O urząd ubiega się dwoje kandydatów. Publiczne przesłuchanie kandydatów na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich odbędzie się we wtorek w Sejmie. O wybór ubiega się zgłoszona przez KO i Lewicę mec. Sylwia Gregorczyk-Abram oraz kandydat PiS Adam Borowski. Powołanie RPO znalazło się w porządku obrad posiedzenia Sejmu – w bloku głosowań przewidzianych na piątek. Przesłuchanie ma na celu umożliwienie kandydatom przedstawienia swojego doświadczenia, kompetencji oraz wizji sprawowania funkcji RPO. Publiczne przesłuchanie – pod patronatem marszałków Sejmu i Senatu – zaplanowane jest na godz. 14.„Formuła spotkania daje możliwość zadawania pytań i dyskusji. Kandydaci będą mieli okazję do wyrażenia swojego stanowiska w kluczowych kwestiach w zakresie ochrony praw i wolności obywatelskich” – informuje Kancelaria Sejmu.Ta sama osoba nie może być rzecznikiem więcej niż przez dwie kadencje – jedna trwa pięć lat. Kadencja obecnego RPO prof. Marcina Wiącka, który objął urząd w 2021 roku, kończy się 23 lipca. O objęcie stanowiska ubiega się dwoje kandydatów.Czytaj także: Estonia szykuje szkoły na atak dronów. Specjalna ochrona w oknachKim są kandydaci?• Sylwia Gregorczyk-Abram – adwokatka i obrończyni praw człowieka Grupa posłów z Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska i Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy zgłosiła mec. Sylwię Gregorczyk-Abram.Urodzona w 1982 r.; absolwentka prawa na Uniwersytecie Warszawskim, adwokatka i obrończyni praw człowieka jest współzałożycielką inicjatywy Wolne Sądy, Komitetu Obrony Sprawiedliwości oraz członkinią zarządu Stowarzyszenia im. Prof. Zbigniewa Hołdy. W maju 2025 r. została przewodniczącą komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023, działającej przy Ministerstwie Sprawiedliwości.Mec. Gregorczyk-Abram ma doświadczenie w prowadzeniu strategicznych postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka oraz Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.Efektem prowadzonych przez nią postępowań było m.in. wydanie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka środków tymczasowych wstrzymujących działalność Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego oraz nakazujących dopuszczenie do orzekania prawidłowo wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego – ocenili posłowie zgłaszający kandydaturę.Czytaj także: Trump nie pogodził się z porażką. Spekulacje po zapowiedzi prezydenta USA• Adam Borowski – historyk, działacz opozycji demokratycznejZgłoszony przez PiS Adam Borowski (ur. w 1955 r.) to działacz opozycji demokratycznej, represjonowany przez aparat bezpieczeństwa PRL. Studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim, po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. został relegowany.Za działalność na rzecz przemian demokratycznych w Polsce odznaczony w 2006 roku przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W III RP związany ze środowiskiem PiS, szef warszawskiego klubu „Gazety Polskiej”.Kandydat był w 1995 r. założycielem, a w latach 2000–2006 przewodniczącym Komitetu Polska-Czeczenia. W latach 2008-2010 pełnił funkcję społecznego doradcy RPO ds. uchodźców czeczeńskich. W 2014 r. zasiadł w komitecie honorowym Fundacji „Łączka”, sprawującej opiekę i działalność wobec Kwatery na Łączce – miejsca pochówku ofiar terroru komunistycznego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.Wnioskodawcy zwrócili uwagę w uzasadnieniu kandydatury również na obecność Borowskiego na protestach po 13 grudnia 2023 r. (data zaprzysiężenia rządu Donalda Tuska przez prezydenta Andrzeja Dudę – PAP). „Uczestnik licznych procesów: księdza Michała Olszewskiego, Roberta Bąkiewicza, czy Tomasza Sakiewicza” – dodali posłowie PiS.Czytaj także: Szczyt w Paryżu. Ukraina kupuje francuskie samoloty Rafale i systemy obronyKto może zostać RPO?Zgodnie z ustawą o RPO, Rzecznikiem może być obywatel polski wyróżniający się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem ze względu na swe walory moralne i wrażliwość społeczną.RPO powołuje Sejm za zgodą Senatu na wniosek marszałka Sejmu albo grupy 35 posłów. Kandydatura przyjmowana jest bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.Senat nie dokonuje samodzielnego wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich, lecz wyraża zgodę (bądź jej odmawia) na kandydata wybranego wcześniej przez Sejm. Senatorowie głosują nad kandydaturą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów.Zadania RPOWedług ustawy o RPO Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji RP oraz w innych aktach normatywnych, w tym również na straży realizacji zasady równego traktowania. W sprawach o ochronę wolności i praw człowieka i obywatela RPO bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji i instytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji tych wolności i praw, nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej.Czytaj także: Sędzia Patyra ujawnia: nie dostałem odpowiedzi od prezydenta