RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

IPN zidentyfikował szczątki żołnierza „Łupaszki”. Pomógł materiał pobrany od matki

Pezes Instytutu Pamięci Narodowej Karol Nawrocki (fot. PAP/Wojtek Jargiło)
Pezes Instytutu Pamięci Narodowej Karol Nawrocki (fot. PAP/Wojtek Jargiło)

IPN zidentyfikował szczątki żołnierza podziemia antykomunistycznego ppor. Henryka Wieliczko ps. Lufa, które zostały znalezione w kwietniu br. na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie. W 1949 r. Wieliczko został zamordowany przez komunistów w więzieniu na Zamku w Lublinie.

Trzej żołnierze wyklęci zostaną pochowani z honorami

Na cmentarzu Rakowickim w Krakowie zostaną z wojskowymi honorami pochowani ks. Władysław Gurgacz „Sem”, kapelan żołnierzy wyklętych Ryszard Kłaput...

zobacz więcej

– Dostaliśmy opinię Zakładu Medycyny Sądowej w Lublinie (...) i wynika z niej, że udało się zidentyfikować szczątki Henryka Wieliczko ps. Lufa – poinformował w piątek w Lublinie prezes Instytutu Pamięci Narodowej Karol Nawrocki.

Według jego opinii Wieliczko był jednym z „najodważniejszych, najbardziej brawurowych, dynamicznych żołnierzy 5 Brygady Wileńskiej Armii Krajowej”. – To informacja, która dowodzi, że Instytut Pamięci Narodowej powraca po wszystkich polskich bohaterów i żołnierzy podziemia antykomunistycznego – dodał Nawrocki.

Szczątki ppor. Wieliczko zostały odnalezione w kwietniu br. podczas prac poszukiwawczych, prowadzonych na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie. Jak przekazał Łukasz Pasztaleniec z Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN w Lublinie była to trzecia próba; wcześniejsze miały miejsce w 2017 i 2020 r. – W czasie tej ostatniej próby znaleźliśmy szczątki, które po wstępnej opinii antropologicznej wskazywały, że należą do poszukiwanego przez nas partyzanta, potem miały miejsce badania genetyczne. Początkowo wykorzystaliśmy materiał pobrany od siostrzenicy poszukiwanego, lecz okazał się on niewystarczający, w związku z czym został zabezpieczony materiał od matki owego partyzanta. W wyniku tych badań mieliśmy ostateczną pewność, że znalezione szczątki należą do poszukiwanego – zaznaczył Pasztaleniec.

Jak dodał, od 2017 r. do chwili obecnej na cmentarzu przy ul. Unickiej zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnalazł i zidentyfikował szczątki blisko 20 osób, w tym m.in. Adama Kuchciewicza „Wiktora”. – Aktualnie trwają prace zmierzające do identyfikacji około 10 odnalezionych osób. Są to osoby stracone na Zamku w Lublinie albo partyzanci, którzy polegli w akcjach i których szczątki zostały przewiezione do Lublina i pochowane na tym cmentarzu – sprecyzował Pasztaleniec.

Przed konferencją prasową w piątek prezes IPN Karol Nawrocki spotkał się z siostrzenicą Henryka Wieliczko ps. Lufa i przekazał jej informację o identyfikacji jej wuja. W porozumieniu z rodziną ma zostać podjęta decyzja o terminie i miejscu pogrzebu bohatera.

CZYTAJ TAKŻE: IPN powołuje Biuro Nowych Technologii

Najlepsi z najlepszych. Historyk: Cichociemni byli elitą Polski Walczącej [WIDEO]

W nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. dokonano pierwszego zrzutu elitarnych żołnierzy armii podziemnej – słynnych cichociemnych – na teren okupowanej...

zobacz więcej

Żołnierz „Łupaszki”


Henryk Wieliczko urodził się 18 sierpnia 1925 r. w Wilnie. Od września 1943 r. należał do oddziału kpt. Wincentego Mroczkowskiego, następnie do 5 Brygady Wileńskiej Armii Krajowej, uczestnicząc w najważniejszych jej akcjach. Po rozwiązaniu brygady w 1944 r. przedarł się do Puszczy Augustowskiej, gdzie po rozbrojeniu przez Sowietów został wcielony do 6 batalionu zapasowego 2 Armii WP w Dojlidach Górnych, k. Białegostoku.

Zdezerterował w październiku 1944 r. i dołączył do mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” , który wiosną 1945 r. odtworzył na Białostocczyźnie 5 Brygadę Wileńską AK. „Lufa” objął funkcję drużynowego, a następnie zastępcy dowódcy 4 szwadronu. Po kolejnej demobilizacji brygady, we wrześniu 1945 r., kontynuował działalność niepodległościową w szeregach patroli dywersyjnych na Pomorzu.

Jak podał IPN, z rozkazu „Łupaszki” Wieliczko ściągał zdemobilizowanych żołnierzy do miejsca formowania brygady w okolicach Sztumu. Został dowódcą pierwszego patrolu leśnego brygady w Borach Tucholskich, następnie zastępcą dowódcy oddziału kadrowego w odtwarzanej na Pomorzu brygadzie, a od początku maja 1946 r. pełnił funkcję dowódcy 4 kadrowego szwadronu 5 Brygady Wileńskiej AK. Szwadron dotrwał do amnestii 1947 r. Po demobilizacji pododdziału „Lufa” dołączył do działającej na Podlasiu 6 Brygady Wileńskiej AK.

Jak podał IPN, urlopowany okresowo z powodu śmiertelnej choroby ojca został aresztowany w 1948 r. podczas drogi powrotnej do oddziału na stacji kolejowej Siedlce w wyniku doniesienia agenta UBP. Wieliczko został postrzelony w trakcie próby ucieczki i skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie na karę śmierci. 14 marca 1949 r. został zamordowany przez komunistów w więzieniu na Zamku w Lublinie.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:

Zobacz więcej