W ostatnich miesiącach zmarli m.in. Wojciech Pszoniak, Emil Karewicz, Krzysztof Penderecki, Romuald Lipko, Piotr Szczepanik, Ennio Morricone, Marie Fredriksson czy Kobe Bryant wieszwięcej

Pożegnaliśmy między innymi Wojciecha Pszoniaka, Krzysztofa Pendereckiego i Kobego Bryanta. Kochani i cenieni przez miliony Polaków aktorzy, jak nieodżałowani Wojciech Pszoniak czy Emil Karewicz, wielcy polskiej i światowej muzyki jak Krzysztof Penderecki, Romuald Lipko, Piotr Szczepanik czy Ennio Morricone. Ludzie, bez których świat nigdy nie będzie taki sam, jak Marie Fredriksson czy Kobe Bryant. W mijających 12 miesiącach pożegnaliśmy wiele znanych osób – polityków, artystów, sportowców, naukowców. Warto ich przypominać i powspominać. LISTOPAD 2019 Romuald Koperski (1955-2019) – podróżnik, pisarz, przewodnik po Syberii, pionier wypraw samochodowych po rozległych terenach Syberii, pilot samolotowy I klasy, dziennikarz reportażysta, fotograf, myśliwy, nurek. Odbył dziesiątki wypraw eksploracyjnych, między innymi na Syberii i i Mongolii. Na przełomie 2016 i 2017 r. w ciągu niespełna 78 dni przepłynął samotnie Atlantyk w łodzi wiosłowej „Pianista”, podjął też próbę samotnego pokonania łodzią wiosłową Oceanu Spokojnego pomiędzy rosyjskim portem Władywostok a leżącym na wybrzeżu USA San Francisco. Był również zawodowym muzykiem pianistą. W styczniu 2010 r. wykonał najdłuższy koncert fortepianowy na świecie, trwający 103 godziny i 8 sekund. 10 marca 2010 Kapituła Księgi Rekordów Guinnessa, przyznała mu Certyfikat Nowego Rekordu Świata. Zmarli również między innymi: Roman Bartosiewicz (1938-2019) – aktor filmowy i teatralny; Jerzy Popiel (1933-2019) – ceniony na świecie pilot szybowcowy ; Jacques Dupont (1928-2019) – francuski kolarz szosowy i torowy, mistrz olimpijski z 1948 r.; Józef Smaga (1937-2019) – rusycysta, historyk literatury i kultury rosyjskiej XIX i XX wieku, historyk ZSRR i Rosji. Profesor emeritus Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie; Sebastian Kąkol (1980-2019) – kulturysta, Lothar Dziwoki (1942-2019) – polski muzyk jazzowy, puzonista, wokalista, aranżer, dyrygent, bandlider, pedagog; Zeke Bratkowski (1931-2019) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia grający na pozycji quarterback, również trener; Bad Azz (1975-2019) – amerykański raper; Branko Lustig (1931-2019) – chorwacki producent filmowy, dwukrotny laureat Oskara za filmy „Lista Schindlera” i „Gladiator”; Krystyna Nowakowska (1935-2019) – polska lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa, olimpijka z 1960 r.; Harrison Dillard (1923-2019) – amerykański lekkoatleta, sprinter i płotkarz, mistrz olimpijski z 1948 i 1952 r.; Zbigniew Jujka (1935-2019) – dziennikarz i rysownik satyryczny; Franciszek Bachleda-Księdzularz (1947-2019) – polityk i działacz społeczny, prezes Związku Podhalan, senator; Michael J. Pollard (1939-2019) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, nominowany do Oscara za drugoplanową rolę w filmie „Bonnie i Clyde” z 1967 r.; Robert Freeman (1938-2019) – angielski fotograf znany ze współpracy z The Beatles; prof. dr hab. Roman Malek (1951-2019) – duchowny rzymskokatolicki, werbista, sinolog i religioznawca. abp Juliusz Paetz (1935-2019) – duchowny rzymskokatolicki. Od 1967 do 1976 r. był pracownikiem Sekretariatu Generalnego Synodu Biskupów w Rzymie. W tym samym czasie współpracował z Sekretariatem Stanu Stolicy Apostolskiej i Radą ds. Publicznych Kościoła, a także był członkiem delegacji watykańskiej ds. stałych kontaktów roboczych z rządem PRL. W latach 1976–82 pełnił funkcję prałata antykamery papieskiej, będąc bliskim współpracownikiem trzech papieży: Pawła VI, Jana Pawła I i Jana Pawła II. W 2002 r. media ujawniły, jakoby molestował seksualne kleryków i księży, wobec czego zrezygnował z funkcji metropolity poznańskiego. GRUDZIEŃ 2019 Janusz Dzięcioł (1953-2019) – polityk i urzędnik, poseł na Sejm RP. W swojej