RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Odkryto jedno z największych cmentarzysk megalitycznych w Polsce

W Dębianach dokonano zaskakującego odkrycia (fot. Shutterstock/Irina and Denis)
W Dębianach dokonano zaskakującego odkrycia (fot. Shutterstock/Irina and Denis)

Siedem kilkudziesięciometrowych grobowców megalitycznych sprzed ok. 5,5 tys. lat odkryli archeolodzy w Dębianach w woj. świętokrzyskim. Zdaniem odkrywców jest to jedno z największych cmentarzysk tego typu w Polsce.

„To pierwsze takie znalezisko”. Niezwykłe odkrycie w Pompejach

Na terenie wykopalisk w Pompejach dokonano kolejnego niezwykłego odkrycia. Podczas przeszukiwania pozostałości jednej z wilii archeolodzy znaleźli...

zobacz więcej

Nowo odkryte założenia naukowcy określają jako megaksylony (z j. greckiego „mega” - wielki i „ksylon” - drewno). Usypywano je z ziemi w kształcie wydłużonego trapezu. W przeciwieństwie do znanych np. z Kujaw grobowców megalitycznych ich ściany obstawiano jednak nie głazami, ale słupami wykonanymi z drewna.

Odkryte przez badaczy grobowce w Dębianach w świętokrzyskiej gminie Działoszyce mają 40-50 m długości.

– Ich dłuższe ściany wzmocnione były drewnianymi palisadami, krótkie ściany wschodnie zawierały wejście do swego rodzaju kaplicy grobowej – przedsionka – opowiada jeden z odkrywców, archeolog Marcin M. Przybyła. W tego typu grobowcach znajdowane są z reguły pojedyncze pochówki.

Czytaj także: Szkielety i neolityczna osada na trasie obwodnicy. Odkrycie w Nowej Wsi

Większość szczątków zmarłych usunięta


Jak dodaje badacz, granice każdego z grobowców wyznaczała palisada; do dziś zachowały się tylko dołki posłupowe. Z kolei tuż za niektórymi z nich znajdowały się podłużne rowy. Jest to pozostałość po pozyskiwaniu ziemi na budowę nasypów grobowców.

Polscy naukowcy zbadają możliwość wydobycia księżycowego regolitu

„Wydobycie regolitu na powierzchni Księżyca w warunkach obniżonej grawitacji” to nowy projekt polskich naukowców, którzy chcą dowiedzieć się, jak...

zobacz więcej

Z badań archeologów wynika, że pod nasypami znajdowały się groby, z których część posiadało konstrukcję z głazów wapiennych.

– Z pochówków tych jeszcze w okresie funkcjonowania cmentarzyska usunięto większość szczątków zmarłych i wyposażenia. Było to zachowanie rytualne, z którym często stykamy się na cmentarzyskach z tego okresu – opisuje Przybyła.

Jeśli pozostała część cmentarzyska jest równie gęsto zabudowana grobowcami, może ich być łącznie kilkanaście - szacują naukowcy. – Wydaje się zatem, że w Dębianach odkryto jedno z największych cmentarzysk megalitycznych w Polsce – ocenia Przybyła.

Czytaj także: W Rzymie odkryto starożytne mury i grobowiec [WIDEO]

Przypadkowe odkrycie


Do odkrycia pradziejowego cmentarzyska w postaci megaksylonów doszło przypadkowo. Krakowski archeolog Jan Bulas dostrzegł na zdjęciach satelitarnych pola uprawnego zarys czworokątnego założenia otoczonego rowem.

Uudał się w teren, gdzie wspólnie z Marcinem M. Przybyłą przeprowadzili badania magnetyczne (które nie wymagają wbijania łopaty w ziemię). W ten sposób udało się nie tylko poznać szczegółowe rozplanowanie tej konstrukcji, ale też natknąć na grobowce megalityczne, z których część powstała w miejscu późniejszego założenia obronnego.

Czytaj także: Ryby mają osobowość? Zaskakujące wyniki badań

Góra lodowa wielkości Londynu oderwała się od lodowca na Antarktydzie [WIDEO]

W pobliżu brytyjskiej stacji badawczej Halley VI na Antarktydzie od lodowca szelfowego oderwała się góra lodowa o powierzchni 1270 km kwadratowych...

zobacz więcej

Kolejne monumentalne grobowce odkryto na północ i na południe od fortyfikacji i częściowo przebadano w czasie wykopalisk przeprowadzonych latem 2019 i 2020 r. dzięki środkom Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Kielcach. Przybyła zwraca też uwagę na dobrą współpracę i pomoc mieszkańców Dębian, zwłaszcza właścicieli pól, na których ulokowane jest stanowisko archeologiczne.

Odkrycie założenia obronnego, jak i sporej liczby grobowców sprzed 5,5 tys. lat jest dla archeologów sporym zaskoczeniem. Czworokątny szaniec, jak udało się ustalić podczas prac wykopaliskowych, pochodzi z okresu plemiennego (IX-X w.).

– Nie był on na stałe zamieszkany. Pełnił może rolę obozu wojskowego, albo też obiektu związanego z rytuałami religijnymi lub społecznymi. Warto zaznaczyć, że podobne założenie nie jest znane z terenu Polski – podkreśla Przybyła.

Jak informują badacze, ze względu na rangę znaleziska w najbliższych latach planowana jest kontynuacja badań w tym miejscu.

Czytaj także: Czy Smok Wawelski był dinozaurem? Nietypowe odkrycie na Śląsku

 

źródło:

Zobacz więcej