Rośnie ich popularność. ETF to fundusz notowany na giełdzie, który odwzorowuje skład jakiegoś indeksu – na przykład 500 największych spółek w USA czy na świecie. Zamiast kupować akcje każdej z nich osobno, nabywa się jedną jednostkę funduszu. W artykule wyjaśniamy, czym ETF-y różnią się od akcji oraz jak inwestować w nie w ramach IKE i IKZE. ETF (ang. Exchange-Traded Funds, czyli fundusze notowane na giełdzie) to instrument finansowy o rosnącej popularności zarówno wśród doświadczonych inwestorów, jak i osób stawiających pierwsze kroki na rynku. Globalny rynek ETF-ów wyceniany jest dziś na ponad 12 bilionów dolarów.Zobacz też: Abonament RTV, czyli opłata, o której wielu nie wie. Teraz może zniknąćCzym jest ETF?ETF to instrument finansowy łączący cechy funduszu inwestycyjnego i akcji spółki giełdowej. Podobnie jak fundusz inwestycyjny, gromadzi środki od wielu inwestorów i lokuje je w określony zestaw aktywów. Podobnie jak akcje, jego jednostki są przedmiotem obrotu na giełdzie i można je kupować oraz sprzedawać w czasie rzeczywistym.Większość popularnych ETF-ów to fundusze pasywne – odwzorowują skład konkretnego indeksu, np. S&P 500 (500 największych spółek w USA), MSCI World (ok. 1500 spółek z krajów rozwiniętych) czy WIG20. Kupując jedną jednostkę takiego funduszu, inwestor uzyskuje ekspozycję na cały koszyk papierów wartościowych wchodzących w skład indeksu, proporcjonalnie do ich udziałów. Obok funduszy pasywnych istnieją też ETF-y aktywnie zarządzane, z wyższymi kosztami i mniejszym udziałem w rynku.ETF a akcje – kluczowe różniceChoć ETF-y kupuje się tak samo jak akcje, różnią się od nich pod kilkoma względami. Najważniejsza różnica to dywersyfikacja. Kupując akcje jednej spółki, inwestor jest bezpośrednio narażony na ryzyko tego konkretnego podmiotu. ETF skupia dziesiątki lub setki papierów wartościowych, co rozkłada ryzyko – bankructwo jednej spółki ma ograniczony wpływ na wycenę całego funduszu. Istotna jest też kwestia kosztów: aktywnie zarządzane fundusze inwestycyjne pobierają opłatę za zarządzanie rzędu 2-3 proc. rocznie, podczas gdy roczny wskaźnik kosztów (TER) pasywnych ETF-ów wynosi zazwyczaj od 0,03 proc. do 0,50 proc. Różnica ta kumuluje się przez lata i wpływa na końcowy wynik inwestycji. ETF-y cechuje też wysoka płynność – można je kupić lub sprzedać w dowolnym momencie sesji giełdowej, bez kilkudniowego oczekiwania charakterystycznego dla tradycyjnych funduszy.Należy jednak pamiętać, że ETF-y nie są wolne od ryzyka. Inwestor ponosi pełne ryzyko rynkowe – jeśli śledzony indeks traci na wartości, traci też portfel. Nie istnieje tu żaden mechanizm gwarancji kapitału.Czytaj także: Aplikacja mZUS dla Płatnika już dostępna. Zobacz, co możesz w niej załatwićRodzaje ETF-ówRynek ETF jest zróżnicowany. Do głównych kategorii należą:• Akcyjne ETF-y indeksowe – odwzorowują skład konkretnego indeksu giełdowego (S&P 500, MSCI World, DAX). Najczęściej wybierane przez inwestorów długoterminowych.• Obligacyjne ETF-y – inwestują w papiery dłużne rządów lub korporacji; niższa zmienność, ale wrażliwość na zmiany stóp procentowych.• ETF-y sektorowe i tematyczne – skupiają spółki z wybranych branż (technologia, zielona energia, AI). Wyższa koncentracja ryzyka niż w szerokich indeksach.