RAPORT

Tusk kontra Tusk

Jednego dnia zniknęła połowa mieszkańców miasta. Rocznica likwidacji getta w Otwocku

Marsz Pamięci i Modlitwy (fot. arch.PAP/Grzegorz Jakubowski)
Marsz Pamięci i Modlitwy (fot. arch.PAP/Grzegorz Jakubowski)

80 lat temu, 19 sierpnia 1942 r., Niemcy przeprowadzili akcję likwidacji getta w Otwocku. Od 7 do 10 tys. osób wywieziono do obozu zagłady w Treblince, gdzie zostali zamordowani w komorze gazowej. Wyszukiwanie ocalałych Żydów i ich mordowanie (w sumie 3 tys. osób) trwało do września 1942 r.

Prezydent: Przekazywanie prawdy o Holokauście jest obowiązkiem współczesnych

Prezydent Andrzej Duda wystosował list na uroczystości upamiętniające bunt więźniów obozu zagłady Treblinka II. W 79. rocznicę tamtych wydarzeń...

zobacz więcej

Historia getta w Otwocku


Dyrektor Muzeum Getta Warszawskiego Albert Stankowski przypomniał, że „getto w Otwocku było drugim pod względem wielkości gettem w Generalnym Gubernatorstwie”. Niemieccy okupanci utworzyli je jesienią 1940 r. Według różnych źródeł skupiało od 12 do 15 tys. Żydów.


Getto utworzono zarządzeniami starosty powiatowego dr. Rupprechta z 20 września 1940 r. oraz 4 listopada 1940 r. Zostało zamknięte 15 stycznia 1941 r.


„Warunki życia w żydowskich dzielnicach były bardzo ciężkie. Niedostateczna aprowizacja oraz zły stan sanitarny powodowały dużą śmiertelność. Do momentu likwidacji getta z głodu i chorób zmarło w nim około 2 tys. osób. Tylko niewielki procent więźniów getta znajdował zatrudnienie, i to w większości na robotach przymusowych. Mieli oni możność zdobycia niewielkiej ilości żywności. Za opuszczenie getta i brak opaski żydowskiej oraz nielegalny zakup żywności groziła kara śmierci. Jedynie niewielka grupa rzemieślników i kupców oraz lekarzy żyła lepiej, dzięki szmuglowi towarów” – pisał Marian Kalinowski w tekście „Otwock w latach II wojny światowej i okupacji niemieckiej” („Rocznik Mazowiecki”, tom 14, 2002).

Tysiące aktów antysemityzmu w Niemczech. „Przerażający obraz nienawiści” [RAPORT]

W swoim najnowszym raporcie sieć ośrodków badań i informacji o antysemityzmie (Rias) „przedstawia przerażający obraz nienawiści do Żydów w...

zobacz więcej

19 sierpnia. Rozpoczęcie likwidacji getta 


19 sierpnia 1942 r. o godz. 7.00 rozpoczęło się wypędzanie Żydów z domów i gromadzenie ich na placu w pobliżu dworca kolejowego. Według różnych szacunków do południa zebrano od 7 do 10 tys. osób.


Do późnego wieczora trwał ich załadunek do wagonów, które następnie wyruszyły do obozu zagłady Treblinka II. Jednocześnie na terenie miasta Niemcy zamordowali ok. 3. tys. osób. Część z nich rozstrzelano i pogrzebano w zbiorowym grobie przy ul. Reymonta. W „getcie kuracyjnym” zgładzono grupę pacjentów i lekarzy z sanatoriów „Brijus” i „Zofiówka” oraz dzieci i ich opiekunów z ośrodka wychowawczego Centosu.


[...] Esesmani rzucają się na swe ofiary jak bestie. Cały dzień trwają strzały. Trupami zasłane jest getto. Pędzą nieszczęśliwe matki z dziećmi do wagonów na rampie kolejowej. Kopią, okładają kolbami. Jęki, krzyki, wrzaski, piekło na ziemi. Opuszczeni przez Boga i ludzi. Wody! Wody!, słychać. Tak to trwało do godziny dziesiątej wieczorem. Nasi zostali wzięci do wagonów do Treblinki, do komór gazowych” – relacjonuje ocalała z Zagłady Guta Nakrycz.


Jeszcze przez kilka tygodni Niemcy wyszukiwali i zabijali Żydów ukrywających się w różnych punktach miasta.


W ciągu jednego dnia zniknęła połowa mieszkańców miasta uzdrowiska. Można powiedzieć, że 19 sierpnia 1942 r., z chwilą gdy ze stacji odjechało 50 kolejowych wagonów, społeczność żydowska Otwocka przestała istnieć.

101-letni były strażnik obozu koncentracyjnego skazany na więzienie

Były strażnik obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen został we wtorek skazany na pięć lat więzienia za pomoc w zamordowaniu ponad 3,5 tys. osób w...

zobacz więcej

Otwock przed wojną


Z danych wynika, że w 1939 r. w mieście żyło ok. 10 tys. Żydów, stanowiąc 55 proc. ogółu mieszkańców. 80 proc. sklepów i warsztatów posiadali Żydzi. Byli też właścicielami ponad połowy nieruchomości na terenie Otwocka.


Organizacje kulturalno-oświatowe prowadziły kilka szkół religijnych. W mieście działały dwie szkoły podstawowe dla dzieci żydowskich i Gimnazjum Koedukacyjne. Funkcjonowały trzy kluby sportowe. Ludność żydowska nadawała Otwockowi jego niepowtarzalny charakter.


W październiku 2014 r. IPN umorzył śledztwo w sprawie likwidacji przez Niemców getta w Otwocku. Powodem była śmierć sprawców zbrodni, obywateli III Rzeszy: Karla Brandta, Otto Schlichta, Karla Liebschera i Hugo Dietza; umorzenie nastąpiło też wobec niewykrycia pozostałych sprawców.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:

Zobacz więcej