RAPORT:

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

W stolicy polskich królów

Tableau Studia dramatycznego 39 – Karol Wojtyła z prawej, trzeci od dołu. (fot. Zbiory Mt 5,14 Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego)
Tableau Studia dramatycznego 39 – Karol Wojtyła z prawej, trzeci od dołu. (fot. Zbiory Mt 5,14 Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego)

„Jestem z Wadowic. Mów mi Lolek” – wsparty na łopacie wita się z kolegą. Jest upalne lato 1938 r. Karol Wojtyła w ramach Junackich Hufców Pracy buduje drogę wokół Babiej Góry. Rozebrany do pasa, w roboczych spodniach, ociera pot z czoła. Na jego muskularnej szyi wisi szkaplerz. W maju zdał maturę, za chwilę zacznie wymarzone studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Wieczorem po pracy Lolek odczytuje koledze w robotniczym baraku fragmenty poezji ze swojego pierwszego, niestety zaginionego tomiku „Ballady beskidzkie”.

U źródeł. Początki życia Karola Wojtyły

Zanim 18 maja 1920 roku w Wadowicach przyjdzie na świat Karol Wojtyła, mama przyszłego papieża, Emilia z Kaczorowskich, dowiaduje się od lekarza,...

zobacz więcej

Po wakacjach, jesienią 1938 r. w Błękitnej Sali krakowskiego Domu Katolickiego (obecnie Filharmonia Krakowska) na literackim spotkaniu o dość enigmatycznym tytule „Drogą topolowy most” Wojtyła jest ubrany w kapelusz ze wstążką, golfowe spodnie i brązowe trzewiki. Towarzyszą mu dwie damy. Sala pęka w szwach.

Kiedy przychodzi jego kolej, zaczyna czytać wolno, głosem o szczególnej, pięknej barwie, z oryginalną, jakby intymną intonacją. Być może Wojtyła deklamuje wtedy hymn „Magnificat”, włączony potem do tomiku „Księga Słowiańska”:
„Uwielbiaj duszo moja chwałę Pana Twego,
Ojca wielkiej poezji, tak bardzo dobrego.
On młodość moją rytmem cudnym obdarował,
On pieśń mą na dębowym kowadle ukował…”

Zobacz także: Tajemnica powołania. Wojtyła doświadczył dwóch

Wielkomiejska publika przychylnie wita ten literacki debiut, lecz na publikację całej „Księgi Słowiańskiej” Karol Wojtyła musi poczekać do 2019 r., znany już na świecie jako święty Jan Paweł II Wielki.

„Księga słowiańska” zatytułowana także jako „Psałterz Dawidów”, jest drugim poetyckim tomikiem Wojtyły i jednocześnie najwcześniejszym zachowanym rękopisem.

List otwarty do Alego Agcy: Czy ktoś ze służb ZSRR kazał zabić papieża?

Czy ktoś z sowieckich służb skontaktował się z panem, aby zabił pan Jana Pawła II? – takie pytanie zadał sprawcy ataku z 13 maja 1981 r. w...

zobacz więcej

Przechowywany jest w Archiwum Kurii Metropolitarnej w Krakowie pod sygnaturą AKKWD 3a. Czytelnika uderza niewielka ilość skreśleń i poprawek, mimo że znamy trudy pracy twórczej z relacji samego Autora:

 
„Tworzone w Cyprianowym bólu[…]Tworzone w bólu i trwodze, tworzone w wątpieniu nieustawnym, że to nie-Prawda, złud bawisko, igrzysko rymów – i nic”.

Na tomik składają się, w kolejności powstania: wiersz o zmarłej matce Poety („Nad twoją białą mogiłą”] oraz cykl 17 sonetów (wraz z autorskim komentarzem). W drugiej części zatytułowanej „Symphonie – Scalenia<”, znajdują się: poemat „Biesiada”, hymn „Magnifica”, poematy „Mousike” (Muzyka), „Logos” (Słowo) oraz „Przypisy do Psałterza – Księgi Słowiańskiej”.

Wszystkie utwory z tego zbioru powstaną w Krakowie, między latem 1938 a jesienią 1939 r., w przededniu wojny. Są fascynującym dialogiem trzech kultur: słowiańskiej, antycznej i chrześcijańskiej.

Przeczytaj też: Polak złożył przysięgę w Watykanie. Będzie ochraniał Ojca Świętego
Afisz wieczoru literackiego "Drogą topolowy most", Kraków 1938. (fot. Zbiory Mt 5,14 Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego)
Afisz wieczoru literackiego "Drogą topolowy most", Kraków 1938. (fot. Zbiory Mt 5,14 Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego)

Papież Franciszek zaapelował do Polaków. Przypomniał o ważnej tradycji

Podczas środowej audiencji ogólnej papież Franciszek zachęcił Polaków do pielęgnowania tradycji nabożeństw majowych i zwracania się w tym miesiącu...

zobacz więcej

Franciszkańskie zadziwienie nad pięknem przyrody, które Wojtyła wyniósł z Wadowic, i młodzieńczy entuzjazm dla świata połączą się w „Księdze Słowiańskiej” z wielowiekową tradycją Krakowa: gotykiem, renesansem i żarliwym chrześcijaństwem. Dla młodego autora Sonetów, tęskniącego przecież za domem, w pejzażu beskidzkim nadal rozbrzmiewa „święte pasterskie śpiewanie”, a on sam staje się „słowiańskim trubadurem”, który tworzy pochwalne hymny ku czci Boga i piękna Jego stworzenia.

