RAPORT

Wojna na Ukrainie

Skąd wiemy, że świat ma naturę kwantową? Ważna praca polskich badaczy

Świat ma naturę kwantową (fot. ESA)
Świat ma naturę kwantową (fot. ESA)

Świat ma naturę kwantową, widoczne jest to w bardzo niskich temperaturach. Gdy gazy atomów są ultrazimne można kontrolować ich oddziaływania. Naukowcy z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem dr. hab. Michała Tomzy wraz z grupą doświadczalną prof. Tobiasa Schaetza z Uniwersytetu we Fryburgu, jako pierwsi zaobserwowali rezonanse Feshbacha pomiędzy pojedynczym jonem i ultrazimnymi atomami. Artykuł podsumowujący wyniki ich badań ukazał się w magazynie „Nature”.

Polacy oszacowali masę niewidzialnego obiektu w kosmosie

Astronomowie z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego (OA UW) wraz z międzynarodową grupą badaczy wyznaczyli z dużą dokładnością...

zobacz więcej

Zjawisko rezonansów Feshbacha pozwala na otrzymanie zimnych cząsteczek i kontrolę ich właściwości poprzez zmiany pola magnetycznego. Naukowcy z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu we Fryburgu po raz pierwszy zaobserwowali i wyjaśnili istnienie tego zjawiska pomiędzy pojedynczym jonem i ultrazimnymi atomami.

Wyniki wieloletniej pracy naukowców zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Nature”. Artykuł został wyróżniony na okładce, jako najważniejszy w wydaniu.

Badacze z UW odpowiedzialni byli za analizę teoretyczną zjawiska, część doświadczalną przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu we Fryburgu. W zespole polskich teoretyków badających zjawisko są naukowcy z Wydziału Fizyki UW: dr hab. Michał Tomza, doktorant Dariusz Wiater i magistrantka Agata Wojciechowska z grupy Kwantowych Układów Molekularnych oraz dr Krzysztof Jachymski, lider grupy Ultrazimnych Układów Atomowych.

Obniżenie temperatury


– Choć nie możemy tego na co dzień zaobserwować, świat ma naturę kwantową. Aby możliwe było ujawnienie się tej natury, pomocne jest znaczne obniżenie temperatury. Pozwala to na pojawienie się zjawisk takich jak nadciekłość czy nadprzewodnictwo. Przykładem kwantowej materii mogą być ultrazimne gazy atomów schłodzone do ułamka stopnia powyżej zera bezwzględnego. Wykorzystując zjawisko rezonansów Feshbacha można w takich warunkach przy użyciu pól elektromagnetycznych kontrolować oddziaływania pomiędzy atomami – wyjaśnia dr hab. Michał Tomza z Wydziału Fizyki UW.

Ile waży proton? Rachunek może zmienić oblicze fizyki

Dwóch fizyków oszacowało na nowo prawdopodobną masę protonu dzięki technice opracowanej już dwie dekady temu. Eksperyment ma ogromne znaczenie dla...

zobacz więcej

Badacze zwracają uwagę, że magnetyczne rezonanse Feshbacha znacząco zwiększają częstość zderzeń w momencie, w którym energia stanów molekularnych dostrojona jest do energii zderzających się atomów – dla konkretnych wartości pola magnetycznego obserwowano je jako wzrost prawdopodobieństwa utraty jonu na skutek jego reakcji z parami atomów.

Naukowcom udało się także zademonstrować wzrost częstości zderzeń dwuciałowych w pobliżu rezonansu, co umożliwia efektywne schłodzenie jonu. Analiza teoretyczna polskich naukowców pozwoliła na określenie nieznanych dotąd parametrów oddziaływań oraz na przewidzenie pozycji rezonansów, których początkowo eksperyment nie wykrył.

Ultrazimne układy jon-atom mają wiele potencjalnych zastosowań w obliczeniach i symulacjach kwantowych. Wyniki uzyskane przez fizyków otwierają drogę do kolejnej generacji eksperymentów, w których stan kwantowy jonu będzie można znacznie łatwiej kontrolować – wskazuje UW.

Twoje INFO - kontakt z TVP INFO
Niższa energia i dłuższy czas życia jonu pozwolą na zbadanie nowych zjawisk i wytworzenie interesujących stanów kwantowej materii, które z jednej strony pomogą lepiej zrozumieć kwantową naturę świata, zaś z drugiej będą kolejnym fundamentalnym elementem rodzących się technologii kwantowych. Można spodziewać się, że rezonanse Feshbacha między jonem i atomami zostaną w krótkim czasie zaobserwowane również dla innych kombinacji pierwiastków.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:
Zobacz więcej