RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Epoka lodowcowa na Marsie. Odkrycie pozwoli znaleźć ślady życia?

Na Marsie istnieje albo istniało życie? (fot. NASA)
Na Marsie istnieje albo istniało życie? (fot. NASA)

W ciągu ostatnich 30-800 mln lat Czerwona Planeta mogła przejść przez 6 do 20 epok lodowcowych. To wynik analizy zdjęć nadesłanych przez sondę Mars Reconnaissance Orbiter.

Największy kanion w naszym układzie słonecznym budzi zachwyt

Ma około 5 tysięcy kilometrów długości, 200 kilometrów szerokości i 11 kilometrów głębokości. To kanion Valles Marineris – największa tego typu...

zobacz więcej

Jak wyjaśniają planetolodzy z Colgate University, na Ziemi ostatnia epoka lodowcowa miała swój szczyt około 20 tys. lat temu. Potem lodowe masy wycofały się w rejony polarne.

Jednak na Marsie było inaczej – lodowce nigdy nie ustąpiły. Przykryte osadami pozostały obecne na zimnej powierzchni planety przez ponad 300 mln lat.

– Wszystkie te skały i piasek niesiony przez lód pozostały na powierzchni. To jakby umieścić lód w chłodziarce pod tymi wszystkimi osadami – mówi prof. Joe Levy, autor publikacji, która ukazała się w piśmie „Proceedings of National Academy of Sciences”.

Kiedy powstały lodowce?


Geolodzy nie potrafili jednak stwierdzić, czy wszystkie lodowce powstały w trakcie jednej dużej epoki lodowcowej, czy w trakcie rozłożonych na miliony lat krótkich wydarzeń tego typu.

Epoki lodowcowe to tymczasem wynik zmian w nachyleniu osi planety, więc rozwikłanie historii lodowców może naukowcom wiele powiedzieć o historii planety i jej klimatu. Może nawet udzielić wskazówek o tym, jakiego rodzaju skały, gazy, a nawet potencjalnie mikroorganizmy mogą być uwięzione w lodzie.

Odkrycie na Marsie pozwoli lepiej zrozumieć Ziemię

Naukowcy z California Institute of Technology oraz Belgijskiego Obserwatorium Królewskiego stwierdzili na Marsie istnienie tak zwanej oscylacji...

zobacz więcej

– Istnieją naprawdę dobre modele orbitalnych parametrów Marsa dla ostatnich 20 mln lat – mówi prof. Levy. Jednak dodaje: „Po tym czasie modele zaczynają stawać się chaotyczne”.

Badacz postanowił zbadać skały na powierzchni lodowców. Ponieważ, jak naukowcy wstępnie założyli, skały ulegały ciągłej erozji, stopniowe przechodzenie większych skał w mniejsze wraz ze spadkiem wysokości, wskazywałoby na jedną długą epokę lodowcową.

Z pomocą zdjęć przesłanych przez sondę Mars Reconnaissance Orbiter o rozdzielczości 25 cm planetolodzy sprawdzili 45 lodowców. Taka rozdzielczość, jak podkreśla prof. Levy, pozwoliłaby dostrzec obiekt wielkości stołu.

Policzyli tysiące skał


Ponieważ jednak sztuczna inteligencja nie radziła sobie nawet z analizą zdjęć, zadania tego podjęło się dziesięcioro studentów, którzy policzyli i zmierzyli ok 60 tysięcy skał.

– Przeprowadziliśmy coś w rodzaju wirtualnych badań terenowych, chodząc w górę i w dół tych lodowców i analizując głazy – opowiada prof. Levy.

Tak umiera galaktyka. Astronomowie odkryli wyjątkowy układ

Znajdujący się na płaskowyżu Chajnantor w Chilijskich Andach teleskop ALMA (Atacama Large Millimeter Array) zaobserwował wyjątkową galaktykę....

zobacz więcej

Okazało się, że skały układają się inny, pozornie wręcz losowy sposób. Badacze jednak zdali sobie sprawę, że wcale nie liczy wielkość skał, bo podróżujące wewnątrz lodowca kamienie nie ulegały erozji.

Jednocześnie ich rozkład jest nieprzypadkowy, lecz układają się w wyraźne pasma, wyznaczając granice osobnych okresów płynięcia lodu. Okresy te odpowiadają zmianom nachylenia osi planety.

Na podstawie tych informacji naukowcy twierdzą, że Mars w ciągu ostatnich 300-800 mln lat przeszedł przez 6 do 20 zlodowaceń. – Nasza publikacja prezentuje pierwszy geologiczny dowód na to, jak orbita i oś Marsa mogły się zachowywać w czasie setek milionów lat – podkreśla prof. Levy.

Wycieczka po powierzchni Marsa


To niejedyne informacje, jakie można uzyskać. – Lodowce to małe kapsuły czasowe z zapisem tego, co znajdowało się w marsjańskiej atmosferze. Wiemy teraz, że mamy dostęp do setek milionów lat marsjańskiej historii bez konieczności wiercenia głęboko w skorupie. Możemy po prostu odbyć wycieczkę po powierzchni – tłumaczy. Naukowiec wskazuje nawet na możliwość znalezienia kiedyś śladów życia.

– Jeśli na Marsie obecne były jakieś biomarkery, także będą uwięzione w lodzie – zaznacza. Jednocześnie odkrycie pomoże przyszłym marsonautom. Kiedy będą na przykład wydobywać z lodowców wodę, będą wiedzieli, aby uważać na ukryte w nich pasy skał, które mogą stwarzać ryzyko w czasie wierceń.

Badacze pracują teraz nad stworzeniem map pozostałych lodowców planety. Liczą przy tym, że z pomocą zebranych już danych uda im się wytrenować sztuczną inteligencję, tak aby analizowała kolejne zdjęcia. W ten sposób uda się zrobić kolejny krok w stronę zrozumienia historii Marsa.

– Wiele pracy trzeba jeszcze wykonać, aby rozwikłać szczegóły przeszłości klimatu Marsa. Dotyczy to określenia kiedy i gdzie było wystarczająco ciepło i mokro, aby powstały solanki i ciekła woda – mówi naukowiec.

Czytaj także: Polski kret przestał kopać na Marsie. NASA kończy część misji

źródło:

Zobacz więcej