Ruszyła tegoroczna matura. W ramach cyklu „Hasło dnia” TVP.Info rozkładamy na czynniki pierwsze „rozprawkę”. Jest to obowiązkowa forma wypowiedzi na maturze z języka polskiego. Sprawdź, czym różni się rozprawka z tezą od rozprawki z hipotezą, jak zbudować jej strukturę krok po kroku i jakie błędy najczęściej obniżają wynik. Matura 2026 ruszyła w poniedziałek 4 maja. Tego dnia absolwenci szkół ponadpodstawowych mierzyli się z egzaminem z języka polskiego na poziomie podstawowym. Jego ważnym elementem była rozprawka. Maturzyści mieli do wyboru dwa tematy. Rozprawka – co to jest? Rozprawka to forma wypracowania, w której autor stawia tezę lub hipotezę, a następnie ją uzasadnia, posługując się logicznymi argumentami i przykładami. Jej celem nie jest jedynie przedstawienie własnej opinii, lecz przekonanie czytelnika do określonego stanowiska. Rozprawka wymaga więc nie tylko znajomości tematu, ale też umiejętności budowania spójnego wywodu. Rozprawka na maturze z języka polskiego Na egzaminie maturalnym z języka polskiego rozprawka jest jednym z zadań w części pisemnej. Zdający otrzymuje temat sformułowany jako teza lub pytanie problemowe i ma za zadanie zająć wobec niego stanowisko, a następnie je rozwinąć. Wymagane jest odwołanie się do co najmniej dwóch lektur – obowiązkowej i wybranej przez zdającego – oraz do szerszego kontekstu kulturowego, historycznego lub filozoficznego. Wypracowanie musi liczyć co najmniej 300 słów, choć zwykle rozbudowane prace oceniane są wyżej. Zobacz też: Maturzyści nie spali. Te lektury najczęściej wyszukiwano przed egzaminemBudowa rozprawki – schemat Poprawnie napisana rozprawka składa się z trzech zasadniczych części. • Wstęp pełni funkcję wprowadzającą – powinien zainteresować czytelnika i jasno sformułować tezę lub hipotezę, do której autor będzie się odnosił w całej pracy. Dobrze napisany wstęp to nie streszczenie lektury, lecz problemowe ujęcie tematu.• Rozwinięcie to najważniejsza i najobszerniejsza część rozprawki. Zawiera kolejne argumenty popierające tezę, każdy zilustrowany przykładem z literatury, historii, filozofii lub życia codziennego. Argumenty powinny być ułożone logicznie – od ogólnych do szczegółowych lub od najsłabszego do najmocniejszego. W rozprawce problemowej (opartej na hipotezie) rozwinięcie może zawierać też kontrargumenty, które autor następnie obala lub uwzględnia w swoim stanowisku. • Zakończenie podsumowuje wywód i wyraźnie potwierdza przyjętą tezę lub formułuje wniosek końcowy. Nie powinno wprowadzać nowych wątków – jego zadaniem jest domknięcie pracy i pozostawienie czytelnika z klarowną puentą. Zobacz też: Ponad 20 kandydatów na miejsce. Najpopularniejsze kierunki studiów w PolsceRozprawka z tezą a rozprawka z hipotezą Są dwa typy rozprawki. Rozprawka z tezą zakłada, że autor od początku jest przekonany do jednego stanowiska i przez całą pracę konsekwentnie je udowadnia.Rozprawka z hipotezą to forma bardziej otwarta – autor stawia pytanie lub wstępne przypuszczenie, rozważa różne racje i dopiero w zakończeniu formułuje ostateczny wniosek. Na maturze z polskiego częściej pojawia się właśnie ta druga forma, choć temat może sugerować obie. Najczęstsze błędy w rozprawce maturalnej Maturzyści najczęściej tracą punkty przez streszczanie lektur zamiast analizowania ich w kontekście tezy, brak wyraźnego stanowiska autora, chaotyczny układ argumentów oraz zbyt krótkie lub urwane zakończenie. Równie częstym błędem jest używanie argumentów bez konkretnych przykładów – same ogólniki nie przekonują egzaminatora. W ramach cyklu „Hasło dnia” TVP.Info wyjaśniamy znaczenie wyrazów związanych z bieżącymi wydarzeniami. Czasem są to słowa tajemnicze, wielu mówiącym niewiele, a innym razem – jak w przypadku rozprawki – dobrze znane, ale warte szerszego omówienia. Czytaj także: Brakuje chętnych do sprawdzania matur. Nauczycielom się to nie opłaca