• ETF-y surowcowe – ekspozycja na złoto, srebro lub ropę bez fizycznego posiadania surowca.• ETF-y dywidendowe – koncentrują się na spółkach regularnie wypłacających dywidendy.Jak inwestować w ETF-y?Zakup ETF-u wymaga rachunku maklerskiego. W Polsce oferują je zarówno krajowe domy maklerskie, jak i zagraniczne platformy działające na polskim rynku. Przy wyborze brokera warto sprawdzić opłaty transakcyjne, dostępność giełd zagranicznych (większość ETF-ów notowana jest na Euronext Amsterdam lub we Frankfurcie) oraz możliwość prowadzenia rachunku w formie IKE lub IKZE.Przed zakupem konkretnego funduszu istotne jest przeanalizowanie kilku parametrów: TER (rocznego kosztu zarządzania), sposobu działania, polityki dywidendowej (ETF akumulujący reinwestuje dywidendy, dystrybuujący wypłaca je na rachunek) oraz wielkości aktywów funduszu – małe fundusze są bardziej narażone na ryzyko likwidacji. Polscy inwestorzy powinni też uwzględnić ryzyko walutowe: ETF-y denominowane w dolarach lub euro są wrażliwe na zmiany kursu złotego.Zobacz też: Podwójne 800 plus w kwietniu. Sprawdź, kto otrzyma dwa przelewyETF-y a IKE i IKZEW ETF-y inwestować można również w ramach Indywidualnego Konta Emerytalnego (IKE) i Indywidualnego Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). Są to dobrowolne formy oszczędzania na emeryturę z odrębnymi mechanizmami ulgi podatkowej.IKE umożliwia inwestowanie bez bieżącego opodatkowania zysków. Roczny limit wpłat wynosi ok. 26 000 zł (2025 r.). Wypłata po 60. roku życia jest zwolniona z 19-procentowego podatku od dochodów kapitałowych. Wcześniejsze wycofanie środków oznacza utratę tej ulgi.IKZE oferuje natychmiastową ulgę: wpłaty odlicza się od podstawy opodatkowania w PIT. Limit wynosi ok. 9 400 zł rocznie (ok. 14 000 zł dla przedsiębiorców). Przy wypłacie po 65. roku życia obowiązuje zryczałtowany 10-procentowy podatek dochodowy. Wcześniejsze wycofanie się skutkuje doliczeniem kwoty do dochodu i opodatkowaniem według skali.Na standardowym rachunku maklerskim każda sprzedaż ETF-u z zyskiem rodzi obowiązek zapłaty podatku Belki (19 proc.). Na IKE lub IKZE podatek jest odroczony lub – przy spełnieniu warunków – całkowicie zniesiony. Artykuł ma charakter edukacyjny i informacyjny. Nie stanowi porady inwestycyjnej ani rekomendacji finansowej. FAQ: Inwestowanie w ETF-yCzy ETF-y są bezpieczne?Nie gwarantują ochrony kapitału, a ich wartość zmienia się wraz z rynkiem. Dywersyfikacja jest jednak czynnikiem ograniczającym ryzyko w porównaniu z inwestowaniem w pojedyncze akcje.Czym różni się ETF od funduszu inwestycyjnego?ETF jest notowany na giełdzie, można go kupić w każdej chwili sesji i ma znacznie niższe koszty zarządzania.Czy ETF-y wypłacają dywidendy?Zależy od funduszu – jedne wypłacają dywidendy na rachunek, inne automatycznie je reinwestują.Czy ETF-y są dostępne na IKE i IKZE?Tak. Wiele polskich domów maklerskich oferuje rachunki IKE i IKZE z dostępem do ETF-ów na giełdach europejskich.Czy od zysków z ETF-ów trzeba płacić podatek?Na zwykłym rachunku – tak (19 proc.), na IKE podatek jest zniesiony, na IKZE obniżony do 10 proc.Czytaj także: Stanowisko TSUE ws. kredytów. Odsetki tylko od wypłaconej kwoty