RAPORT

DEBATA W PARLAMENCIE EUROPEJSKIM PO WYROKU TK

Zaćmienie Słońca. Spektakularne zjawisko widoczne także z Polski

Tuż przed godz. 13 w czwartek 10 czerwca nastąpiła kulminacja zaćmienia Słońca, widzianego z perspektywy Polski. Spektakularne zjawisko było najlepiej widoczne na północy Polski, ale podziwiać je można było także w innych częściach kraju. Na czym polega obrączkowe zaćmienie Słońca? Dlaczego w naszym regionie nie było ono w pełni widoczne? Specjalną animację wyjaśniającą ten efekt przygotowała amerykańska agencja kosmiczna NASA.

Naukowcy zszokowani zdjęciami NASA. To nie Mars – tym razem chodzi o Rosję

NASA opublikowała fotografie, jakie na przestrzeni lat wykonała satelita Landsat 8. Pokazują one fragment ziemi w pobliżu rzeki Marcha, w głębi...

zobacz więcej

Zaćmienia Słońca następują, gdy Księżyc w swoim ruchu dookoła Ziemi znajdzie się na linii widzenia Słońce-Ziemia. Jest wtedy w nowiu; ze względu na to, że jego orbita nie jest idealnie kołowa i ma pewne nachylenie względem płaszczyzny orbity Ziemi dookoła Słońca,zaćmienia nie zachodzą przy każdym nowiu.

Obrączkowe zaćmienie Słońca – na czym polega?


Najbardziej spektakularne są zaćmienia, gdy cała tarcza słoneczna zostaje zakryta i widzimy dookoła koronę słoneczną. Gdy część tarczy pozostaje widoczna, mówimy o zaćmieniu częściowym.

Są też zaćmienia zwane obrączkowymi i to właśnie do tej kategorii należeć będzie dzisiejsze zaćmienie. Przy zaćmieniu obrączkowym cała tarcza Księżyca przesłania Słońce, ale Księżyc jest zbyt daleko od naszej planety i widoczny na niebie kątowy rozmiar jego tarczy jest mniejszy niż rozmiar tarczy Słońca. Wokół ciemnej tarczy Księżyca widać jasny pierścień.

Przewidywać momenty zaćmień Słońca potrafiono już w starożytności. Teraz zaćmienia całkowite to atrakcja turystyczna, która zachęca mnóstwo osób do wybrania się do kraju, przez który przebiega pas zaćmienia całkowitego.

10 czerwca pas, w którym można zobaczyć zaćmienie obrączkowe, przebiegł przez Kanadę, Grenlandię, biegun północny i wschodni kraniec Azji. Maksymalnie faza zaćmienia obrączkowego trwała 3 minuty i 51 sekund.


Zobacz także: Pomysł z Księżyca. NASA chce zbudować potężny teleskop na Srebrnym Globie

Gdzie w Polsce oglądać zaćmienie Słońca?


W naszym kraju zjawisko to można było zobaczyć jako zaćmienie częściowe. W Warszawie zaczęło się ono o godz. 11.55, maksymalną fazę osiągnęło o 12.54, a zakończyło o 13.54.

W innych miejscowościach poszczególne momenty mogły różnić się o kilka lub kilkanaście minut. Największa faza była widoczna w północnej Polsce, na południu część Słońca zakryta przez Księżyc była najmniejsza.

Aby zobaczyć zaćmienie częściowe, potrzeba sposobu na osłabienie światła Słońca, bo blask naszej gwiazdy, nawet przysłonięty, jest oślepiający. Nie wolno patrzeć na Słońce przy pomocy lornetki czy teleskopu, jeśli nie są wyposażone w odpowiednie filtry, grozi to uszkodzeniem lub utratą wzroku.

Ślady działań człowieka na odległej asteroidzie. NASA ujawnia nagranie [WIDEO]

NASA porównuje je do odcisków butów na Księżycu, pozostawionych przez załogę Apollo 11 przed ponad 50 laty. Tym razem chodzi o ślady, jakie na...

zobacz więcej

Najbezpieczniejszą metodą obserwacji jest rzutowanie obrazu Słońca z teleskopu na ekran (np. białą kartkę).

Zaćmienie można też dojrzeć bez teleskopu. Są do kupienia specjalne okulary. Znane są też domowe metody: patrzenie przez zadymioną szybkę czy płytę CD; należy z nimi postępować z rozwagą (nie przesadzać z długością czasu wpatrywania się przez takie przyrządy w Słońce), gdyż nawet one nie są do końca bezpieczne dla wzroku.

Kiedy będzie kolejne zaćmienie Słońca?


Zaćmienia Słońca występują względnie często - od dwóch do pięciu razy w roku, przy czym widoczne są tylko na określonych obszarach Ziemi, dlatego dla danego miejsca są dużo rzadsze. Zaćmienia całkowite to z perspektywy pojedynczej miejscowości naprawdę rzadkość, statystycznie w jednym obszarze występują co 370 lat.

W Polsce ostatnie zaćmienie całkowite było widoczne w 1954 r. (Suwałki, Sejny), a następne będzie w 2075 r. Na zaćmienie obrączkowe widoczne z naszego kraju trzeba będzie z kolei poczekać aż do 2135 r.

Zdecydowanie częściej z Polski możemy dostrzec zaćmienia częściowe. Poprzednie było 21 czerwca 2020 r., jednak zakryty był wówczas jedynie sam skrawek słonecznej tarczy (poniżej 1 proc.), widoczny z Bieszczad. Zaćmienie częściowe realnie widoczne z całej Polski było 20 marca 2015 r. Następne po tegorocznym przypadnie 25 października 2022 r.

Zobacz także: Armagedon? NASA uderzy w asteroidę pędzącą ku Ziemi. Podano termin misji DART

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:
Zobacz więcej