RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Inteligentne sondy do poszukiwań leków na COVID-19 powstają w Poznaniu

Sonda ma pomóc także podczas przyszłych pandemii (fot. J.Moore/Getty Images, zdjęcie ilustracyjne)
Sonda ma pomóc także podczas przyszłych pandemii (fot. J.Moore/Getty Images, zdjęcie ilustracyjne)

Naukowcy z Poznania opracowują sondy, które pomogą zbadać wnikanie SARS-CoV-2 do wnętrza komórek ludzkich. Narzędzie ma pomóc w znalezieniu leków na COVID-19, ale i np. na niektóre inne wirusy (np. grypy), a także w ocenie podatności różnych ludzi na infekcję.

Współtwórca leku na koronawirusa: Zainteresowanie zagraniczne jest bardzo duże

Nasza cicha duża nadzieja jest taka, że nawet małe dawki będą bardzo skuteczne. (…) Zabicie w pełni wszystkich wirusów, przy bardzo dużych...

zobacz więcej

Prace są prowadzone przez dra Jacka Kolanowskiego z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. O projekcie poinformowała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej.

Badania opierają się na założeniu, że aby skutecznie walczyć z koronawirusem SARS-CoV-2, trzeba zahamować jego wnikanie do wnętrza komórek ludzkich.

Poza komórkami wirus nie może się namnażać i po jakimś czasie ginie. A zatem leki, które nie pozwalają na przenikanie cząstek wirusowych do komórek, a tym samym na infekowanie komórek, są obecnie bardzo intensywnie poszukiwane przez naukowców.

Jak będzie działać narzędzie?


Dr Jacek Kolanowski pracuje nad stworzeniem narzędzia pozwalającego na łatwy pomiar, jak bardzo różne komórki (np. od różnych osób, czy z różnych tkanek ludzkich) różnią się ilością białek, które pozwalają wirusowi na ich zainfekowanie.

Takie narzędzie zostanie następnie wykorzystane do szybkiego przeszukiwania baz, zawierających tysiące różnych związków, w kierunku znalezienia substancji – skutecznie blokującej wnikanie koronawirusa do komórek człowieka. – Zajmujemy się stworzeniem sondy fluorescencyjnej na dwa anality (składniki wykrywane w próbce), które odgrywają istotną rolę w mechanizmie wchodzenia koronawirusa do komórek gospodarza i mają praktyczne zastosowanie w poszukiwaniu potencjalnych leków – mówi dr Jacek Kolanowski.

Nowe leki przeciw COVID-19

Szczepionki nie ma i nie wiadomo, kiedy będzie. Stare, zarejestrowane leki przeciwwirusowe według wieloośrodkowego badania WHO pod nazwą...

zobacz więcej

Konkretnie chodzi o białka TMPRSS2 i ACE2 znajdujące się na powierzchni komórek ludzkich. O obu z nich wiadomo, że są zaangażowane w proces wejścia wirusa do komórki, ale aktywność tych białek jest różna w różnych komórkach. – Od poziomu aktywności tych białek zależy skuteczność wnikania koronawirusa do komórek – tłumaczy dr Kolanowski.

Sonda, nad którą pracują badacze z Poznania, w odróżnieniu od wielu podobnych narzędzi umożliwi jednoczesną wizualizację dwóch wybranych parametrów biochemicznych w żywych komórkach ludzkich.

– Będzie wizualizować aktywności obu białek naraz i będzie można ją wykorzystać w praktyce do poszukiwania leków, które blokowałyby te dwie aktywności. Jednoczesne zablokowanie obu białek z pewnością będzie skuteczniejsze w walce z wirusem niż zablokowanie tylko jednego z nich. Nasze narzędzie będzie tzw. testem wysokoprzepustowym: pozwoli na szybkie przeszukiwanie baz z setkami tysięcy różnych związków. Zakładamy, że taką sondę opracujemy w ciągu 12 miesięcy – podkreśla dr Kolanowski.

Opracowywaną sondę będzie można wykorzystać szerzej, także w poszukiwaniach leków przeciwnowotworowych czy przeciwnadciśnieniowych; badane białka uczestniczą nie tylko w procesie wchodzenia koronawirusa do komórki, ale też w procesach patologicznych związanych z rozwojem raka prostaty oraz nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu krążenia.

Przyda się podczas przyszłych pandemii


Narzędzie to będzie mogło posłużyć także do oceny podatności ludzkich komórek na infekcję wirusową i z uwagi na podobieństwo mechanizmów wnikania cząstek różnych wirusów RNA (innych wirusów SARS czy np. wirusów grypy), będzie mogło być wykorzystywane do badań nad lekami na dotychczasowe i przyszłe pandemie.

Projekt dra Jacka Kolanowskiego jest finansowany ze środków UE pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (POIR) w ramach grantu HOMING.

źródło:
Zobacz więcej