RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Wielkanoc na świecie

W Australii przygotowania do Wielkanocy rozpoczynają się już w Niedzielę Palmową (fot.PAP/EPA)
W Australii przygotowania do Wielkanocy rozpoczynają się już w Niedzielę Palmową (fot.PAP/EPA)

Wielkanocna parada kolorowych kapeluszy, polowanie na pisanki, post trwający prawie dwa miesiące, barwne procesje czy spalenie Judasza. Obchody świąt Wielkiej Nocy choć opierają się na tej samej tradycji, różnią się w wielu krajach. My sprawdziliśmy, jak świętuje się w Libanie, Etiopii, Australii, Gwatemali, Stanach Zjednoczonych i Chile.

Jak poświęcić pokarmy w domu na Wielkanoc? [TEKST BŁOGOSŁAWIEŃSTWA]

Z powodu epidemii wiele parafii rezygnuje z tradycyjnego święcenia pokarmów w kościele na Wielką Sobotę. Inne organizują błogosławieństwo na...

zobacz więcej

Liban: wielkanocne ciasteczka zawieszone na drzewach


Dla Libańczyków Wielkanoc jest najważniejszym świętem w roku. Choć islam wyznaje ponad połowa mieszkańców, to chrześcijanie stanowią blisko 40 procent całej populacji. Przygotowania do Wielkiej Nocy rozpoczynają się Shanine – czyli Niedzielą Palmową. Tradycja nakazuje, żeby na mszę świętą założyć nowe ubrania i buty. Później odbywają się uroczyste procesje ze świecami.

Na Wielkanoc dekorowane są także domy i ulice. Na przykościelnych drzewach wierni wieszają ma’amoule, czyli słodkie ciasteczka nadziewane najczęściej daktylami. Ma to przynieść im boże błogosławieństwo. Dzieci malują jaja kolorowymi farbami, ale przeważnie dominuje żółty, zielony i czerwony. Potem uderzają jedno o drugie. Szczęście przez kolejny rok będzie miało to dziecko, którego jajko się nie zbije. Popularne jest także farbowanie żywych kurczaków…Każdy Libańczyk podczas Wielkiego Tygodnia musi odwiedzić siedem kościołów, by otrzymać siedem błogosławieństw.

Wielki Piątek jest szczególnie celebrowany. Kościoły pękają w szwach. Dla wiernych jest to dzień pogrzebu Jezusa Chrystusa i rzeczywiście tak do tego podchodzą. Na wielkopiątkową liturgię przychodzą z kwiatami, które kładą na całunie. Kapłan odczytuje opisy Męki Pańskiej wszystkich ewangelistów. Odbywają się Drogi Krzyżowe, w których Libańczycy licznie uczestniczą.

Wielkanoc celebrowana jest radośnie i rodzinnie. Odwiedza się nie tylko krewnych, ale także przyjaciół. Na stołach znajdziemy przede wszystkim indyka lub kurczaka nadziewanego orzechami z ryżem, jagnięcinę i oczywiście słodkie ciasteczka. Zwyczaj nakazuje, żeby odwiedzić jak najwięcej osób.

Parada faraonów w Kairze. Mumie mają uratować krajową turystykę

Uroczysta, transmitowana na żywo w telewizji defilada 22 mumii dawnych władców Egiptu przeszła w sobotę ulicami Kairu. W ten uroczysty sposób...

zobacz więcej

Radosne świętowanie w Etiopii


W Etiopii Wielkanoc (Fasika) poprzedza trwający 55 dni post (Hudade). Nie można jeść nie tylko mięsa, ale także nabiału i jaj. W tym okresie dozwolone są jedynie dania wegetariańskie. Popularne są gulasze warzywne.

– Pierwszy posiłek w czasie Wielkiego Postu spożywany jest każdego dnia dopiero po godzinie 15:00 Odstępstwem od tej zasady są soboty i niedziele, gdzie pierwszy posiłek można spożyć po porannym nabożeństwie – wyjaśnia podróżniczka i miłośniczka Etiopii Agnieszka Garnyś.