karierze zawodowej był między innymi szefem straży miejskiej w Świeciu. W 2001 r. wygrał pierwszą polską edycję programu Big Brother, występował również w filmach fabularnych z innymi członkami domu Wielkiego Brata. W latach 2007-2015 był posłem Platformy Obywatelskiej. W 2014 r. startował w wyborach na urząd prezydenta Grudziądza. Zginął wypadku na przejeździe kolejowym w miejscowości Biały Bór, gdy w jego auto uderzył pociąg. Znajdował się zaledwie 100 metrów od domu. Marie Fredriksson (1958-2019) – szwedzka piosenkarka, kompozytorka. Wraz z Perem Gesslem założyła w 1986 r. zespół Roxette, który już po dwóch latach odniósł wielki międzynarodowy sukces. Zawdzięczał go nie tylko wyjątkowym kompozycjom, ale i wspaniałym możliwościom wokalnym Fredriksson. Roxette wylansował takie hity „The look”, „Listen to your heart”, „It must have been love”, „Joyride” czy „Spending my time”, dzięki którym grupa stała się jednym z najważniejszych wykonawców muzyki pop przełomu lat 80. i 90. ubiegłego wieku. Łącznie zespół sprzedał ponad 75 mln płyt na całym świecie. W 2002 r. u piosenkarki wykryto guza tylnej części mózgu, od tego czasu borykała się z ciężką chorobą i powikłaniami spowodowanymi jego leczeniem radioterapią. Adam Słodowy (1923-2019) – popularyzator nauki i autor programu telewizyjnego dla młodzieży „Zrób to sam” w TVP. Autor prezentował w nim, jak z ogólnie dostępnych materiałów i rzeczy wykonać zabawki i inne przedmioty użytkowe. Sposób wykonania tłumaczył krok po kroku, wspomagając się swoim charakterystycznym wskaźnikiem. Jego pomysły zachwycały nie tylko dzieci, ale i dorosłych. Program „Zrób to sam” był nadawany przez niemal ćwierć wieku, od 1959 do 1983 r. Łącznie wyemitowano 505 odcinków. Słodowy był także autorem dobranocki „Pomysłowy Dobromir”, a także pisał też książki poświęcone majsterkowaniu, w tym „Lubię majsterkować”, która została przetłumaczona na wiele języków, a jej łączny nakład wyniósł ponad pół miliona egzemplarzy. Zmarli również między innymi: Mutaib ibn Abd al-Aziz Al Su’ud (1931-2019) – saudyjski książę, polityk i przedsiębiorca; D.C. Fontana (1939-2019) – amerykańska scenarzystka telewizyjna pracująca między innymi nad serialem „Star Trek”; Ryszard Szadaj (1931-2019) – aktor znany między innymi z serialu „M jak Miłość”; Krystyna Skolecka-Kona (1929-2019) – prawniczka, adwokat, działaczka opozycji w okresie PRL; Irena Laskowska (1925-2019) – aktora, znana między innymi z filmu „Krzyżacy”; Juice Wrld (1998-2019) – amerykański raper; Jurij Łużkow (1936-2019) – rosyjski polityk i samorządowiec, mer Moskwy w latach 1992–2010; Danny Aiello (1933-2019) – amerykański aktor znamy między innymi z filmów „Dawno temu w Ameryce” i „Leon Zawodowiec”; Tadeusz Bieńkowicz (1923-2019) – podoficer AK oraz żołnierz podziemia antykomunistycznego, ofiara represji stalinowskich, generał brygady Wojska Polskiego; Claudine Auger (1941-2019) – francuska aktorka, dziewczyna Jamesa Bonda z filmu „Operacja Piorun”; Saoul Mamby (1947-2019) – amerykański bokser mistrz, świata WBC w wadze lekkopółśredniej (1980–1982), ostatnią walkę stoczył w wieku 60 lat, co czyni go najstarszym zawodowym bokserem, który wystąpił w oficjalnym starciu; Ryszard Radwański (1953-2019) – aktor filmowy i teatralny; Martin Peters (1943-2019) – angielski piłkarz, mistrz świata z 1966 roku; Jacek Machciński (1948-2019) – piłkarz i trener, jako szkoleniowiec zdobył z Widzewem Łódź mistrzostwo Polski; Eugeniusz Tyrajski (1926-2019) – żołnierz podziemia niepodległościowego w okresie II wojny światowej, członek Szarych Szeregów i Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego, wiceprezes Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich; Sue Lyon (1946-2019) – amerykańska aktorka, wystąpiła w głównej roli w filmie „Lolita” z 1962 roku; Krzysztof Kolba (1952-2019) – aktor filmowy i teatralny. STYCZEŃ 2020 David Stern (1942-2020) – amerykański prawnik, były