RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Szef IPN dla niezależnego rosyjskiego radia. Pisze o Konstytucji 3 Maja

Prezes IPN Jarosław Szarek (fot. PAP/Adam Warżawa)
Prezes IPN Jarosław Szarek (fot. PAP/Adam Warżawa)

Okrzyk „Trzeci maja!” towarzyszy od ponad 200 lat patriotycznym manifestacjom Polaków na całym świecie – pisze szef IPN Jarosław Szarek na blogu niezależnego rosyjskiego radia Echo Moskwy przed nadchodzącą 230. rocznicą pierwszej w Europie konstytucji. W obszernym artykule, opublikowanym w czwartek, wskazuje, że nawet pod zaborami „idea twórców pierwszej w Europie konstytucji trwała w dziełach literackich i pieśniach”.

230. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Litewski Sejm przyjął rezolucję

Litewski Sejm przyjął rezolucję o upamiętnieniu 230. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja i Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów. Opowiedziało...

zobacz więcej

Jednak – jak pisze szef IPN – dopiero w 1916 r. rocznicę tę obchodzono swobodnie w Warszawie opuszczonej przez Rosjan. Jak przypomina Szarek, „u progu odzyskanej wolności Rzeczpospolita ustanowiła 3 maja świętem narodowym”, a kilka lat później rocznica uchwalenia konstytucji stała się również świętem kościelnym.

Szarek opisuje, jak podczas okupacji hitlerowskiej „każdego 3 maja świątynie zapełniały się wiernymi, a działające w podziemiu organizacje przeprowadzały okolicznościowe akcje”. Jak pisze, „koniec II wojny światowej był dla Polski kresem ludobójczej okupacji niemieckiej, ale jednocześnie początkiem komunistycznej niewoli narzuconej przez Związek Sowiecki”.

Komuniści zakazują świętowania


Również władze komunistyczne – przypomina historyk – zakazywały świętowania 3 maja, lecz mimo to 3 maja 1946 r. kościoły w całym kraju wypełniły się rzeszami wiernych, a w największych polskich miastach odbyły się wielotysięczne manifestacje patriotyczne. „W wielu miejscach doszło do starć z bezpieką, aresztowano kilka tysięcy osób, byli ranni, a nawet zabici” – relacjonuje te wydarzenia.

Szef IPN przypomina, że w kolejnych dekadach w PRL „po rozbiciu opozycji politycznej i zbrojnego podziemia niepodległościowego ostatnim bastionem oporu pozostał Kościół katolicki”, którego przywódcą był prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński.

Jednak krótko potem, w 1982 r., po wprowadzeniu stanu wojennego, milicja rozbiła manifestację solidarnościową z okazji 3 maja na warszawskim placu Zamkowym. „Pod murami tego samego Zamku Królewskiego, w którym w 1791 r. uchwalano Konstytucję” – podkreśla Szarek.

Przypominając o słowach św. Jana Pawła II, że „wolności nie można tylko posiadać, nie można jej zużywać. Trzeba ją stale zdobywać i tworzyć”, szef IPN zaznacza: „To przesłanie jest aktualne również dzisiaj, gdy świętujemy wspólnie nie tylko z narodem litewskim, ale wszystkimi, którym bliska jest wolność”.

Akcja z okazji rocznicy Konstytucji 3 Maja


Z okazji 230. rocznicy Konstytucji 3 Maja w ponad 50 mediach na całym świecie ukażą się w najbliższy weekend teksty polskich polityków, historyków i intelektualistów. To kolejna odsłona projektu „Opowiadamy Polskę światu”, prowadzonego przez Instytut Nowych Mediów (INM).

Edycję tę – „230. rocznica Konstytucji 3 Maja. Opowiadamy Polskę światu” INM realizuje przy wsparciu Instytutu Pamięci Narodowej, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, KGHM Polska Miedź SA i Polskiej Agencji Prasowej.

źródło:

Zobacz więcej