Zmarły już 3 osoby. Na statku znajdującym się na Oceanie Atlantyckim wybuchło ognisko groźnej choroby. Prawdopodobnie doszło do serii zakażeń wirusem z rodziny hantawirusów. Wyjaśniamy, skąd się wzięła ta nazwa, jak przenosi się infekcja i jakie daje objawy. Rzadka i groźna choroba została wykryta na pokładzie statku wycieczkowego MV Hondius, płynącego z Argentyny do Republiki Zielonego Przylądka. Zmarło już troje pasażerów, a kolejna osoba przebywa na oddziale intensywnej terapii. Lokalne służby sanitarne podejrzewają, że na statku wybuchło ognisko infekcji hantawirusowej. Hantawirusy to wirusy RNA przenoszone głównie przez gryzonie. Nazwa pochodzi od rzeki Hantan w Korei Południowej, gdzie po raz pierwszy wyizolowano jeden z nich podczas wojny koreańskiej w latach 50. XX wieku – wtedy masowo zaczęli chorować stacjonujący tam żołnierze. Do dziś zidentyfikowano ponad 50 gatunków hantawirusów, z czego kilkanaście jest groźnych dla człowieka. Zobacz też: Alergie sezonowe w maju. Ciężki czas dla uczulonych na trawyCo zalicza się do hantawirusów? Hantawirusy dzieli się na dwie główne grupy geograficzno-kliniczne. Wirusy Starego Świata (Europa i Azja) – wywołują gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym (HFRS): • wirus Hantaan (HTNV) – Azja Wschodnia, najgroźniejszy przedstawiciel grupy • wirus Seoul (SEOV) – zasięg globalny, przenoszony przez szczury wędrowne • wirus Puumala (PUUV) – Europa, w tym Polska; przenoszony przez nornicę rudą (Myodes glareolus) • wirus Dobrava-Belgrade (DOBV) oraz Saaremaa virus – Europa Środkowa i Bałkany Wirusy Nowego Świata (obie Ameryki) – wywołują hantawirusowy zespół płucny (HPS): • wirus Sin Nombre (SNV) – USA, odpowiedzialny za ognisko epidemiczne w 1993 roku, śmiertelność 30-40 proc. • wirus Andes (ANDV) – Ameryka Południowa; jedyny gatunek przenoszony z człowieka na człowieka Nie ma jeszcze oficjalnego potwierdzenia, ale media informują, że w tym przypadku prawdopodobnie chodzi o ostatni z wymienionych hantawirusów.Jak dochodzi do zakażenia hantawirusem? Człowiek zaraża się przede wszystkim drogą wziewną – wdychając aerozol skażony moczem, kałem lub śliną zakażonych gryzoni. Najczęściej dochodzi do tego podczas sprzątania nieużywanych pomieszczeń (piwnic, stodół, domków letniskowych), prac rolniczych i leśnych lub biwakowania w terenie. Same gryzonie nie chorują – są jedynie rezerwuarem wirusa i wydalają go przez całe życie. Czytaj także: Polacy po 65. roku życia żyją krócej w zdrowiu niż średnia UEJakie choroby wywołują hantawirusy? Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS) Najważniejsza choroba hantawirusowa w Europie, w łagodniejszej postaci zwana nephropathia epidemica (NE). Przebiega fazowo – zaczyna się gorączką, dreszczami, bólami głowy, mięśni i brzucha oraz charakterystycznymi zaburzeniami widzenia. Następnie może dojść do nagłego spadku ciśnienia i ostrej niewydolności nerek, po której funkcja narządu stopniowo wraca w ciągu tygodni do miesięcy. Śmiertelność przy zakażeniu wirusem Puumala wynosi poniżej 1 proc., przy azjatyckim wirusie Hantaan – 5-15 proc. Hantawirusowy zespół płucny (HPS) Postać charakterystyczna dla Ameryk, przebiegająca znacznie gwałtowniej. Po kilku dniach gorączki i bólów mięśni dochodzi do nagłego obrzęku płuc i ostrej niewydolności oddechowej. Śmiertelność sięga 30–40 proc., a zgon może nastąpić w ciągu kilkudziesięciu godzin od pierwszych objawów płucnych. Objawy – kiedy zgłosić się do lekarza? Okres inkubacji wynosi 2–4 tygodnie (niekiedy do 8), przez co pacjenci często nie łączą objawów z kontaktem z gryzoniami. Należy pilnie skonsultować się z lekarzem, gdy po takim kontakcie wystąpią: • nagła wysoka gorączka z silnymi bólami głowy i mięśni,• bóle brzucha, nudności i wymioty, • zaburzenia widzenia – charakterystyczny objaw HFRS, • spadek ilości oddawanego moczu lub jego brak, • trudności w oddychaniu – sygnał alarmowy mogący wskazywać na HPS. Zobacz też: „Człowiek nie jest stworzony do bezruchu”. Te aktywności wydłużają życieZakażenie hantawirusem – leczenie i postępowanie Nie istnieje zatwierdzona szczepionka ani swoisty lek – leczenie jest wyłącznie objawowe i podtrzymujące. Każde podejrzenie zakażenia wymaga hospitalizacji. W HFRS kluczowe jest nawodnienie i monitorowanie nerek, a w razie potrzeby – dializa. W ciężkich przypadkach HPS stosuje się wentylację mechaniczną lub ECMO. Eksperymentalnie podawana jest rybawiryna, która we wczesnej fazie HFRS może zmniejszyć śmiertelność, choć jej skuteczność nie została jednoznacznie potwierdzona. Hantawirusy w Polsce W Polsce za zakażenia odpowiada niemal wyłącznie wirus Puumala. Do infekcji dochodzi głównie na Podkarpaciu, które jest endemicznych obszarem ich występowania. Liczba potwierdzonych zachorowań sięga kilkudziesięciu zidentyfikowanych przypadków rocznie. Wiele osób przechodzi infekcję bezobjawowo. Śmiertelność jest niska, jednak choroba może prowadzić do trwałego upośledzenia funkcji nerek.