Codziennie przez okres trwania Wielkiego Postu Etiopczycy biorą udział w modlitwach. W Niedzielę Palmową na uroczystą mszę świętą, wierni przynoszą prawdziwe palmy, a wokół kościołów odbywają się procesje. Na Wielkanoc ozdabia się domostwa .

Niektórzy z pobożnych pielgrzymów spożywają ostatnią wieczerzę w Wielki Czwartek wieczorem i poszczą aż do niedzieli rano.

– Uroczystości rozpoczynają się w Wielki Piątek. Ubrani na biało pielgrzymi wypełniają kościoły, modlą się i słuchają kapłanów. Kapłani i diakoni przez wiele godzin śpiewają do rytmicznego brzęczenia sistrum i bicia w bębnów. W Lalibeli Wielkanoc obchodzona jest w każdym kościele, a wierni mogą przechodzić od jednego do drugiego. W każdym kłaniają się Bogu – mówi nam Etiopczyk Minyahl Fenta z Wisdom Ethiopia.

Czytaj także: Samarkanda – niezwykły klejnot Wschodu

Msze święte w Wielkanoc. Transmisje w Telewizji Polskiej

W Święta Wielkanocne Telewizja Polska – podobnie jak w poprzednim roku – transmituje msze święte. Nabożeństwa można obejrzeć na kanałach TVP1 i TVP...

zobacz więcej

W Wielką Sobotę w kościołach odbywa się czuwanie, które trwa czasem nawet do 3 nad ranem. Wtedy kapłan ogłasza, że Chrystus zmartwychwstał i następuje koniec postu.

– W kościołach unosi się zapach kadzideł i zapalane są światła. Wierni wymieniają pozdrowienia, klaszczą w dłonie i wszędzie słychać śpiew: „nasze zmartwychwstanie nadeszło, hosanna”. Wszyscy modlą się do Boga o szczęście i pomyślność. Najwięcej wiernych i księży gromadzi się w kościele Bete Maryam - wyjaśnia Minyahl Fenta. Bete Maryam to najstarszy z jedenastu wykutych w skale kościołów w Lalibeli.

Po powrocie do domu wszyscy delektują się potrawami sporządzonymi z kurczaka lub jagnięciny. Zwierzęta te mogą być zabite poprzedniego wieczoru.

Niedziela Wielkanocna jest spędzana w gronie rodzinnym. Drobnymi prezentami obdarowuje się dzieci. Święta Wielkanocne w Etiopii obchodzi się według kalendarza juliańskiego.

Australia: Bilby zamiast wielkanocnego królika



Także w ojczyźnie kangurów i misiów koala przygotowania do Wielkanocy zaczynają się w Niedzielę Palmową. Wierni przynoszą na mszę tradycyjne, prawdziwe liście palmowe. Wielu wierzących Australijczyków z twardych liści robi także krzyże. Po mszy palmy i krzyże zostają spalone, a ich popiół zostaje zebrany i przechowany do następnej Środy Popielcowej. Wtedy zostaną nim posypane głowy wiernych.

Czytaj także: Jajko symbolem wielkanocnym. Jakie ma znaczenie w różnych kulturach?

Uroczystości Świąt Wielkanocnych w Watykanie wcześniej niż zwykle [WIDEO]

Uroczystości Świąt Wielkanocnych we Włoszech i Watykanie obchodzone są z zachowaniem zasad bezpieczeństwa epidemicznego. Dziś, w Wielką Sobotę w...

zobacz więcej

Na Wielkanoc popularne są wypieki słodkich bułeczek z rodzynkami lub czekoladą, które ozdobione są znakiem krzyża. Nie może także zabraknąć czekoladowych jajek, którymi obdarowuje dzieci wielkouch króliczy - bilby. Cóż...króliki nie są w Australii szczególnie lubiane, zwłaszcza przez rolników, bo wyrządzają wiele szkód. W latach 90 - tych ruszyła antykrólikowa kampania, a jej uczestnicy chcieli zastąpić królika – szkodnika innym, typowo australijskim zwierzątkiem. Podobizna wielkoucha zdobi witryny sklepów, a półki uginają się od czekoladowych bilby.

