RAPORT

Rosja gotowa do inwazji na Ukrainę

Zagadkowa śmierć oficera FSB. Jego ojciec robi „mokrą robotę”

Zwłoki znaleziono przed ambasadą Rosji w Berlinie (Fot. Sean Gallup/Getty Images)
Zwłoki znaleziono przed ambasadą Rosji w Berlinie (Fot. Sean Gallup/Getty Images)

Wiadomo kim był dyplomata, którego zwłoki policja znalazła przed ambasadą Rosji w Berlinie. To oficer FSB. Czy jego śmierć ma związek ze sprawą „morderstwa w Tiergarten”, czy może chodzi o jego ojca, wpływowego generała zamieszanego w masakrę na kijowskim Majdanie czy w zamach na Nawalnego? W wypadek lub samobójstwo Kiryłła Żało nie wierzy chyba nikt.

Wojskowy pucz w Sudanie. Na co liczy Rosja?

Kolejny przewrót wojskowy w Sudanie na pewno oznacza osłabienie tam wpływów Zachodu. Ale czy automatycznie przyniesie to zyski Rosji? W Moskwie...

zobacz więcej

Behrenstrasse 66 to adres sekcji konsularnej ambasady rosyjskiej w Berlinie, część dużego kompleksu niedaleko Bramy Brandenburskiej, pełnego dyplomatów, ale i oficerów służb specjalnych. To właśnie na chodniku przed tym budynkiem 19 października około 7.20 policjanci odkryli ciało martwego mężczyzny. Wszystko wskazywało na to, że spadł z jednego z górnych pięter czterokondygnacyjnego budynku. Nie wiadomo, czy mężczyzna zginął w wyniku upadku z dużej wysokości, czy był już martwy gdy spadł na chodnik. Ambasada rosyjska nie zgodziła się na przeprowadzenie sekcji zwłok.

Źródła bezpieczeństwa podały, że okoliczności domniemanego upadku i przyczyna śmierci są „nieznane” Ponieważ zmarły miał status dyplomatyczny, niemiecka prokuratura nie mogła przeprowadzić dochodzenia w sprawie śmierci. Ciało dyplomaty zostało już następnego dnia przewiezione do Rosji. Sprawę dopiero 5 listopada ujawnił „Der Spiegel”. Okazuje się, że zmarłym był 35-letni Kiryłł Żało, II sekretarz ambasady FR w Berlinie (jego dane z listy zagranicznych dyplomatów niemieckiego MSZ usunięto między 1 a 4 listopada). Co więcej, Żało był tak naprawdę oficerem FSB działającym pod dyplomatycznym przykryciem. Zapewne dlatego naczelny śledczego portalu The Insider Roman Dobrochotow nie wyklucza, że agenta zabito, a potem wyrzucono z okna, bo podejrzewano go np. o zdradę. Dobrochotow nie wierzy w wersję samobójstwa.

„Ma prawo do samobójstwa”. Brutalna gra o tron

Życie Micheila Saakaszwilego jest zagrożone – alarmuje opozycja gruzińska. Władza odpowiada, że były prezydent ma wystarczającą opiekę w więziennym...

zobacz więcej

Morderstwo w Tiergarten


Zgodnie z oficjalną listą dyplomatyczną 35-latek był akredytowany jako II sekretarz ambasady w Berlinie od lata 2019 roku. Niemieckie władze bezpieczeństwa uznały go jednak za zakamuflowanego pracownika FSB. Kiryłł Żało był synem generała-lejtnanta FSB Aleksieja Żało, naczelnika Zarządu Ochrony Porządku Konstytucyjnego. Ustalono, że Kiryłł Żało był zameldowany pod tym samym adresem, co Aleksiej Żało, zarówno w Moskwie, jak i wcześniej w Rostowie nad Donem. Zarząd Ochrony Porządku Konstytucyjnego odpowiada m.in. za zamachy na opozycjonistów i dziennikarzy w Rosji: Aleksieja Nawalnego, Dmitrija Bykowa czy Władimira Kara-Murzę. Wchodzi w skład 2. Służby Ochrony Porządku Konstytucyjnego i Walki z Terroryzmem FSB. I to właśnie 2. Służba FSB została powiązana przez zachodnie służby wywiadowcze z tzw. morderstwem w Tiergarten, kiedy w sierpniu 2019 roku w Berlinie w biały dzień zastrzelono przebywającego tam na emigracji gruzińskiego Czeczena Zelimchana Changoszwilego. Co może łączyć nieżyjącego już Kiryłła Żało z tą sprawą? Po pierwsze powiązania rodzinne. Po drugie, być może ważniejsze, Żało do Berlina został przeniesiony 19 czerwca 2019 roku. Dwa miesiące przed zabójstwem Zelimchana Changoszwilego (23 sierpnia). Wcześniej był III sekretarzem stałego przedstawicielstwa FR przy Narodach Zjednoczonych w Wiedniu od co najmniej 2013 r. Zabójca Changoszwilego, Wadim Krasikow, w trakcie przygotowań do zamachu, nie raz odwiedzał biuro Centrum Antyterrorystycznego FSB podlegającego 2. Służbie. Jak ustaliły Bellingcat i Insider, Krasikow podczas przygotowań do ataku na Changoszwilego spotykał się też z weteranem Wympieł (specnaz FSB) Eduardem Benderskim, który z kolei nie raz podróżował tymi samymi rejsami powietrznymi, co dyrektor 2. Służby FSB generał-pułkownik Aleksiej Siedow. Oczywiście nie można wykluczyć, że pojawienie się Kiryłła Żało niedługo przed akcją w Berlinie to zwykły przypadek, ale niemieccy śledczy uważali, że Krasikow nie mógł działać bez wsparcia na miejscu, bo przybył do Berlina z Warszawy dosłownie godziny przed zamachem, więc nie było czasu, że zaplanować logistycznie całą akcję, łącznie z trasą ewakuacji.

