RAPORT

Wojna na Ukrainie

„Nie działał i nigdy nie zadziała”. Ale recykling tworzyw sztucznych to mus

Problemu nie rozwiąże nawet recykling chemiczny – uważają eksperci. Ale są inne sposoby (fot. Shutterstock/Thampitakkull Jakkree)
Problemu nie rozwiąże nawet recykling chemiczny – uważają eksperci. Ale są inne sposoby (fot. Shutterstock/Thampitakkull Jakkree)

Recykling z zasady może być skutecznym sposobem na odzyskiwanie naturalnych zasobów materiałowych, czego dowodem jest recykling papieru. Jednak recykling tworzyw sztucznych nie działał i nie będzie działał – oceniają eksperci na łamach magazynu „The Atlantic”. Zaznaczają, że są zwolennikami recyklingu, jednak „czas przestać udawać” i przyjąć sprawdzone rozwiązania w walce z nadmiernym zużyciem plastiku. Powodów jest co najmniej kilka.

Bakterie „zjedzą” plastik, ale czas się z nim rozstać

Na początek 2020, kiedy nikt z nas jeszcze nie myślał o nadchodzącej pandemii, pytałam na tych łamach: czy nasza cywilizacja upadnie przez plastic,...

zobacz więcej

Autorami surowej recenzji obecnego stanu segregacji i recyklingu tworzyw sztucznych są doświadczeni eksperci: prof. Judith Enck, była regionalna szefowa amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska i prezes organizacji Beyond Plastics, a także Jan Dell, inżynier chemii i założyciel organizacji Last Beach Cleanup.

Recykling „działał”, bo śmieci wysyłano do Chin


Jak wskazują, system recyklingu nigdy nie działał. W ostatnich latach wskaźnik recyklingu odpadów konsumenckich w Stanach Zjednoczonych spadł z 9,5 proc. w 2014 r. do około 5 proc. w 2021 r. Wynik sprzed ośmiu lat nie był zresztą wcale rewelacyjny, a wręcz częściowo zafałszowany – USA wyeksportowały wówczas miliony ton odpadów z tworzyw sztucznych do Chin i uznały je za „przetworzone”.

Podstawowy problem to fakt, że istnieją „tysiące różnych tworzyw sztucznych, a każde z nic ma swój własny skład i właściwości”. Efekt? Nie można ich poddawać jednoczesnemu recyklingowi. Nawet zwykłe butelki PET-1 różnią się między sobą składem, nie mówiąc o innych tworzywach, jak polietylen (HDPE), polichlorek winylu (PVC), polietylen o niskiej gęstości (LDPE), polipropylen (PP) czy polistyren (PS).

Skandaliczne zachowanie Cezarego Żaka. Grozi za to areszt, wiceminister nakłada pokutę

Długi weekend majowy popularny aktor Cezary Żak spędził na łonie natury, zatruwając środowisko – donosi w poniedziałek „Super Express”. Gazeta na...

zobacz więcej

„Podczas jednego posiłku w restauracji typu fast food może się znaleźć wiele różnych rodzajów plastiku jednorazowego użytku, w tym kubki PET, HDPE, LDPE, PP i PS, pokrywki, tacki, torby i sztućce, które nie mogą być poddawane recyklingowi razem” – podkreślają autorzy.

Recykling chemiczny rozwiąże problem?


Jak czytamy, tworzywa sztuczne są łatwopalne, zawierają toksyczne dodatki i wchłaniają chemikalia. Inna sprawa to kwestie ekonomiczne: plastik z recyklingu kosztuje więcej niż nowy.

To oczywiście samo w sobie nie powinno być kluczowym problemem, ale przemysł petrochemiczny szybko się rozwija. To spowoduje dalsze obniżanie kosztów.

Autorzy raportu przywołują także historię z branży tytoniowej, która przez lata propagowała tezę, że papierosy z filtrem są zdrowsze od tych bez filtra.

„Obecnie branża tworzyw sztucznych zachwala zalety tzw. recyklingu chemicznego – w którym odpady z tworzyw sztucznych są rozkładane przy użyciu wysokiej temperatury lub większej ilości chemikaliów i zamieniane w niskiej jakości paliwo kopalne” – wskazują. Nie jest to jednak ich zdaniem żadne rozwiązanie. Jak twierdzą, recykling chemiczny zawiódł tak samo jak recykling mechaniczny, z tą różnicą, że jest jeszcze bardziej szkodliwy dla środowiska, klimatu i zdrowia.

Załamać ręce? Nie – są sposoby


Czy zostaje nam w takim razie tylko załamać ręce? Eksperci przekonują, że jest szereg „sprawdzonych rozwiązań”, które można wprowadzić niemal od zaraz:

• wprowadzenie zakazu używania jednorazowych toreb plastikowych i nienadających się do recyklingu plastikowych produktów gastronomicznych;

• zapewnienie powszechnego dostępu do stacji uzupełniania wody;

• instalowanie w szkołach urządzeń do mycia naczyń, aby uczniowie mogli spożywać posiłki na prawdziwych naczyniach, a nie jak dotąd – jednorazowych, plastikowych.

Paliwo do odrzutowców z plastikowych śmieci

Nowa metoda pozwala w prosty sposób przetworzyć plastikowe odpady w paliwo odrzutowe i inne cenne substancje. Zajmuje to godzinę.

zobacz więcej

Wiele zależy także od konsumentów. Ich presja może zmienić podejście producentów, którzy zasypują sklepy jednorazowymi plastikami – podsumowują.

Recykling w Polsce


Z raportu organizacji Plastics Europe Polska wynika, że na wysypiskach w Polsce wciąż jest składowane ponad 41 proc. tworzyw sztucznych, które mogłyby zostać poddane recyklingowi. Ogółem w naszym kraju 27 proc. tworzyw sztucznych trafia do recyklingu.

W trakcie ubiegłotygodniowych Targów Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych i Gumy wskazywano, że udział regranulatu (surowiec produkowany w procesie przetwarzania tworzyw sztucznych, który może być ponownie wykorzystywany do produkcji kolejnych wyrobów) w ilościach przetwarzanych przez polskich przetwórców wynosi ok. 15 proc., przy czym 9,3 proc. pochodzi z odpadów pokonsumenckich. Dane te są zbliżone, ale nieco niższe od średnich europejskich wynoszących odpowiednio 16,8 proc. i 10 proc.

Zobacz także: Droga z recyklingu. Polscy naukowcy pracują nad ekolepiszczem

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:
Zobacz więcej