Na Wielkanoc nie przygotowuje się wielu świątecznych potraw. Dla wielu mieszkańców jest to czas wolny od pracy. Australijczycy chętnie spotykają się na grilla. Chętnie jedzą także naleśniki i jagnięcinę. W niedzielę wielkanocną na plaży można spotkać całe rodziny. A dzieci szukają czekoladowych jaj w ogrodach i parkach. W Sydney co roku odbywa się festyn Sydney Royal Easter Show, podczas którego można spróbować wielu lokalnych smakołyków. Oprócz tego odbywa się kilka festiwali muzycznych.

Gwatemala: kolorowe dywany, barwne procesje i Maximon


Hucznie celebrowana jest Wielkanoc w Gwatemali. To najważniejsze święto w roku i ma wymiar bardzo duchowy. W Wielkim Tygodniu (Semana Santa) Gwatemalczycy licznie uczestniczą w kolorowych procesjach. Pierwsze odbywają się już w środę wieczorem, ale te najważniejsze są oczywiście w Wielki Piątek. Mężczyźni ubrani w fioletowe tuniki noszą ciężkie platformy z ogromnymi figurami Jezusa Chrystusa. Na głowach mają kaptury. Fiolet oznacza pokutę. Nie brakuje także rzymskich legionistów i orkiestry dętej. Za mężczyznami idą kobiety i na platformie niosą posąg Matki Boskiej.

W przygotowaniach do Wielkanocy uczestniczą całe wioski i miasta. Na trasach procesji wyłożone są dywany, które mieszkańcy przygotowują nawet przez kilka miesięcy. Są kolorowe i pełne wzorów, które nawiązują do tradycji Majów, Biblii i przyrody. Najbardziej widowiskowe procesje odbywają się w mieście Antigua.

Czytaj także: Miasto, które nigdy nie zasypia [GALERIA]

Msze wielkanocne w Europie: w Niemczech bez śpiewów, na Litwie bez mszy

W Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego większość wiernych w Europie może udać się do kościołów na mszę. Z powodu pandemii obowiązują ograniczenia i...

zobacz więcej


W Wielką Sobotę organizowane są procesje kobiet ubranych na czarno, które dźwigają platformy z Matką Boską.

Niedziela Wielkanocna i Poniedziałek Wielkanocny nie są już hucznie celebrowane. Na święta Gwatemalczycy jedzą najczęściej pepian – kurczak z makaronem, ziołami, papryką i pomidorami, owoce, warzywa, a także ceviche – potrawę z owoców morza, ziół i warzyw.

Ale mimo głęboko zakorzenionej religijności, nie brakuje także elementów pogańskich. W Wielkim Tygodniu w Santiago Atitlan organizowane są procesje upamiętniające boga Majów. Jest nim Maximon, często nazywany świętym Szymonem, którym misjonarze chcieli zastąpić boga Majów.

Maximon to mężczyzna w kapeluszu z cygarem w ustach. Każdego roku podczas procesji figurę Maximona pielgrzymi przenoszą w inne miejsce. W zamian za obdarzenie łaskami ofiarują mu tytoń, alkohol i pieniądze.

Stany Zjednoczone: kolorowe kapelusze i turlanie pisanek


W Stanach Zjednoczonych Wielkanoc ma wymiar bardziej komercyjny niż duchowy. Święta trwają tylko jeden dzień i tak jak w Australii furorę robią czekoladowe jajka.

– U mnie było tak, że rodzice kupowali plastikowe jajka i napełniali je czekoladowymi jajkami i zabawkami. Czasem trafiło się kilka dolarów. Jaja podpisywali mionami dzieci i potem chowali je w domu i ogródku. Szukanie jaj to była świetna zabawa – wspomina Amerykanka Kimba Kerner.

Do dzieci w nocy z soboty na niedzielę przychodził z prezentami wielkanocny królik (Easter Bunny). – Królik zostawiał wielkie koszyki z prezentami i przysmakami. My zostawialiśmy na ganku marchewki. Rano zawsze były obgryzione. To była dla nas wielka frajda – śmieje się Kimba.

