Antybiotyki, insulina i szczepionki łatwiej dostępne. Braki antybiotyków, problemy z dostępnością insulin czy opóźnienia w dostawach leków dla osób przewlekle chorych – z takimi sytuacjami w ostatnich latach mierzyło się wiele państw Unii Europejskiej. Teraz UE chce temu przeciwdziałać. Negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i Rady UE osiągnęli porozumienie dotyczące nowych przepisów, które mają zwiększyć bezpieczeństwo lekowe Europejczyków i ograniczyć zależność od dostaw spoza Unii.Pandemia COVID-19 oraz kolejne kryzysy pokazały, jak bardzo Europa jest uzależniona od zagranicznych dostaw. Nowe przepisy mają sprawić, że w przyszłości pacjenci będą rzadziej spotykać się z pustymi półkami w aptekach.Komisja Europejska zwraca uwagę, że ponad połowa zgłaszanych niedoborów leków wynika z problemów produkcyjnych, w tym braków substancji czynnych potrzebnych do ich wytwarzania.Porozumienie musi jeszcze zostać formalnie zatwierdzone przez Parlament Europejski i państwa członkowskie UE, zanim nowe regulacje wejdą w życie.Europa chce produkować więcej leków u siebieNowe regulacje mają przede wszystkim wzmocnić europejski przemysł farmaceutyczny. Chodzi o to, by kluczowe leki – takie jak antybiotyki, szczepionki, insulina czy preparaty stosowane w leczeniu chorób przewlekłych – były produkowane częściej na terenie UE, a nie sprowadzane głównie z państw trzecich.Przepisy obejmą tzw. leki krytyczne, czyli te, których brak może bezpośrednio zagrozić zdrowiu pacjentów. Część nowych rozwiązań dotyczy także leków stosowanych w terapii rzadkich chorób.Czytaj także: Fabryka samochodów elektrycznych w Polsce. „Nasza marka”Strategiczne inwestycje i szybsze proceduryPorozumienie przewiduje tworzenie „projektów strategicznych” w krajach UE. Mają one pomóc w budowie nowych fabryk leków, modernizacji istniejących zakładów oraz zwiększaniu produkcji substancji czynnych potrzebnych do wytwarzania leków.Firmy, które otrzymają wsparcie finansowe z budżetów krajowych lub unijnych, będą musiały zobowiązać się m.in. do priorytetowego zaopatrywania rynku europejskiego.Nowe przepisy mają też uprościć i przyspieszyć procedury administracyjne związane z inwestycjami farmaceutycznymi.Wspólne zakupy leków przez państwa UEJednym z najważniejszych elementów porozumienia są wspólne zakupy leków przez państwa członkowskie. Jeśli co najmniej pięć krajów zgłosi taką potrzebę, Komisja Europejska będzie zobowiązana do uruchomienia wspólnego przetargu.Rozwiązanie ma zwiększyć siłę negocjacyjną państw UE i pomóc w unikaniu sytuacji, w której bogatsze kraje szybciej wykupują dostępne leki.Komisja Europejska będzie mogła także sama proponować państwom wspólne zamówienia, jeśli uzna to za konieczne.Czytaj także: Zmiany w ustawie deweloperskiej. „Wzmocnią kupującego”Preferencje dla producentów z UENowe przepisy mają również premiować firmy produkujące leki w Europie. Instytucje publiczne odpowiedzialne za zakupy leków będą mogły uwzględniać w przetargach to, jaka część produkcji odbywa się na terenie UE.Celem jest zmniejszenie zależności od dostaw substancji czynnych z krajów azjatyckich, przede wszystkim Chin i Indii. Obecnie wiele europejskich systemów ochrony zdrowia jest uzależnionych od importu składników potrzebnych do produkcji leków.„To kwestia bezpieczeństwa”Zdaniem europosłów nowe przepisy mają znaczenie nie tylko gospodarcze, ale przede wszystkim zdrowotne.Sprawozdawca projektu Tomislav Sokol podkreślił, że porozumienie wzmacnia odporność Europy na kryzysy i ma pomóc w rozwiązaniu problemu niedoborów leków.Z kolei przewodniczący Komisji Zdrowia Publicznego Parlamentu Europejskiego Adam Jarubas ocenił, że nowe przepisy są ważnym elementem budowy Europejskiej Unii Zdrowia i zwiększą bezpieczeństwo lekowe mieszkańców UE.Czytaj także: Węgry nie zrezygnują z rosyjskiej ropy. „Chcemy mieć wybór”