komisarz koszykarskiej ligi NBA. Stery organizacji objął w 1984 r. i swoją funkcję pełnił przez 30 lat. Doprowadził między innymi do 30-krotnego wzrostu dochodów, przyłączenia siedmiu nowych klubów czy powołania kobiecej ligi WNBA. Jego zasługą jest także popularyzacja rozgrywek na całym świecie. Gdy rozpoczynał, NBA nie wzbudzała większego zainteresowania poza Stanami Zjednoczonymi, po kilku latach, między innymi dzięki grze Michaela Jordana liga stała się jednym z najważniejszych amerykańskich produktów marketingowych. Ghasem Sulejmani (1957-2020) – irański generał major (Sarlashgar), dowódca sił al-Kuds, jednostki specjalnej w strukturach Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, w szeregach tej grupy, określanej przez analityków jako połączenie CIA i oddziału komandosów, służy obecnie około 20 tys. ludzi. Według Pentagonu irański oddział odpowiada za śmierć co najmniej 608 żołnierzy amerykańskich w latach 2003–11. Sulejmani był także odpowiedzialny za organizację zamachów terrorystycznych; kontrolował konflikt w Iraku. „Dla szyitów z Bliskiego Wschodu jest jak James Bond, Erwin Rommel i Lady Gaga w jednym” – napisał o nim w 2017 r. były analityk CIA Kenneth Pollack. Sulejmani zginął wraz z jednym z dowódców irackiej milicji Abu Mahdi al-Muhandis w Bagdadzie w ostrzale rakietowym sił USA. Jego śmierć zaowocowała kolejnym wzrostem napięcia na linii Teheran-Waszyngton. Terry Jones (1942-2020) – brytyjski komik, jeden z autorów słynnego, kultowego programu Monty Python. Był reżyserem pełnometrażowych filmów grupy – „Monty Python i Święty Graal”, „Żywot Briana” i „Sens życia według Monty Pythona”. Był również prezenterem cykli historycznych dokumentów „Wyprawy krzyżowe”, „Wynalazki stare jak świat”, „Mieszkańcy średniowiecza” oraz „Gladiatorzy – brutalna prawda”. Napisał powieść „Krążownik »Titanic« Douglasa Adamsa”. Kobe Bryant (1978-2020) – amerykański koszykarz, jeden z najlepszych zawodników w historii tej dyscypliny. Przez całą trwającą 20 sezonów karierę był zawodnikiem Los Angeles Lakers, z którymi pięciokrotnie zdobywał mistrzostwo NBA. Dwukrotnie został wyróżniony jako MVP finałów NBA; raz został uznany za najwartościowszego gracza ligi. W 2006, w meczu przeciwko Toronto Raptors zdobył 81 punktów, co jest drugim najwyższym osiągnięciem w historii ligi. Z reprezentacją USA dwukrotnie zdobył złoty medal olimpijski – w 2008 roku w Pekinie i w 2012 roku w Londynie. Po zakończeniu kariery sportowej w 2016 r. Bryant skoncentrował się na biznesie i działalności charytatywnej. W 2018 r. razem z Glenem Keanem zdobył Oscara za najlepszy krótkometrażowy film animowany – „Dear Basketball”. Bryant zginął w wieku 41 lat w katastrofie helikoptera w kalifornijskim Calabasas. Podczas lotu śmigłowiec niespodziewanie runął na ziemię, a nikt z osób będących na pokładzie nie przeżył. Wśród ofiar była również 13-letnia córka koszykarza, Gianna. Zmarli również między innymi: Krzysztof Leski (1959-2020) – dziennikarz, współpracownik między innymi TVP; Bogusław Polch (1941-2020) – rysownik i twórca komiksów; autor między innymi serii „Bogowie z kosmosu”; Maciej Górski (1944-2020) – polski dyplomata, ambasador RP we Włoszech (1996–2001) i Grecji (2005–2006), wiceminister obrony narodowej (2003–2005); Neil Peart (1952-2020) – kanadyjski perkusista rockowy, muzyk zespołu rockowego Rush; Paulo Gonçalves (1979-2020) – portugalski motocyklista rajdowy, zdobywca drugiego miejsca w Rajdzie Dakar; zginął poczas Rajdu Dakar; Barbara Dunin (1943-2020) – piosenkarka, żona piosenkarza i kompozytora Zbigniewa Kurtycza, ich największym przebojem była piosenka „Żeby się ludzie kochali”; Christopher Tolkien (1924-2020) – brytyjski wykładowca akademicki, syn filologa i pisarza J.R.R. Tolkiena, redaktor wydanych pośmiertnie dzieł swego ojca; Olgierd Truszyński (1931-2020) – rzeźbiarz; Ryszard Żółtaniecki (1951-2020) – dyplomata, socjolog i wykładowca