Jednocześnie Poeta chce przyłączyć do owego „świętego pasterskiego śpiewania” najważniejsze symbole Krakowa, miasta z długą, polską i europejską tradycją. Podążając za wizją Stanisława Wyspiańskiego, Wojtyła ujrzy w Wawelskim wzgórzu Akropol, a w gotyckich uliczkach miasta polskich królów duchy Sokratesa i Platona.

„Po wiekach dyjamentowe nad Akropolem krzyże,
wcielenie Chrystusowe w doryckie, jońskie kształty –
Duszo z wolności wyrosła, moc mesyjańską wyrzeźb
i zaklnij w psalmy Miłości – w renesansowy psałterz!
I powstań wcieleniem nowym – odwieczna Beatrycze –
drogę nam ku Miłości słowiańskim oświeć zniczem.”

„To taki wymiar wiary, nadziei i miłości”. Watykanistka o trzech papieżach [WIDEO]

Obecność Jana Pawła II w Polsce była „rewolucją nadziei” – określiła portugalska dziennikarka Aura Miguel w wywiadzie dla portalu tvp.info,...

zobacz więcej

W powyższym fragmencie „Sonetu XI” widać proroczą zapowiedź tego, co kilkadziesiąt lat później stanie się faktem: Karol Wojtyła już jako Jan Paweł II poniesie urbi et orbi słowiańską wolność pod sztandarem chrześcijańskiej miłości; dotrze ze swoim przesłaniem do globalnej publiczności i, niejako przy okazji, zaktywizuje przed całym światem paradygmaty polskiej kultury.

Na razie jednak: „Prosty, sierpowy, prosty, sierpowy, znam ideałów skorowidz!” – wykrzykuje na dziedzińcu Collegium Maius przebrany za zodiakalnego byka. To Teatr studencki Studio 39 pod kierownictwem Tadeusza Kudlińskiego wystawia komedię „Kawaler księżycowy”.

Jak wspomina Jerzy Bober: „Wojtyła za to pięknie modulowanym basem ryczał spod maski swojego Byka górnolotne przesłania, a następnie, ilekroć znaleźliśmy się za krużgankowymi kulisami, walił mnie ciężką dłonią po plecach, wypytując niezmiennie, czy dobrze było go słychać”.

Zobacz także: „Jan Paweł II - Papież dialogu”. Wystawa w berlińskiej bazylice

Wojtyła jest wyróżniającym się studentem, jednocześnie aktorem i poetą. Daleko mu jednak do młodopolskich utracjuszy spod szyldu Jamy Michalikowej. Do działalności naukowej i artystycznej podchodzi z dojrzałością i powagą, która wręcz zawstydza jego rówieśników.

Przedstawienie "Kawaler Księżycowy" z udziałem Karola Wojtyły wystawiane przez Teatr Studencki w Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1939. (fot. Laski Diffusion/ East News)
Przedstawienie "Kawaler Księżycowy" z udziałem Karola Wojtyły wystawiane przez Teatr Studencki w Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1939. (fot. Laski Diffusion/ East News)

Ostrzeżenie przed karą i wezwanie do nawrócenia. Rocznica najgłośniejszych objawień

104 lata temu, 13 maja 1917 r. na pastwisku Cova da Iria w pobliżu Fatimy w Portugalii miało miejsce pierwsze z sześciu objawień Matki Bożej,...

zobacz więcej

Studia polonistyczne prowadzone przez mistrzów polskiego słowa (m.in. Wyka, Pigoń, Nitsch, Lehr-Spławiński) otwierają przed nim nowe, wcześniej nieznane przestrzenie wyrazu i komunikacji. Uczestniczy w wielu zebraniach Koła Polonistów, szczególnie sekcji literackiej.

Podczas licznych spotkań i odczytów powoli krystalizuje się niepowtarzalny oratorski styl Wojtyły; nie ulega panującej modzie podawania tekstu z emfazą i liryzmem. Mówi niemal „na biało”, z wielkim szacunkiem dla słowa, akcentując najważniejsze treści poprzez melodyjną intonację. Jego aktorstwo według wspomnień rówieśników również jest „poważne”, jednocześnie nowoczesne i oryginalne.

Do Krakowa Karol Wojtyła przenosi się wraz z ojcem. Mieszkają „kątem” u rodziny, w ubogiej suterenie na Dębnikach, za to z pięknym widokiem na Wawel. Miasto o długiej tradycji i kulturze roztacza przed Wojtyłą nieodparty urok. Z witrażu Wyspiańskiego pochyla się smutna głowa Apollina, a w zmityzowanej przestrzeni miasta dialog z Poetą-Słowianinem prowadzą epoki: antyk, gotyk, renesans.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:
Zobacz więcej