć strategiczną zależność UE od państw trzecich, które nie są stowarzyszone z Unią.Czytaj także: Europarlament zdecydował. Pieniądze popłyną na obronę i bezpieczeństwo