RAPORT:

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

„Jest ogromne poczucie niesprawiedliwości”. Prezydent o roli skargi nadzwyczajnej

Prezydent na konferencji „Skarga nadzwyczajna – dotychczasowe doświadczenia i perspektywy” (fot. Grzegorz Jakubowski/KPRP)
Prezydent na konferencji „Skarga nadzwyczajna – dotychczasowe doświadczenia i perspektywy” (fot. Grzegorz Jakubowski/KPRP)

Bardzo mi zależy, żeby instytucja skargi nadzwyczajnej była istotnym elementem uzdrawiania polskiego wymiaru sprawiedliwości; liczba takich skarg wzrasta, co potwierdza diagnozę, że jest ogromne poczucie niesprawiedliwości – powiedział w piątek prezydent Andrzej Duda.

„Skarga nadzwyczajna nie pogrążyła Sądu Najwyższego”

Choć prokuratura dostaje tysiące wniosków w sprawie błędnych orzeczeń, do Sądu Najwyższego trafiają nieliczne – informuje „Rzeczpospolita”.

zobacz więcej

Prezydent zabrał głos otwierając konferencję „Skarga nadzwyczajna – dotychczasowe doświadczenia i perspektywy”. – Konferencja służy temu, aby po pierwsze omówić ten czas, przez który instytucja skargi nadzwyczajnej funkcjonuje i jest pytanie, jak funkcjonuje, czy dobrze, czy źle, a kwestia druga, to jakie powinny być wnioski na przyszłość – powiedział prezydent Duda.

W konferencji biorą udział naukowcy, a także przedstawiciele m.in. Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, adwokatury, radców prawnych, oraz Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratorii Generalnej.

Instytucja skargi nadzwyczajnej została wprowadzona ustawą o SN, która weszła w życie w kwietniu 2018 r. Obecnie przewiduje ona m.in. możliwość składania do SN takich skarg na prawomocne wyroki polskich sądów z ostatnich 20 lat. Skargi te rozpoznaje Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.

Prezydent podpisał ustawy o reformie sądów

Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację m.in. Prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Sądzie Najwyższym – poinformował we wtorek rzecznik...

zobacz więcej

– Dla mnie jest sprawą oczywistą, że wprowadzanie tej instytucji skargi nadzwyczajnej było pewnym eksperymentem, który odbywał się z wielkim hukiem, żeby nie powiedzieć wrzaskiem niektórych środowisk oburzonych tym, że ktokolwiek może twierdzić, że jakiś prawomocny wyrok sądowy został w ogóle źle wydany i może być wydany z naruszeniem prawa – mówił prezydent Duda.

Jak dodał prezydent, gdy był jeszcze posłem „kiedy mieszkańcy Krakowa i mojego okręgu zorientowali się, że biuro posła Andrzeja Dudy, to jest biuro, które udziela de facto nieodpłatnych porad prawnych, to zrobiło się bardzo gęsto u nas i tych ludzi przychodziło bardzo wielu”. – Przede wszystkim przychodziło mnóstwo ludzi, którzy mieli ogromne poczucie skrzywdzenia – zaznaczył.

– Jeśli ktoś mnie pyta, skąd pan wie, że ludzie uważają, że w Polsce wymiar sprawiedliwości źle działa i generalnie jest raczej poczucie niesprawiedliwości niż sprawiedliwości polskiego państwa w tym tego słowa znaczeniu, to ja mówię: no niestety z autopsji, sam miałem z tymi ludźmi do czynienia – zaznaczył prezydent.

Sędziowie pokoju. „Nie wykluczam zmiany konstytucji” [WIDEO]

Prezydent Andrzej Duda zainaugurował prace zespołu do spraw sędziów pokoju. Ci sędziowie, wybierani przez obywateli, mieliby być najniższym...

zobacz więcej

Jak dodał „bezmiar poczucia niesprawiedliwości i skrzywdzenia przez wymiar sprawiedliwości był gigantyczny i jest ogromny”. – Jeżeli ludzie mówią, że państwo jest niesprawiedliwe, to znaczy, że jest niesprawiedliwe i koniec i nie ma co z nimi specjalnie dyskutować, zwłaszcza jeśli mówią to gremialnie – powiedział prezydent Duda.

Trzeba powiedzieć, że liczba skarg nadzwyczajnych, które są składane, wzrasta. To tylko potwierdza diagnozę, która stała u podstaw ustanowienia skargi nadzwyczajnej, że jest ogromne poczucie niesprawiedliwości i ludzie tego ponownego rozpatrzenia potrzebują – ocenił prezydent.

Jego zdaniem „wbrew wszystkim tym, którzy byli i są przeciw, ja z dużą atencją podchodzę do tej instytucji (skargi nadzwyczajnej – red.)”. – Bardzo mi zależy, żeby ta instytucja była i żeby ona była istotnym elementem uzdrawiania polskiego wymiaru sprawiedliwości – podkreślił prezydent Duda.

Małgorzata Wassermann: Jestem przerażona stanem wymiaru sprawiedliwości

Jestem przerażona stanem wymiaru sprawiedliwości, bo mam poczucie, że dziś zaczynają zapadać rozstrzygnięcia w zależności od tego, która strona...

zobacz więcej

Skarga nadzwyczajna może być wniesiona od prawomocnego orzeczenia sądu, jeżeli jest to konieczne „dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej”. Ponadto skarga może być skierowana, jeśli orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela, określone w konstytucji, narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z zebranym materiałem dowodowym.

Według podstawowego przepisu zawartego dotychczas w ustawie o SN, skargę nadzwyczajną wnosi się w terminie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, a jeśli wcześniej od tego orzeczenia wniesiono kasację – w terminie roku od jej rozpoznania. Skargi takie – po rozpatrzeniu wniosków od obywateli – wnosić mogą Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich, a także w zakresie swoich właściwości kilka innych podmiotów, np. Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Finansowy, prezes Prokuratorii Generalnej, prezes UOKiK lub Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Jednak w ustawie o SN przewidziany został także przepis przejściowy, który dopuścił wnoszenie skarg nadzwyczajnych od orzeczeń z ponad 20 ostatnich lat – czyli od wejścia w życie konstytucji z 1997 r. Skargę na podstawie tego przepisu może wnieść jedynie Prokurator Generalny lub RPO.

Takie skargi można było pierwotnie wnosić w okresie trzech lat od wejścia w życie ustawy, czyli tylko do 3 kwietnia br. Jednak jeszcze wiele wniosków o złożenie takich skarg czeka na rozpatrzenie w Prokuraturze Krajowej i w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. W związku z tym w tym roku uchwalono nowelizację będącą inicjatywą prezydenta, która wydłużyła termin na wnoszenie takich skarg o trzy lata - co oznacza, że upłynie on 3 kwietnia 2024 r.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:

Zobacz więcej