Polska wdraża unijny AI Act. Sejm zakończył prace nad ustawą o sztucznej inteligencji. Przepisy trafią do prezydenta

Polska wdraża unijny AI Act. Nowy organ nadzorujący sztuczną inteligencję, możliwość składania skarg na systemy sztucznej inteligencji (AI) oraz kontrola technologii wysokiego ryzyka – to najważniejsze rozwiązania ustawy wdrażającej unijny AI Act. Sejm zakończył prace nad przepisami, które trafią teraz do prezydenta. Sejm poparł w piątek większość technicznych i redakcyjnych poprawek Senatu do ustawy regulującej rynek sztucznej inteligencji w Polsce. Odrzucił jedynie propozycję zmieniającą termin powołania przewodniczącego Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Nowe przepisy wdrażające unijny AI Act trafią teraz do podpisu prezydenta .

Większość poprawek przyjęta, jedna odrzucona

Senat zaproponował głównie poprawki o charakterze techniczno-legislacyjnym i redakcyjnym. Sejm zaakceptował niemal wszystkie z nich.

Posłowie odrzucili natomiast poprawkę zmieniającą harmonogram powołania przewodniczącego Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Senat proponował, aby Sejm miał miesiąc od wejścia w życie ustawy na wybór przewodniczącego, Senat kolejny miesiąc na wyrażenie zgody, a pierwsze posiedzenie Komisji odbyło się w ciągu trzech miesięcy.

Podczas prac w sejmowej Komisji Cyfryzacji Biuro Legislacyjne Sejmu zwróciło uwagę, że miesięczny termin na wybór przewodniczącego mógłby okazać się zbyt krótki, jeśli ustawa weszłaby w życie tuż przed wakacyjną przerwą w pracach parlamentu. W efekcie odrzucenia poprawk i Sejm będzie miał dwa miesiące na powołanie przewodniczącego – za zgodą Senatu – a pierwsze posiedzenie Komisji odbędzie się w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie ustawy .

Czytaj także: Koniec z używaniem smartfonów w szkołach. Posłowie wyjątkowo zgodni

Powstanie organ nadzoru nad sztuczną inteligencją

Ustawa wdraża w Polsce unijny Akt o sztucznej inteligencji (AI Act). J ej najważniejszym elementem jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji , która będzie pełnić funkcję krajowego organu nadzoru rynku.

Komisja otrzyma uprawnienia do kontroli przedsiębiorców wykorzystujących systemy AI, sprawdzania zgodności rozwiązań z przepisami unijnymi oraz prowadzenia postępowań wobec podmiotów naruszających regulacje.

Nowe przepisy umożliwią obywatelom składanie indywidualnych skarg na funkcjonowanie systemów sztucznej inteligencji . Do zadań Komisji należeć będzie także wydawanie zezwoleń dla systemów wysokiego ryzyka, wykorzystywanych między innymi w edukacji, infrastrukturze krytycznej, zatrudnieniu czy zarządzaniu migracją. Organ będzie mógł nakładać kary oraz wycofywać z rynku systemy niespełniające wymogów AI Act .

Piaskownice regulacyjne dla innowacyjnych firm

Komisja będzie odpowiadać również za tworzenie tak zwanych piaskownic regulacyjnych , umożliwiających testowanie nowych rozwiązań AI w kontrolowanych warunkach i pod nadzorem regulatora.

Zgodnie z ustawą przynajmniej jedna taka piaskownica ma powstać do 2 sierpnia.

Czytaj także: Przygotowania do szczytu NATO. „Nasz głos będzie bardzo mocny”

Kto zasiądzie w Komisji?

Na czele KRiBSI stanie przewodniczący wspierany przez dwóch zastępców. W skład Komisji wejdą również przedstawiciele Prezesa UOKiK , Prezesa UKE , KNF oraz KRRiT . Organ będzie współpracował między innymi z Urzędem Patentowym RP, Urzędem Rejestracji Produktów Leczniczych oraz instytucjami odpowiedzialnymi za cyberbezpieczeństwo.

Obsługę administracyjną Komisji zapewni urząd ministra właściwego do spraw cyfryzacji.

Przy Komisji działać będzie także Społeczna Rada do spraw Sztucznej Inteligencji jako organ opiniodawczo-doradcz y, liczący od dziewięciu do piętnastu członków.

Wyłączenia i wsparcie dla rozwoju AI

Przepisy nie obejmą działań związanych z bezpieczeństwem narodowym prowadzonych przez służby specjalne , w tym ABW, AW, SKW i SWW. Regulacje nie będą miały zastosowania również do osób fizycznych korzystających z AI wyłącznie w celach prywatnych.

Ustawa przewiduje także możliwość finansowania przez ministra cyfryzacji badań i prac rozwojowych nad sztuczną inteligencją ze środków krajowych i unijnych . Minister będzie również odpowiadał za notyfikację jednostek oceniających zgodność systemów AI z unijnymi wymaganiami, natomiast akredytację tych jednostek prowadzić będzie Polskie Centrum Akredytacji.

AI Act będzie obowiązywał etapami

Ustawa określa również zasady prowadzenia kontroli , w tym 14-dniowy termin na podpisanie protokołu lub wniesienie zastrzeżeń oraz obowiązek zachowania przez kontrolerów poufności informacji, w tym tajemnic przedsiębiorstwa.

Unijny AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024 roku. Część jego przepisów zaczęła obowiązywać w lutym 2025 roku, natomiast państwa członkowskie miały czas do 2 sierpnia 2025 roku na powołanie krajowych organów nadzoru. Pełne stosowanie unijnych regulacji rozpocznie się w 2027 roku.

Czytaj także: Rosja rozwija program broni chemicznej. Unia zareagowała