Czytaj także: Zakochaj się w Lizbonie

Wielka Sobota w cieniu pandemicznych obostrzeń. Pokarmy możemy święcić w domach

Wielka Sobota, przypadająca w tym roku 3 kwietnia, jest dla chrześcijan czasem nadziei i oczekiwania na Zmartwychwstanie Chrystusa. Po zachodzie...

zobacz więcej

W Nowym Jorku w niedzielę wielkanocną co roku organizowana jest oryginalna Parada Wielkanocna. Biorą w niej udział tysiące osób. Uczestnicy mają na głowach fantazyjne kapelusze przystrojone króliczkami, pisankami, kurczakami czy innymi symbolami wielkanocnymi. Odbywa się także miejskie polowanie na jajka „Faberge’s Big Egg Hunt NYC”

Podobne, choć już mniej widowiskowe parady odbywają się także w innych miastach, takich jak m.in. : Boston, Nowy Orlean, Richmond czy Filadelfia.

Natomiast w Waszyngtonie przed Białym Domem odbywa się „Easter Egg Roll”, co oznacza „wielkanocne turlanie jajek”. W zabawie uczestniczy para prezydencka. Dzieci trzymając w ręce długą drewnianą łyżkę muszą przeturlać jajko po trawniku do mety. Wygrywa ten, kto pierwszy przeturla jajko. Tradycja tej zabawy sięga drugiej połowy XIX wieku.

Amerykanie nie przygotowują tradycyjnych potraw na święta. Zazwyczaj zajadają się pieczoną szynką, sałatkami, ciastami i oczywiście czekoladą. Często świąteczny obiad spożywany jest w restauracji.

Czytaj także: Tajemnicze piękno Edynburga

Przerwane nabożeństwo w Londynie. Oświadczenie parafii: Brutalnie przekroczono kompetencje

Podczas przerwanego przez policję nabożeństwa wielkopiątkowego w polskim kościele w Londynie wszystkie wytyczne były przestrzegane i nie było...

zobacz więcej

Chile: Palenie Judasza, grzechy wypisane na kartkach


Chilijczycy, podobnie jak mieszkańcy pozostałych państw Ameryki Południowej – może z wyjątkiem Urugwaju – do Wielkiej Nocy przywiązują dużą wagę. Może nie ma tak widowiskowych procesji jak w Kolumbii, Boliwii czy krajach Ameryki Centralnej, ale zwyczaje wielkanocne są kultywowane i przekazywane z pokolenia na pokolenie. W Niedzielę Palmową odbywa się wiele uroczystych procesji. Szczególną wagę przywiązuje się do Wielkiego Tygodnia. Wierni odwiedzają siedem kościołów prosząc o błogosławieństwo w każdym z nich i o odpuszczenie grzechów.

Już w Wielki Czwartek w miastach organizowane są procesje, ale najwięcej ich odbywa się w Wielki Piątek. Mężczyźni noszą na plecach platformy z wizerunkami Chrystusa, wierni licznie biorą udział w Drodze Krzyżowej. Na jej czele idzie mężczyzna przebrany za Jezusa i dźwiga na plecach ciężki krzyż. W Wielką Sobotę wierni gromadzą się na nocne czuwanie. W rękach trzymają świecie lub lampiony.

W części miast w Wielkim Tygodniu mieszkańcy przygotowują kukłę lub szmacianego manekina przedstawiającego Judasza Iskariotę. Wizerunek zdrajcy jest bity, szarpany, a następnie spalony w wielkim ognisku. Niektórzy przyczepiają do niego kartki z wypisanymi grzechami, które spłoną razem z Judaszem. W niektórych regionach zdrajca ma wizerunek diabła. Wierni wierzą, że wraz ze spaleniem manekina znikają zagrożenia i zło. Spalenie Judasza odbywa się na głównych placach lub przed świątyniami.

- Trochę niezwykłą czynnością jest spalenie Judasza w moim rodzinnym mieście Valparanso. Dzieci wykonują manekiny przedstawiające Judasza ze starych ubrań lub maskotek - wyjaśnia Maritxu Arlegui.

Święta spędzane są w gronie rodzinnym. Wśród potraw królują dania mięsne. Dzieci obdarowuje się czekoladowymi jajkami.

- Rodzice organizują wspólne polowanie na jajka wielkanocne. Nie może być świąt bez wielkanocnego zajączka - śmieje się Maritxu.

Czytaj także: Dyskretny urok Neapolu

 

źródło:
Zobacz więcej