RAPORT

Imigranci na granicy z Białorusią

Odnaleziony obraz Matejki na aukcji. „To niewątpliwa sensacja”

„Święty Stanisław karcący Bolesława Śmiałego” z 1877  (fot. PAP/Radek Pietruszka)
„Święty Stanisław karcący Bolesława Śmiałego” z 1877 (fot. PAP/Radek Pietruszka)

Obraz „Święty Stanisław karcący Bolesława Śmiałego” Jana Matejki, który przez lata uznawano za zaginiony, zobaczyć można na wystawie w DESA Unicum w Warszawie. Dzieło, którego wartość szacowana jest na 7 mln zł, będzie licytowane na aukcji 10 czerwca.

Matejko po raz pierwszy w londyńskiej Galerii Narodowej

Jan Matejko po raz pierwszy w murach Londyńskiej Galerii Narodowej. Wybitne dzieło pędzla jednego z najważniejszych polskich malarzy – „Astronom...

zobacz więcej

„Święty Stanisław karcący Bolesława Śmiałego” z 1877 r. odnaleziony został 12 lat temu. Od tego czasu znajdował się w rękach prywatnych.

Pojawienie się na aukcji olejnej pracy Jana Matejki to niewątpliwa sensacja i wydarzenie na rynku sztuki – uważa Jan Szarek, ekspert rynku sztuki. – O ile zdarza się, że idą pod młotek ołówkowe szkice tworzone przez artystę podczas pracy nad wielkoformatowymi kompozycjami, to ukończony, olejny obraz stanowi dla kolekcjonerów obiekt, który bezsprzecznie określić można mianem „białego kruka” – stwierdził.

Według Szarka Matejko, jak przystało na mistrza malarstwa historycznego, ukazał na obrazie wydarzenia z pradawnych dziejów Polski, inspirowane faktami. Postać św. Stanisława ze Szczepanowa nie pojawia się w twórczości Matejki jednorazowo.

– Dokładnie w czasie powstania obrazu Matejko kończył prace nad jednym z najważniejszych dzieł w swoim dorobku – „„Bitwą pod Grunwaldem””. Na owym płótnie św. Stanisław unosi się w oparach dymu i pyłu ponad polem bitwy, niczym boży orędownik albo wysłannik – wyjaśniał Szarek.

Dzieło Matejki w najważniejszej brytyjskiej galerii malarstwa

Chcielibyśmy, żeby „Kopernik” Jana Matejki stał się początkiem szerszej prezentacji polskiego malarstwa w The National Gallery w Londynie  –...

zobacz więcej

Prezentowana w DESA Unicum praca w odróżnieniu od ogromnej kompozycji „Bitwy pod Grunwaldem” wpisuje się w grupę obrazów stosunkowo niewielkich formatów, na których Matejko przedstawiał anegdoty związane z życiem polskich władców.

Przedstawiona na obrazie scena to wycinek z historii zasługujący na miano skandalu obyczajowego.

– Król Bolesław Śmiały nakryty zostaje w alkowie podczas miłosnej schadzki z piękną Krystyną z Bużenina – opisywał obraz Szarek. – Para kochanków w namiętnym uścisku zdaje się nie zważać na napomnienia grzmiącego biskupa – dodał.

Ekspert rynku sztuki zwrócił uwagę, że „Matejko zadbał również w kompozycji o historyczne detale”.

– Przedstawienie zachwyca mnogością barw, wzorów i faktur na odtwarzanych przez malarza meblach i tkaninach. Potęgę kompozycji oddaje fragment komentarza zamieszczonego na łamach „Biesiady Literackiej” z 1878 r.: „Wszystko tu wre i płonie! Rozkosz zaskoczona na gorącym uczynku przez śmiałego pasterza i gniew, który w postaci Bolesława wybuchać zaczyna... Wszystko tu kipi, grzmi i grozi: grzmi Św. Stanisław, grozi król zaskoczony znienacka, wre przerażoną rozkoszą kochanka królewska, Krystyna z Bużenina w objęciu królewskim. Nawet obszyta gronostajami szkarłatna kotara rzuca dokoła ognisto-krwawe odblaski... W tym małym obrazku jest wielka siła” – cytował.

Dzieło Matejki sprzedane za rekordową cenę

Niemal 7 mln zł zapłacił prywatny kolekcjoner za obraz Jana Matejki. Tym samym „Portret prof. dr. Karola Gilewskiego” z 1872 r. stał się...

zobacz więcej

Na wystawie „Sztuka Dawna. XIX wiek, Modernizm, Międzywojnie” znajdują się również wybitne dzieła uczniów Jana Matejki. To m.in. trzy obrazy Jacka Malczewskiego. Na jednym z nich przedstawił swoją największą muzę i kochankę Marię Balową. Inne dzieło, na której się pojawiła, „Orfeusz i Eurydyka”, sprzedane zostało w marcu za ponad 2,8 mln zł.

Dwie pozostałe prace prezentowane w DESA Unicum przedstawiają widok na podwórze przy willi domu rodziny żony artysty Marii w Nowym Sączu i późny autoportret.

Kolejny uczeń mistrza, którego pracę zobaczyć można na wystawie, to Maurycy Gottlieb. Obraz z cyklu „Natan Mędrzec” artysta tworzył pod koniec życia.

Wyjątkowy charakter ma również portret autorstwa Władysława Ślewińskiego, przedstawiający Ludwika Kościelniaka, syna służącej Ślewińskich. To ten sam chłopiec, który pozował do najbardziej znanego arcydzieła artysty „Sierota z Poronina”, które znajduje się w warszawskim Muzeum Narodowym. Prezentowany w DESA Unicum portret był przez lata w kolekcji Samuela Josefowitza, największego kolekcjonera Gauguina.

Na wystawie zobaczyć można będzie również dzieła takich twórców jak Wojciech Weiss, Leon Wyczółkowski, Jerzy Kossak czy Jan Stanisławski. 10 czerwca o godz. 19 zostaną zlicytowane w DESA Unicum w Warszawie.




Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:

Zobacz więcej