RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Rok pracy zdalnej

Z powodu epidemii już ponad rok część pracowników pracuje z domu (fot. Romy Arroyo Fernandez/NurPhoto via Getty Images)
Z powodu epidemii już ponad rok część pracowników pracuje z domu (fot. Romy Arroyo Fernandez/NurPhoto via Getty Images)

Nieodłączne maseczki, święta spędzone na rozmowach z bliskimi przez kamerkę, długie wieczory przed platformami streamingowymi, które zastąpiły nam wyjścia do kina i wreszcie praca zdalna – w domowym dresie i podkoszulku zamiast w świeżo wyprasowanej koszuli. To wszystko symbole naszej nowej, koronawirusowej codzienności, która trwa już od ponad roku.

Nie może być weta dla rozwoju Polski

Jesteśmy o krok od zwycięstwa w walce z pandemią, skutecznie dajemy odpór kryzysowi gospodarczemu. Polska jest jak niezatapialny okręt wśród...

zobacz więcej

KORONAWIRUS – RAPORT

Warto przypomnieć, że w pandemii jesteśmy poddani procesom globalnym, a przykład pracy zdalnej, która jest zjawiskiem działającym na potężną skalę, tworzy na naszych oczach nową gospodarczą rzeczywistość. Nasza codzienność jest podobna do codzienności pracowników na całym świecie. Pracując zdalnie, nie jesteśmy z plusami i minusami tej formy zatrudnienia osamotnieni – wielu Europejczyków już od przeszło roku pracuje zdalnie lub hybrydowo. Globalnymi tego skutkami w niedawnej opinii zajął się organ doradczy Unii Europejskiej – Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES).

EKES w swoim raporcie podkreśla, że w kontekście pandemii COVID-19 telepraca przyczyniła się do nieprzerwanego funkcjonowania gospodarki i do utrzymania miejsc pracy w różnych państwach członkowskich, dzięki czemu udało się uniknąć spadku działalności. Według szacunków przedstawionych w opinii na pracę z domu mogło przejść nawet 40 proc. pracowników. To znaczna liczba, szczególnie że przed pandemią Europejczycy pracowali zdalnie dwa razy rzadziej niż pracownicy z USA lub Japonii.

Jednak praca zdalna wiąże się z poważnymi wyzwaniami i problemami, które trzeba prawnie rozwiązać.

By zasady odpowiadały zmieniającym się okolicznościom


„Szczególną uwagę należy poświęcić organizacji czasu pracy, zagrożeniom dla BHP, równowadze między życiem zawodowym a prywatnym, prawu do bycia offline i skuteczności praw pracowniczych w kontekście telepracy. Tempo zmian technologicznych w świecie pracy i nowych sposobów jej wykonywania jest coraz szybsze i należy zapewnić, by zasady i praktyki odpowiadały zmieniającym się okolicznościom przyszłości” – czytamy w omawianej opinii.


Praca zdalna przynosi pracownikom korzyści – chociażby nie ponosimy kosztów dojazdu; ale wiąże się również z utrudnieniami. Warto więc pamiętać, że do takiej formy zatrudnienia nie powinniśmy być zmuszani.

Think tank PE: Pandemia przyspieszyła automatyzację. Miliony ludzi stracą pracę

Wywołana pandemią przyspieszona automatyzacja wymusi restrukturyzację rynku pracy; miliony osób stracą źródło utrzymania – wynika z analizy think...

zobacz więcej

„Kluczowe znaczenie ma zapewnienie, by telepraca była dobrowolna i by można z niej było zrezygnować w każdej chwili oraz by osoby pracujące z domu miały takie same indywidualne i zbiorowe prawa, jak porównywalni pracownicy przedsiębiorstwa, dla którego świadczą pracę. Dotyczy to takiego zorganizowania pracy, by obciążenie nią było porównywalne, a także pisemnego uregulowania telepracy. Należy ustanowić w razie konieczności szczegółowe środki mające na celu zapewnienie skuteczności praw pracowniczych na telepracy, włączając w to warunki BHP” – czytamy.

Do ważnych kwestii ustalanych przed podjęciem pracy zdalnej należą te związane ze sprzętem, zakresem odpowiedzialności i kosztami.

„Zasadniczo uważa się, że pracodawcy są odpowiedzialni za zapewnienie, instalację i utrzymanie sprzętu niezbędnego do telepracy. Pracodawca powinien bezpośrednio pokrywać koszty telepracy, w szczególności koszty związane z komunikacją (materiały zużywalne, telefon komórkowy, internet)” – twierdzi EKES.

Prawo do bycia offline


Zwraca on uwagę również na to, że pracując zdalnie mamy pełne prawo do bycia offline, a metody monitorowania i rejestrowania czasu pracy powinny być ściśle ukierunkowane na ten cel i znane pracownikom; nie mogą naruszać praw ani prywatności pracownika i muszą uwzględniać obowiązujące zasady ochrony danych.

Praca zdalna nie może spowodować, że pracownicy znajdą się w niekorzystnej sytuacji zawodowej, zwłaszcza w odniesieniu do rozwoju kariery, ustawicznego szkolenia, dostępu do informacji wewnętrznych w przedsiębiorstwie, udziału i reprezentacji w związkach zawodowych, szczególnych praw pracowniczych (medycyna zawodowa, ubezpieczenie itp.). Opinia EKES na temat pracy zdalnej jest dopiero początkiem procesu oswajania tej nowej, być może za jakiś czas dominującej formy zatrudnienia. Wkrótce możemy spodziewać się prac Komisji Europejskiej, Międzynarodowej Organizacji Pracy i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w celu opracowania konwencji MOP-u w sprawie telepracy.

Kluczowa rola związków zawodowych


Według EKES kluczową rolę w przygotowaniu odpowiednich rozwiązań dotyczących telepracy odegrają również partnerzy społeczni, w tym związki zawodowe. Na pewno warto pamiętać, że już dziś przynależność do związku zawodowego może pomóc rozwiązać część problemów pracowniczych, w tym tych związanych z urokiem pracy zdalnej.

źródło:
Zobacz więcej