RAPORT

Wojna na Ukrainie

Jak powstawały egipskie płaskorzeźby? Polka odsłoniła tajemnice

Badania w świątyni Hatszepsut  były prowadzone przez Polsko-Egipską Ekspedycję CAŚ UW (fot. UW)
Badania w świątyni Hatszepsut były prowadzone przez Polsko-Egipską Ekspedycję CAŚ UW (fot. UW)

W świątyni Hatszepsut w egipskim Deir el-Bahari działała „szkoła rzeźbiarska”, w której mistrzowie przekazywali uczniom tajniki swojego zawodu. Dr Anastasia Stupko-Lubczyńska z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadziła badania egipskich reliefów z XV w. p.n.e. i odtworzyła etapy wykonywania płaskorzeźb oraz zidentyfikowała role pełnione przez pracujących w świątyni starożytnych artystów.

Archeolodzy odkryli starożytną twierdzę. „Nigdy nie widziałem czegoś takiego”

Izraelscy archeolodzy odsłonili ruiny hellenistycznej fortecy, która, jak mówią, została zniszczona podczas powstania Machabeuszy przeszło 2100 lat...

zobacz więcej

Świątynia została zbudowana przez Hatszepsut, kobietę-faraona, panującą w latach 1473–1458 p.n.e. Na dwóch przeciwległych ścianach największego pomieszczenia zwanego Kaplicą Hatszepsut znajdują się symetryczne sceny, wykonane w reliefie, przedstawiające procesję ofiarną niosącą dary faraonowi.

Badania w świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari w Egipcie były prowadzone przez Polsko-Egipską Ekspedycję CAŚ UW, we współpracy z Egipskim Ministerstwem Starożytności. Analizę etapów powstawania reliefów i identyfikację ich twórców przeprowadziła dr Anastasia Stupko-Lubczyńska z CAŚ UW.

Przez około dekadę badacze pracowali nad pełną dokumentacją ogromnych przedstawień, z których każde ma około 13 metrów długości i ukazuje sto postaci ofiarników wraz z tronującą Hatszepsut. Archeolodzy odwzorowywali pokrytą reliefami powierzchnię w skali 1:1 wprost ze ścian, na przezroczystej folii. Arkusze były następnie skanowane, a rysunki opracowywane w programie graficznym. Rezultaty prac zostały opisane w prestiżowym czasopiśmie „Antiquity”.

Mistrzowie nadawali szlif


Badania pozwoliły zrozumieć, jak powstawały reliefy w świątyni. Dr Stupko-Lubczyńska odtworzyła poszczególne etapy tego procesu. – Miękki wapień, z którego zbudowano Kaplicę Hatszepsut, jest wdzięcznym materiałem do badań, ponieważ zachowuje ślady różnych etapów prac rzeźbiarskich, od przygotowania powierzchni ściany aż po ostateczny szlif nadawany reliefom przez mistrzów rzeźbiarskich – komentuje badaczka.

Dr Stupko-Lubczyńska ustaliła także, które partie scen zostały wykonane przez uczniów lub prostych rzemieślników, a które przez mistrzów rzemiosła rzeźbiarskiego. Mniej doświadczeni rzemieślnicy wykonywali w Kaplicy Hatszepsut prostsze elementy: torsy, nogi i ramiona, podczas gdy mistrzowie rzeźbili twarze i poprawiali błędy praktykantów. Obie grupy pracowały nad wykonaniem pracochłonnych peruk. Nad każdą ze ścian pracował osobny zespół artystów, czego dowodzą nieznaczne różnice pomiędzy lustrzanymi, z założenia, przedstawieniami – informuje UW.
Świątynia Hatszepsut w egipskim Deir el-Bahari (fot. UW)
Świątynia Hatszepsut w egipskim Deir el-Bahari (fot. UW)

Twoje INFO - kontakt z TVP INFO

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:
Zobacz więcej