Po co Rosji kawał pustyni? Mali w układance Kremla

Kiedyś mówiło się, że gdyby na Saharze zapanował komunizm, to po pewnym czasie zabrakłoby tam piasku. Nigdy się tego nie dowiemy, choć Sowieci...

zobacz więcej

Generał od mokrej roboty


Jedna z teorii mówi, że śmierć Kiryłła Żało może mieć jakiś związek z aktywnością jego ojca, któremu z pewnością wrogów nie brakuje. Aleksiej Pietrowicz Żało urodził się 5 maja 1957 r., najprawdopodobniej w Rostowie nad Donem. W tym mieście zaczął służbę w organach bezpieczeństwa. Potem był naczelnikiem FSB w Inguszetii, by trafić w końcu na Łubiankę, na stanowisko naczelnika Zarządu Ochrony Porządku Konstytucyjnego (UZKS). Uchodzi za specjalistę od rozpracowywania skrajnie prawicowych ruchów. Żało był m.in. jednym z kuratorów głośnej sprawy nacjonalisty Aleksandra Biełowa-Potkina. Jeśli wierzyć znanemu komendantowi z Donbasu, Igorowi Girkinowi vel Striełkowowi, to właśnie Żało był głównym wykonawcą operacji pogromu rosyjskiej paramilitarnej ultraprawicowej organizacji E.N.O.T. Grupa ta wspomagała separatystów w wojnie w Donbasie. Po zakończeniu wojny jej członkowie wrócili do Rosji gdzie zaczęli organizować „wojenno-patriotyczne” obozy dla młodych. Szybko narazili się kuratorom ze służb i w efekcie zostali rozbici przez FSB.

Generał Żało kontroluje i sankcjonuje wszystkie operacyjne działania 2. Służby FSB. Czym jest 2. Służba FSB? Powstała na zgliszczach V Zarządu KGB, który zajmował się walką z „ideologicznymi dywersjami”, w tym z antysowieckimi dysydentami. Dziś 2. Służba prowadzi sprawy z artykułów „terrorystycznych” i „ekstremistycznych”. Zajmuje się też konfliktami o podłożu narodowym i wyznaniowym. Funkcjonariusze 2. Służby zatrzymywali jednego z zabójców Borysa Niemcowa, rozpracowywali BORN (Bojowa Organizacja Rosyjskich Nacjonalistów), pomagali w tzw. sprawie z pl. Błotnego (2012) czy w sprawie reżysera Kiryłła Serebrennikowa. To na fali sprawy BORN Aleksiej Żało awansował ze stopnia generała-majora na stopień generała-lejtnanta.

Oficerowie 2. Służby byli bardzo aktywni w czasie Majdanu w Kijowie w 2014 roku. Aleksiej Żało przylatywał wtedy na Ukrainę co najmniej trzy razy. W skład delegacji wchodził tez Roman Miezencew (jeden z członków grupy, która tropiła później – by próbować otruć – Władimira Kara-Murzę) i wicedyrektor FSB Siergiej Smirnow. 20 lutego 2014, a więc w dniu, gdy snajperzy zaczęli strzelać do demonstrantów, do Kijowa przyleciała delegacja z doradcą Putina Władisławem Surkowem i oficerami FSB. Były szef SBU Walentyn Naływajczenko nazwał generała Żało winnym śmierci zastrzelonych uczestników Majdanu w 2014. To Żało miał z innymi oficerami FSB koordynować działania ukraińskich siłowików.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:
Zobacz więcej