Polityk przyleciał już do Krakowa. Wyobrażacie sobie, że premierem Polski zostałby człowiek o nazwisku Polak? Węgrzy nie muszą sobie tego wyobrażać. Przy okazji wizyty Petera Magyara w Polsce, w ramach cyklu „Hasło dnia”, przybliżamy znaczenie i pochodzenie jego nazwiska. We wtorek 19 maja Magyar przyleciał do Polski. W Krakowie powitał go kardynał Grzegorz Ryś. Szef węgierskiego rządu złożył kwiaty przed pomnikiem św. Jana Pawła II na Wawelu. Tego samego dnia Magyar uda się do Warszawy, gdzie porozmawia m.in. z Donaldem Tuskiem i Karolem Nawrockim. Co oznacza nazwisko Magyar? W języku węgierskim słowo Magyar (czyt. mniej więcej: modzior) oznacza po prostu Węgra. Węgrzy mówią o sobie Magyarok (Węgrzy), o swoim języku – magyar nyelv (język węgierski), a o swojej ojczyźnie – Magyarország (Węgry), co dosłownie tłumaczy się jako Kraj Węgrów lub Kraj Madziarów. Słowo to sięga korzeniami do nazwy jednego z siedmiu plemion madziarskich, które pod wodzą Arpada przybyły na Nizinę Panońską pod koniec IX wieku i dały początek węgierskiemu państwu. „Magyar" to więc nazwa etniczna stara ponad tysiąc lat – ucieleśnienie węgierskiej tożsamości narodowej. Zobacz też: Waloryzacja „Hasłem dnia”. W czerwcu zapadnie ważna dla emerytów decyzjaAntroponimy etnonimicznePolskim odpowiednikiem tego nazwiska byłoby właśnie „Polak". Można sobie wyobrazić nagłówki: „Polak dziękuje Polakom” albo „Polak wygrywa wybory”. Brzmi absurdalnie? Podobna sytuacja zaistniałaby, gdyby Francją rządził pan Français, Niemcami – pan Deutscher, a Włochami – pan Italiano. Językoznawcy nazywają takie nazwiska antroponimami etnonimicznymi – imionami własnymi wywodzącymi się od nazw narodów lub grup etnicznych.Skąd nazwisko Magyar? Nazwisko Magyar jest na Węgrzech stosunkowo rzadkie, choć nie należy do całkowicie egzotycznych. Jego posiadacze wywodzą się prawdopodobnie z rodzin, które w przeszłości były tak określane przez sąsiadów – być może ze względu na wyraźnie węgierskie pochodzenie w środowiskach wielonarodowych, mieszanych językowo. Podobny mechanizm powstawania nazwisk znany jest z całej Europy Środkowej: rodziny ze słowacko-węgierskiego pogranicza, z Siedmiogrodu czy z terenów dawnej Monarchii Austro-Węgierskiej często otrzymywały nazwiska podkreślające ich narodowość. Zobacz też: Wywiad z nowym premierem Węgier. Peter Magyar w „Pytaniu dnia”Peter Magyar – nowy premier WęgierParadoks polega na tym, że Peter Magyar – 45-letni prawnik, były członek Fideszu, który obalił Orbána – nieustannie odwoływał się właśnie do idei jedności narodowej. Składając przysięgę, zobowiązał się do lojalności wobec Węgier i węgierskiego narodu. W swoim pierwszym przemówieniu jako premier ogłosił: „Nie ma prawicy i lewicy, są tylko Węgrzy." Trudno o lepiej skrojony scenariusz dla językoznawcy czy publicysty: człowiek, którego nazwisko znaczy „Węgier", apelował do wszystkich Węgrów o jedność. W ramach cyklu „Hasło dnia” TVP.Info tłumaczymy znaczenie nieoczywistych wyrazów czy haseł związanych z bieżącymi narzędziami.Czytaj także: Tarczyński persona non grata na Wyspach. Co to właściwie oznacza?