RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP ws. wstrzymania zakupu Polska Press przez Orlen

CMWP SDP w sprawie wstrzymania zakupu Polski Press przez PKN Orlen (fot. Shutterstock; TT/Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP)
CMWP SDP w sprawie wstrzymania zakupu Polski Press przez PKN Orlen (fot. Shutterstock; TT/Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP)

„Decyzja Sądu jest szkodliwa dla ładu medialnego w Polsce” – to stanowisko Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP w sprawie wstrzymania przez sąd zakupu Polski Press przez PKN Orlen.

Przejęcie Polska Press przez Orlen pod lupą SDP

Centrum Monitoringu Wolności Pracy Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich obejmuje obserwacją sprawę przejęcia spółki Polska Press przez PKN Orlen.

zobacz więcej

8 kwietnia Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara i wstrzymał przejęcie medialnej spółki Polska Press przez PKN Orlen.

Teraz głos w tej sprawie zabrało CMWP SDP i opinię przesłało do sądu 5 maja br. Centrum objęło także tę sprawę „monitoringiem pod kątem przestrzegania praw człowieka i obywatela, w szczególności w zakresie wolności słowa oraz swobody mediów”.

W oświadczeniu napisano, że „w ocenie CMWP SDP postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydającej zgodę na przejęcie przez PKN Orlen spółek należących do Polska Press, jest niezwykle szkodliwe dla ładu medialnego w Polsce. Wydanie takiego postanowienia jest również wyrazem bardzo niepokojącego sygnału wobec inwestorów, którzy chcą tego typu transakcje przeprowadzić w Polsce”.

Zarzuty stawiane przez CMWP


Wskazano, że Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta wydał prawomocną decyzję, że transakcja może być przeprowadzona. A kiedy transakcja dochodzi do skutku, „nagle sąd wydaje inną decyzję”. „Wbrew literalnemu brzmieniu art. 97 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który nakazuje przedsiębiorcom, którzy chcą dokonać koncentracji, powstrzymanie się od dokonania koncentracji, lecz jedynie do czasu wydania decyzji przez Prezesa UOKiK. Na przedsiębiorcach, którzy mają zamiar dokonania koncentracji, spoczywa obowiązek wstrzymania się z jej dokonaniem do czasu zakończenia postępowania w tej sprawie. Obowiązek ten ustaje wraz z wydaniem decyzji wyrażającej zgodę na dokonanie koncentracji. W tym kontekście postanowienie z dnia 8 kwietnia 2021 roku może spowodować tzw. efekt mrożący, skutecznie odstraszając inwestorów od prowadzenia inwestycji na rynku polskich mediów. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie da się pogodzić ze społeczną funkcją wolnych mediów, które są obserwatorem życia publicznego i mają stać na straży państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP)” – uzasadniono w decyzji.

„Orlen nadal będzie zarządzał Polska Press”. Obajtek krytycznie o postanowieniu sądu

Prezes PKN Orlen Daniel Obajtek kwestionuje decyzję Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który postanowił o wstrzymaniu przejęcia przez PKN...

zobacz więcej

Zwrócono też uwagę, że sąd „nie odniósł się do merytorycznych zagadnień w zakresie tego, czy decyzja została wydana zgodnie z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów i w oparciu o przewidziane prawem kryteria”. I „nie podaje, jakie negatywne skutki rynkowe mogą wyniknąć z koncentracji dokonanej przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy” – czytamy w opinii CMWP SDP.

W ocenie CMWP SDP „Sąd nie podjął się oceny merytorycznych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w tym braku potencjalnych skutków dla konkurencji”. „Podobnie nie zweryfikowano, czy wydanie postanowienia w trybie art. 479 (30) par. 1 kpc, jest uzasadnione podnoszonymi przez Rzecznika Praw Obywatelskich argumentami. Zresztą z uzasadnienia postanowienia z dnia 8 kwietnia 2021 roku nie wynika, jakie argumenty Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił na poparcie swego wniosku z dnia 8 marca 2021 roku w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów” – oceniono.

Nadmierna obecność kapitału zagranicznego


Kolejną okolicznością, na jaką zwrócono uwagę, była rola Adama Bodnara jako Rzecznika Praw Obywatelskich. Podkreślono, że jego kadencja zakończyła się 9 września 2020 roku.

CMWP SDP przypomniało, że Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich „wielokrotnie wskazywało niebezpieczeństwa związane z nadmierną obecnością kapitału zagranicznego na polskim rynku medialnym, w tym praktycznie monopolistyczną wydawnictwa Verlagsgruppe Passau”. Wskazywano na „katastrofalną sytuację” mediów regionalnych – malejącą liczbę tytułów, coraz bardziej marginalne znaczenie tych mediów w publicznym życiu polskich regionów.

„W ocenie SDP zakup firmy Polska Press przez PKN Orlen jest szansą na poprawę tej sytuacji. Stanowisko to Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich podtrzymało w uchwale Zarządu Głównego SDP z 9. grudnia 2020 r.” – napisano.

Orlen zamieścił reklamowy tekst w gazetach Polska Press. Redaktor z Onetu na tropie

We wczorajszym wydaniu gazet zarządzanych przez Polska Press ukazał się tekst, dotyczący fuzji Orlenu z Lotosem. „Odkrycia” dokonał redaktor...

zobacz więcej

Dalej CMWP SDP podkreśla „niezrozumiałą i nieuzasadnioną ingerencję Sądu w działania niezależnych podmiotów gospodarczych, jakimi są uczestnicy przedmiotowej transakcji”.

„Prasowy rozbiór Polski”


Zdaniem CMWP „zasadnicza decyzja, która ostatecznie przesądziła o monopolizacji rynku prasy regionalnej, miała miejsce w listopadzie 2013 roku. To wówczas Grupa Polskapresse, poprzednik obecnej spółki Polska Press, sfinalizowała zakup Mediów Regionalnych od brytyjskiego funduszu Mecom. Stało się to możliwe dzięki trudnej do akceptacji zgodzie ówczesnego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów”. Przypomniano, że wówczas nie pomogły protesty środowiska dziennikarskiego ani wskazywanie na zagrożenia związane z tą umową. „Uznano że to zwyczajna transakcja biznesowa, a żaden podmiot nie może ingerować w działania wolnego rynku” – napisano w oświadczeniu CMWP. „Niemieckie wydawnictwo dokończyło więc wówczas „prasowy rozbiór Polski”, jak nazwali to działania medioznawcy (Załubski Jan, Media bez tajemnic, Poznań 2002)”.

Autorzy opinii przekonują, że polski sąd utrudnia transakcję podczas której polski podmiot chce odkupić gazety i portale. „CMWP SDP stoi na stanowisku, że odwołanie Rzecznika Praw Obywatelskich od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pozbawione jest jakichkolwiek argumentów skutkujących możliwością jego uwzględnienia. Nadto interesy polskiego rynku medialnego oraz lokalnych i regionalnych gazet wskazują na konieczność możliwie najszybszego ukończenia postępowania sądowego” – podsumowano w oświadczeniu.

źródło:
Zobacz więcej