RAPORT

Wojna na Ukrainie

Jest decyzja w sprawie europejskiej płacy minimalnej

Płace minimalne we wszystkich krajach Wspólnoty mają gwarantować pracownikom godny poziom życia (fot. Sean Gallup/Getty Images)
Płace minimalne we wszystkich krajach Wspólnoty mają gwarantować pracownikom godny poziom życia (fot. Sean Gallup/Getty Images)

Negocjatorzy Komisji, Rady i Parlamentu Europejskiego osiągnęli porozumienie dotyczące wspólnych standardów dotyczących płacy minimalnej, które mają obowiązywać na terenie całej Unii Europejskiej. Standardy te potocznie nazywane są europejską płacą minimalną. Czy to oznacza, że Unia Europejska narzuci wszystkich krajom jednolitą płacę minimalną? Zdecydowanie nie, jednak zmiany mogą okazać się istotne dla polskiego rynku pracy.

Dwie podwyżki pensji minimalnej w 2023 r. Propozycja związków już na stole

Rok 2023 będzie nietypowym rokiem dla wielu pracowników. Poza negatywnymi perturbacjami związanymi z wysoką inflacją i gospodarczymi skutkami wojny...

zobacz więcej

W myśl ustanowionych przepisów płace minimalne we wszystkich krajach Wspólnoty mają gwarantować pracownikom godny poziom życia i mają obowiązywać wobec pracowników pracujących na umowę o pracę lub będących w stosunku pracy. Do wprowadzenia minimalnej płacy nie będą zobligowane państwa, w których płaca minimalna jest chroniona przez układy zbiorowe pracy.

To właśnie różnice pomiędzy poszczególnymi unijnymi rynkami stanowiły największe problemy w trakcie tworzenia dokumentu.

– Są kraje, w których istnieje płaca minimalna ustalana przy udziale władzy publicznej (czyli tzw. ustawowa płaca minimalna, jak w Polsce) i takie, gdzie ustalanie wysokości płac, w tym ich poziomu minimalnego należy do wyłącznych kompetencji związków zawodowych i organizacji pracodawców (na przykład Szwecja). Po drugie, relacja wysokości płacy minimalnej w danym państwie do średniej lub mediany z danego państwa znacznie się różnią – komentuje na tysol.pl Barbara Surdykowska z Biura Eksperckiego KK NSZZ „Solidarność”.

Międzynarodowe wsparcie dla polskiego systemu edukacji

Koszmar wojny na Ukrainie dotyka przede wszystkim dzieci. Wielu ukraińskich uczniów spokój odnalazło w Polsce. Według szacunków już około 200...

zobacz więcej

Wzmocnić negocjacje zbiorowe


Co ostatecznie znalazło się w dokumencie? Państwa UE mają zostać zobowiązane do oceny, czy ich płace minimalne zapewniają godny poziom życia, analizując sytuację społeczno-gospodarczą, siłę nabywczą, długoterminowe krajowe poziomy i zmiany wydajności. Za odpowiednie narzędzie posłużyć może ustalenie koszyków towarów i usług w cenach realnych.

Jak czytamy w oświadczeniu Parlamentu Europejskiej: „Państwa mogą zastosować orientacyjne wartości referencyjne, powszechnie stosowane na arenie międzynarodowej, takie jak 60 proc. mediany płacy brutto i 50 proc. średniej płacy brutto”. Dla przykładu w 2020 r. płaca minimalna w Polsce wynosiła 45 proc. mediany. Gorzej wypadały Czechy i Irlandia (38 proc.), lepiej Francja i Słowenia (49 proc.).

Dla Polski istotne zobowiązanie dotyczy wzmocnienia sektorowych i międzybranżowych negocjacji zbiorowych. Państwa, których mniej niż 80 proc. pracowników jest w ten sposób chronionych, muszą opracować plan naprawczy.

Jak wyjaśnia Komisja Europejska: „Ponieważ negocjacje zbiorowe w sprawie ustalania płac są ważnym narzędziem zapewniającym pracownikom możliwość korzystania z odpowiednich płac minimalnych, dyrektywa ma na celu rozszerzenie zakresu pracowników w ramach negocjacji zbiorowych. Dlatego współprawodawcy zgodzili się, że kraje powinny promować wzmacnianie zdolności partnerów społecznych do angażowania się w negocjacje zbiorowe, w tym ochronę przedstawicieli pracowników”.

Związkowe święto – XXX Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”

Już w czwartek w Zakopanem rozpocznie się jubileuszowy XXX Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”. Weźmie w nim udział 300 delegatów z całej...

zobacz więcej

W tej materii dużo pracy przed Polską – w naszym kraju jedynie 13 proc. pracowników objętych jest zbiorowymi układami pracy, co stawia nas na przedostatnim miejscu w Unii Europejskiej.

Cudownej zmiany nie będzie


Rada i Parlament Europejski uzgodniły również szereg środków mających na celu zwiększenie skutecznego dostępu pracowników do ochrony płacy minimalnej. Środki te obejmują kontrole przeprowadzane przez inspekcje pracy, łatwo dostępne informacje na temat ochrony płacy minimalnej i rozwijanie zdolności organów egzekwowania prawa do ścigania pracodawców nieprzestrzegających przepisów.

– Oczywiście sama implementacja dyrektywy nie dokona cudownej zmiany, ale będzie poważnym impulsem do kompleksowego przemyślenia roli układów, w szczególności w świetle szeregu wyzwań przed jakimi staje obecnie polski świat pracy – ocenia Sławomir Adamczyk, szef Biura Branżowo-Konsultacyjnego KK NSZZ „Solidarność.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:
Zobacz więcej