Co się zmieni? Senat przyjął 23 poprawki do ustawy o systemach sztucznej inteligencji, która ma wdrożyć w Polsce unijne przepisy AI Act. Najważniejsza zmiana przyspiesza powołanie przewodniczącego Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, skracając kluczowe terminy legislacyjne. Teraz poprawkami zajmie się Sejm, a nowe regulacje mają wyznaczyć ramy nadzoru nad rynkiem AI w Polsce, w tym zasady kontroli, certyfikacji i testowania systemów wysokiego ryzyka. Większość poprawek ma charakter techniczno-legislacyjny oraz redakcyjny.Przyspieszenie powołania przewodniczącego KRiBSIJedna z kluczowych zmian dotyczy terminu powołania Przewodniczącego Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI).W obowiązującej wersji ustawy Sejm – za zgodą Senatu – ma na to dwa miesiące od wejścia ustawy w życie. Poprawka skraca ten czas: Sejm miałby miesiąc na powołanie przewodniczącego, a Senat kolejny miesiąc na wyrażenie zgody.Szybsze rozpoczęcie prac KomisjiSenat zaproponował również skrócenie terminu zwołania pierwszego posiedzenia KRiBSI.Zamiast trzech miesięcy od wejścia ustawy w życie, komisja miałaby się zebrać w ciągu miesiąca od momentu, gdy Senat wyrazi zgodę na powołanie jej przewodniczącego.Głosowanie w SenacieZa przyjęciem ustawy wraz z poprawkami zagłosowało jednogłośnie 79 senatorów. Czytaj także: Sztuczna inteligencja wygrała w sądzie. Tego jeszcze nie byłoCel ustawy o sztucznej inteligencjiUstawa o systemach sztucznej inteligencji ma wdrożyć w Polsce unijne przepisy wynikające z aktu o sztucznej inteligencji – AI Act.Nowe prawo ma powołać organ nadzoru rynku – Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), która będzie mogła m.in. prowadzić kontrole w firmach i sprawdzać zgodność systemów AI z przepisami.Kompetencje KRiBSIDo Komisji będzie można składać indywidualne skargi dotyczące działania systemów AI.Do jej zadań należeć będzie również:• wydawanie zezwoleń dla systemów wysokiego ryzyka (np. w edukacji, infrastrukturze krytycznej, zatrudnieniu, zarządzaniu migracją),• nakładanie kar,• wycofywanie z rynku systemów niezgodnych z AI Act.„Piaskownice regulacyjne” dla innowacjiKomisja ma także tworzyć tzw. piaskownice regulacyjne, czyli środowiska testowe dla nowych rozwiązań AI działających w kontrolowanych warunkach.Przepisy zakładają, że co najmniej jedna taka piaskownica powinna powstać do 2 sierpnia bieżącego roku.Czytaj także: Ludzie nienawidzą sztucznej inteligencji. Budzi lęk i wywołuje przemocSkład Komisji i współpraca instytucjiPracami KRiBSI kierować będzie przewodniczący. W jej skład wejdą także dwaj zastępcy oraz przedstawiciele instytucji:• Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów,• Urząd Komunikacji Elektronicznej,• Komisja Nadzoru Finansowego,• Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.Komisja będzie współpracować także z innymi organami państwowymi, vm.in.:• Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej,• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych,• służbami i instytucjami odpowiedzialnymi za cyberbezpieczeństwo.Obsługę administracyjno-kancelaryjną KRiBSI zapewni urząd obsługujący ministra właściwego do spraw cyfryzacji.Społeczna Rada ds. AIPrzy komisji ma działać organ doradczy – Społeczna Rada do spraw Sztucznej Inteligencji. Będzie ona liczyć od 9 do 15 członków i pełnić funkcję opiniodawczo-doradczą.Wyłączenia spod przepisówPrzepisom ustawy nie będą podlegać: • „sprawy będące w zakresie bezpieczeństwa narodowego”, obejmujące działania Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służba Wywiadu Wojskowego.• Nie będą one również stosowane wobec osób fizycznych korzystających z systemów AI wyłącznie prywatnie, bez związku z działalnością gospodarczą, rolniczą lub inną działalnością regulowaną prawem.Czytaj także: AI zabierze ludziom pracę? Wyniki badań są bezlitosneFinansowanie i akredytacjaMinisterstwo Cyfryzacji będzie mogło udzielać wsparcia finansowego – zarówno z budżetu państwa, jak i środków unijnych – na badania i rozwój w obszarze sztucznej inteligencji.Jednocześnie będzie odpowiadać za notyfikację jednostek oceniających zgodność systemów AI z unijnymi procedurami. Akredytacją tych jednostek zajmie się Polskie Centrum Akredytacji.Kontrole i poufnośćUstawa określa także procedury kontrolne. Kontrolowana jednostka będzie miała 14 dni na podpisanie protokołu kontroli i przekazanie go KRiBSI lub wniesienie zastrzeżeń.Kontrolerzy będą zobowiązani do zachowania poufności, w tym ochrony tajemnic przedsiębiorstw.Harmonogram wdrażania AI ActAI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024 r., z częściowymi wyjątkami. W lutym 2025 roku zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące systemów zakazanych w UE.Do 2 sierpnia 2025 r. państwa członkowskie miały czas na powołanie organów nadzoru rynku. Pełne stosowanie przepisów ma nastąpić w 2027 roku.Czytaj także: UE zaostrza kontrolę inwestycji zagranicznych w sektorach strategicznych