Od 1 września 2026 r. Senat przyjął nowelę Prawa oświatowego, która po raz pierwszy ureguluje status prawny spółdzielni uczniowskich działających w szkołach. Nowe przepisy określą zasady ich zakładania i funkcjonowania oraz potwierdzą, że nie są one działalnością gospodarczą. Spółdzielnie będą mogły prowadzić m.in. działalność usługową, handlową, edukacyjną i społeczną, a wypracowane środki będą przeznaczane wyłącznie na cele statutowe. Ustawa trafi teraz do podpisu prezydenta, a nowe regulacje mają wejść w życie 1 września 2026 roku. Senat przyjął ustawęZa nowelizacją głosowało w środę 58 senatorów. Nikt nie był przeciwko jej przyjęciu, natomiast 28 senatorów wstrzymało się od głosu.Czym będą spółdzielnie uczniowskie?Zgodnie z nowymi przepisami spółdzielnia uczniowska będzie dobrowolnym zrzeszeniem uczniów danej szkoły lub placówki oświatowej. Jej zadaniem będzie m.in. upowszechnianie idei i wiedzy o spółdzielczości, a także rozwijanie przedsiębiorczości i odpowiedzialności wśród młodzieży.Przedmiot działalności spółdzielni może obejmować świadczenie usług, prowadzenie działalności handlowej i wytwórczej na rzecz szkoły, placówki oraz uczniów. Możliwe będzie również prowadzenie działalności społeczno-kulturalnej, edukacyjnej i promocyjnej, także na rzecz lokalnej społeczności. Czytaj także: Kalendarz roku szkolnego 2026/27. Ferie, a wcześniej... dwa tygodnie wolnegoUproszczone zasady funkcjonowaniaNowelizacja przewiduje, że działalność spółdzielni uczniowskiej nie będzie uznawana za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Spółdzielnie nie będą posiadały osobowości prawnej ani podlegały wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego. Nie będą również zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych czy sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie ustawy o rachunkowości.Rachunkowość ma być prowadzona w formie uproszczonej. Powinna umożliwiać ewidencjonowanie członków spółdzielni, określenie stanu środków pozostających w jej dyspozycji oraz ustalenie wyniku działalności – zarówno ogólnego, jak i w poszczególnych obszarach aktywności.Jak założyć spółdzielnię uczniowską?Spółdzielnia będzie mogła zostać utworzona z inicjatywy co najmniej pięciu uczniów szkoły lub placówki, którzy ukończyli 13 lat. W przypadku uczniów niepełnoletnich konieczna będzie pisemna zgoda rodziców.Na założenie spółdzielni zgodę będzie musiał wyrazić dyrektor szkoły lub placówki po wcześniejszym uzgodnieniu warunków jej działalności. Dyrektor wyznaczy również nauczyciela-opiekuna, który musi zaakceptować pełnienie tej funkcji na piśmie. Podstawą działania spółdzielni będzie statut.Czytaj także: Zakaz używania telefonów w szkołach. Polacy wyjątkowo zgodniWpisowe i przeznaczenie środkówKażdy członek spółdzielni będzie zobowiązany do wniesienia wpisowego, którego wysokość nie będzie mogła przekroczyć 10 zł. Środki te zostaną przeznaczone na realizację celów statutowych.Przepisy przewidują, że członkowie spółdzielni nie będą otrzymywać wynagrodzenia. Nadwyżka środków wypracowana w ramach działalności również nie będzie dzielona między członków, lecz zostanie przeznaczona na działalność statutową spółdzielni.Przepisy od września 2026 rokuNowelizacja ma wejść w życie 1 września 2026 roku. Spółdzielnie funkcjonujące już w dniu wejścia w życie ustawy będą miały czas do 1 września 2027 roku na dostosowanie swoich statutów do nowych regulacji.Jak poinformowała wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz, obecnie w Polsce działa ponad 5 tys. spółdzielni uczniowskich.Projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe był inicjatywą legislacyjną Senatu.Czytaj także: Telefon do plecaka, pornografia za barierą. Rząd przyjął projekty ustaw