Decyzja państw członkowskich. Państwa członkowskie Unii Europejskiej uzgodniły wspólne stanowisko w sprawie zasad wydatkowania środków z polityki spójności i rolnej w nowym budżecie na lata 2028–2034. Dokument wprowadza krajowe i regionalne plany partnerstwa oraz nowe mechanizmy zarządzania funduszami, które mają uprościć system. W reakcji na obawy regionów do dokumentu dodano rozwiązania mające zabezpieczyć ich udział w zarządzaniu funduszami.Krajowe i regionalne plany partnerstwaPrzyjęte stanowisko dotyczy wprowadzenia krajowych i regionalnych planów partnerstwa. Za ich pomocą państwa członkowskie mają planować oraz realizować wydatki w nowym budżecie Unii Europejskiej.Jest to istotna zmiana, ponieważ dotychczas funkcjonowały zarówno plany krajowe, jak i regionalne, a samorządy samodzielnie uzgadniały z Komisją Europejską sposób wykorzystania środków.Czytaj także: Europarlament określa kierunki dla unijnego budżetu po 2027 rokuObawy regionów i reakcje samorządówRegiony uznały nową propozycję za ograniczenie ich roli w planowaniu i realizacji unijnych projektów. Władze regionów z Polski, Niemiec, Austrii i Belgii wystosowały do Komisji Europejskiej apel o zagwarantowanie ich udziału w nowym budżecie.Domagały się zapewnienia, że – podobnie jak dotychczas – będą prowadzić bezpośrednie negocjacje z Komisją Europejską w sprawie sposobu wydatkowania środków.Wzmocnienie roli samorządów w negocjacjachJeszcze przed posiedzeniem wiceminister spraw zagranicznych Ignacy Niemczycki poinformował, że udało się wzmocnić pozycję samorządów w nowej perspektywie finansowej UE na lata 2028–2034.W przyjętym stanowisku uwzględniono zasadę wielopoziomowego zarządzania oraz zapisano, że władze regionalne i lokalne powinny być zaangażowane w przygotowanie, wdrażanie i ocenę planów, w tym ich części regionalnych. Ma się to odbywać zgodnie z krajowymi ramami instytucjonalnymi, prawnymi i finansowymi.Czytaj także: Miliony euro zagrożone. Parlament Europejski chce ratować kluczowe inwestycje Nowa rola regionów w systemie funduszyRegiony zostały wskazane jako instytucje zarządzające. Państwa członkowskie uzyskały możliwość zwiększania ich kompetencji oraz tworzenia instytucji wdrażających, podobnie jak w obecnej perspektywie finansowej..Zapisano także możliwość bezpośredniego negocjowania regionalnych części planów z Komisją Europejską przez władze regionalne.Kolejne etapy prac i stanowisko Parlamentu EuropejskiegoPrzyjęte stanowisko będzie podstawą do dalszych negocjacji nad ostatecznym kształtem przepisów, prowadzonych z udziałem Parlamentu Europejskiego.Izba zapowiedziała już, że nie poprze nowego budżetu, jeśli nie zostanie on zasadniczo wzmocniony w zakresie roli samorządów.Czytaj także: Europejski portfel biznesowy coraz bliżej. Ułatwi kontakty firm z urzędami