Szykują się zmiany. Zapewnienie osobom głuchym bezpłatnej pomocy tłumacza języka migowego w postępowaniu sądowym – na takich samych zasadach, jak pomoc tłumacza języka obcego dla osób niewładających językiem polskim – to jeden z głównych celów, który trafił do konsultacji i opiniowania. Projekt nowelizacji trafił do konsultacjiProjekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych przygotowany przez resort sprawiedliwości, został opublikowany na stronach Rządowego Centrum Legislacji.Oprócz kwestii tłumaczy języka migowego, jego drugim istotnym celem jest rozpoczęcie szerzej zakrojonych, przygotowywanych od lat zmian dotyczących funkcjonowania biegłych sądowych.Jak zapowiada Ministerstwo Sprawiedliwości, odrębny – zasadniczy – projekt dotyczący biegłych jest już na końcowym etapie prac i wkrótce trafi do konsultacji.Nowy przepis dla osób głuchychZgodnie z propozycją, w ustawie ma pojawić się nowy przepis, bezpośrednio po regulacji stanowiącej, że „osoba niewładająca w wystarczającym stopniu językiem polskim ma prawo do występowania przed sądem w znanym przez nią języku i bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza".Dodany zapis ma jednoznacznie wskazywać, że „osoba głucha ma prawo do występowania przed sądem w znanym przez nią języku migowym i bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza tego języka".Czytaj także: Rząd przyjął ustawę o asystencji osobistej. „To nie koszt, ale inwestycja”Efekt petycji i praktyki sądówJak wyjaśniono w uzasadnieniu, zmiana jest efektem uwzględnienia petycji Stowarzyszenia Polski Instytut Praw Głuchych przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz sejmową komisję ds. petycji.Choć część sądów już dziś zapewnia tłumaczy języka migowego, opierając się na ogólnych przepisach, resort podkreśla, że nowe regulacje jednoznacznie uregulują tę kwestię i „zniesie także barierę dla osób głuchych dochodzenia swoich praw ze względu na ewentualne dodatkowe koszty związane z udziałem tłumacza języka migowego w postępowaniu”.Elektroniczna lista biegłych sądowychDruga ważna zmiana zakłada wprowadzenie możliwości prowadzenia list biegłych sądowych w formie elektronicznej, w systemie udostępnianym i administrowanym przez ministra sprawiedliwości.Jak wskazano. „zmiana obejmuje uregulowanie zagadnień związanych z przetwarzaniem danych osobowych biegłych sądowych w drodze przepisów o randze ustawowej. Projektowane rozwiązania pozwolą na prowadzenie list biegłych nie jak dotychczas, wyłącznie w postaci papierowej, ale w postaci elektronicznej (...), co usprawni proces aktualizacji i pozyskiwania (...) informacji o biegłych sądowych".Czytaj także: Gala finałowa „Człowieka bez barier”. Poznamy wyjątkowych laureatówZakres danych i ROBUSNowe przepisy mają określić podstawę przetwarzania danych biegłych, takich jak m.in.: imię i nazwisko, numer PESEL, specjalizacja, okres powołania, dane kontaktowe.W praktyce oznacza to objęcie biegłych funkcjonującym od lat Rejestrem Osób Biorących Udział w Postępowaniu Sądowym (ROBUS), który zawiera już dane adwokatów i radców prawnych.Zgodnie z przepisem przejściowym prezesi sądów okręgowych będą wzywać biegłych do uzupełnienia brakujących danych w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie nowych regulacji.Pierwszy krok do większej reformyResort podkreśla, że proponowane zmiany to dopiero początek szerszej reformy systemu biegłych sądowych. Trwają bowiem prace nad odrębną ustawą dotyczącą biegłych i instytucji opiniujących, przewidującą bardziej kompleksowe rozwiązania.Jednocześnie zaznaczono, że obecne propozycje są spójne z planowanymi regulacjami i stanowią krok w kierunku wprowadzenia centralnej, zinformatyzowanej listy biegłych.Czytaj także: Pierwszy taki przypadek w Polsce. Nominacja sędziowska cofniętaNowa ustawa o biegłych coraz bliżejJak poinformował wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha, zasadniczy projekt ustawy o biegłych jest już na końcowym etapie przygotowań.– To będzie pierwsza taka ustawa w historii. (...) Ta ustawa ma przede wszystkim na celu uporządkowanie rynku biegłych w Polsce. Jednym z elementów będzie powołanie komisji certyfikującej, która będzie stała na straży jakości i rzetelności wystawianych opinii – powiedział.Czytaj także: Reforma wymiaru sprawiedliwości. Projekt ustawy wkrótce na rządowym stoleWieloletnie prace nad regulacjąPrace nad kompleksowymi przepisami dotyczącymi biegłych sądowych były prowadzone w Ministerstwie Sprawiedliwości już od 2008 roku. O ich wprowadzenie apelowano m.in. podczas I Kongresu Nauk Sądowych w Warszawie w 2010 roku.Do tej pory nie udało się jednak przyjąć całościowych regulacji, m.in. z powodu sporów dotyczących wynagrodzeń biegłych.Krótki termin na uwagiZgodnie z informacją przekazaną przy skierowaniu projektu do konsultacji, uwagi można zgłaszać w ciągu dwóch tygodni.– Skrócenie terminu jest uzasadnione koniecznością pilnego procedowania projektu (...), co skutkować będzie poprawą funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości – wskazał wiceminister Myrcha.Czytaj także: Cena za chaos w sądownictwie. Nieważny rozwód, bo orzekał „neosędzia”