RAPORT

Tusk kontra Tusk

Najnowsze dokonanie gdańskich naukowców. Odkryli dwa pasożyty

Nowe pasożyty (fot. ug.edu.pl)
Nowe pasożyty (fot. ug.edu.pl)

Miridex putorii i Demodex pusillus to dwa nowe roztocza z rodziny nużeńcowatych odkryte przez naukowców Uniwersytetu Gdańskiego. Jeden z pasożytów zamieszkuje głowę tchórza, drugi jest jednym z najmniejszych zwierząt na świecie.

Kiedy pasożyty stają się bronią

„Każdy ma jakiegoś szczura, którego się boi” brzmiało najpoważniejsze dla mnie zdanie z „Roku 1984” Orwella. Dla bakterii takim szczurem są fagi,...

zobacz więcej

Uniwersytet Gdański poinformował o najnowszym dokonaniu naukowców pracujących w Katedrze Zoologii Bezkręgowców i Parazytologii Wydziału Biologii UG. Profesorowie Joanna Izdebska i Leszek Rolbiecki wraz ze współpracownikami odkryli dwa nowe roztocza z rodziny nużeńcowatych.

 

Zostały one nazwane od nazwisk ich odkrywców: Miridex putorii Izdebska, Rolbiecki et Rehbein, 2022 oraz Demodex pusillus Izdebska, Cierocka, Rolbiecki et Ciechanowski, 2022.

Jak podkreślają naukowcy, to roztocze o nietypowym dla tej grupy pajęczaków robakowatym kształcie i silnie skróconych odnóżach, a także mikroskopijnych rozmiarach.

 

Jak wyglądają nowe roztocza?

 

Profesor Joanna Izdebska, cytowana w komunikacie tłumaczyła, że roztocze (Acari) to drobne pajęczaki, o zróżnicowanej budowie i trybie życia, ale podobnie jak inne pajęczaki mają cztery pary nóg. „Tymczasem u nużeńcowatych są one silnie zredukowane, kikutowate, u stadiów młodocianych prawie niewidoczne” – wyjaśniała.

 

Zobacz także: Kleszcz z boreliozą? Uczelnia wykona bezpłatne badanie

 

Dodała, że wiele roztoczy przypomina małe „pajączki”, a nużeńcowate są robakowate, delikatne, zwykle wydłużone, kształtem wpasowujące się w zamieszkiwane mikrosiedliska w obrębie skóry, czy innych struktur czy tkanek żywiciela (np. mieszki włosowe, przewody wyprowadzające gruczołów skóry).

 

Nowa broń na wojnie bakterii z wirusami

Życie, poza kooperacją i symbiozą, to także drapieżnictwo i pasożytnictwo. Prostą konsekwencją skomplikowanych relacji ekologicznych na naszej...

zobacz więcej

Uniwersytet podkreślił w komunikacie, że Miridex putorii to nie tylko nowy gatunek, ale również nowy dla nauki rodzaj (nazwa rodzajowa – Miridex – pochodzi od łacińskiego słowa mirus – osobliwy, niezwykły, dziwny; nazwa gatunkowa – putorii – od putorius, czyli tchórz). Roztocz ten zamieszkuje skórę głowy tchórza zwyczajnego Mustela putorius.

 

Jak wskazują naukowcy, osobliwą cechą odkrytego roztocza jest ekstremalnie długi narząd kopulacyjny (aedeagus, penis), zajmujący ponad 50 proc. długości ciała. Zlokalizowany jest z przodu ciała, w rejonie narządów gębowych.

 

Profesor Izdebska, cytowana w komunikacie podkreśliła, że u roztoczy z wielu grup w ogóle nie istnieją takie narządy. „Wówczas samce do zapłodnienia samicy wykorzystują inne struktury. Np. u kleszczy samiec przenosi nasienie do otworu płciowego samicy przy pomocy swoich narządów gębowych, a samce roztoczy z innych grup wykorzystują zastępcze narządy kopulacyjne (gonopody) lub nawet zostawiają nasienie na podłożu, skąd samice same je pobierają” – tłumaczyła profesor.

 

Czytaj także: Przenoszony przez amerykańskie szare wiewiórki pasożyt obniża aktywność europejskich rudych wiewiórek


Drugie odkrycie naukowców z UG, Demodex pusillus – jest jednym z najmniejszych na świecie roztoczy i najprawdopodobniej w ogóle jednym z najmniejszych na świecie zwierząt – samiec osiąga tylko ok. 60 mikrometrów czyli 0,06 mm długości.

 

Został on odkryty u nietoperza borowca wielkiego Nyctalus noctula, pochodzącego z Polski.

 

Profesorowie Izdebska i Rolbiecki dokonali opracowania wszystkich znanych na świecie gatunków roztoczy z rodziny Demodecidae, uwzględniającego taksony z tej grupy opisane na przestrzeni 180 lat, wraz z ich rozmieszczeniem geograficznym i występowaniem u żywicieli.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:

Zobacz więcej