akademicki; Jan Maruszewski (1926-2020) – uczestnik powstania warszawskiego w szeregach Batalionu „Zośka”; John Andretti (1963-2020) – amerykański kierowca wyścigowy startujący z serii NASCAR i Indy Car; Mary Higgins Clark – amerykańska pisarka, autorka bestsellerów; Joe Payne (1984-2020) – amerykański kompozytor, wokalista i instrumentalista deathmetalowy, członek między innymi grupy Nile; Grzegorz Jędrejek (1976-2020) – prawnik, sędzia Trybunału Konstytucyjnego (2017-20), członek Państwowej Komisji Wyborczej (2019-20). LUTY 2020 Kirk Douglas (1916-2020) – amerykański aktor, jeden z największych gwiazdorów „Złotej Ery Hollywood”. Urodził się jako Issur Danielovitch Demsky w 1916 r. w mieście Amsterdam w stanie Nowy Jork, w rodzinie żydowskich imigrantów z Czausów pod Mohylewem w zaborze rosyjskim, na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej. Zagrał w ponad 90 filmach. Stał się jedną z ikon kina lat 50. i 60. ubiegłego wieku, dzięki rolom w takich superprodukcjach jak „Spartakus” czy „Wikingowie”. Był trzykrotnie nominowany do Oscara za role pierwszoplanowe w filmach: „Champion” (1949), „Piękny i zły” (1952) oraz „Pasja życia” (1956), w 1996 roku otrzymał tę nagrodę za całokształt twórczości. W 1981 roku otrzymał Medal Wolności, najwyższe cywilne odznaczenie przyznawane przez prezydenta USA. Romuald Lipko (1950-2020) – muzyk, kompozytor, multiinstrumentalista. Był jednym z najwybitniejszych twórców polskiej muzyki rozrywkowej końca XX i początku XXI wieku, współtwórcą i kreatorem zespołu Budka Suflera. Był autorem lub współautorem wszystkich największych przebojów Budki Suflera, w tym piosenek „Jolka, Jolka, pamiętasz”, „Takie tango”, „Bal wszystkich świętych”, „Cień wielkiej góry”, „Jest taki samotny dom”, „Za ostatni grosz”, „Memu miastu do widzenia”, „Moja Alabama”, „Ratujmy, co się da” i wielu innych. Lipko komponował dla Anny Jantar („Nic nie może wiecznie trwać”), Urszuli („Dmuchawce latawce wiatr”, „Malinowy król”), Zdzisławy Sośnickiej („Aleja gwiazd”), Maryli Rodowicz („Tak nam słodko, tak nam gorzko”) i Izabeli Trojanowskiej („Jestem twoim grzechem”, „Wszystko, czego dziś chcę”). Jerzy Gruza (1932-2020) – reżyser teatralny i telewizyjny, twórca wielu filmów, widowisk, programów telewizyjnych i seriali, między innymi „Czterdziestolatek” i „Wojna domowa”. Przez wiele lat był związany z TVP. O swoich serialach powiedział „Rzeczpospolitej” w 2006 roku: „Każdy jest opisem pewnej epoki, opowiada o otaczającym nas świecie. »Wojna domowa« była kręcona w smutnym, jeszcze PRL-owskim czasie, kiedy na szarych ulicach był problem z zobaczeniem kolorowego neonu. Wnieśliśmy w tamto życie odrobinę dowcipu i ironicznego widzenia świata. Potem był »Czterdziestolatek«. Pierwszą część nakręciliśmy w okresie gierkowskiego entuzjazmu. To było także związane z obyczajowością czasu, początkowym otwarciem na świat, dziwnymi inwestycjami, które zyskiwały medialny rozgłos” – wskazywał. – Wielki talent. Reżyser kultowych seriali, filmów i przedstawień telewizyjnych, postać wielkoformatowa, barwna, człowiek historia polskiej kultury popularnej – powiedział minister kultury prof. Piotr Gliński. Podkreślił, że dzięki Jerzemu Gruzie „szare czasy PRL stawały się bardziej znośne”. Paweł Królikowski (1961-2020) – aktor filmowy, telewizyjny, teatralny i dubbingowy, prezenter i realizator telewizyjny. Od 16 kwietnia 2018 r. do ostatnich dni pełnił funkcję prezesa Związku Artystów Scen Polskich. Widzowie pokochali Królikowskiego za role serialowe, grał między innymi onkologa profesora Sławomira Starzyńskiego w „Na dobre i na złe” (2005-2006), a przede wszystkim Jakuba Kusego w serialu „Ranczo”. Zmarli również między innymi: prof. dr hab. Maria Barbara Cabalska (1927-2020) – pediatra, uczestniczka powstania warszawskiego; Jan Liberda (1936-2020) – były reprezentant Polski w piłce nożnej, dwukrotny król strzelców ekstraklasy, przez lata zawodnik miedzy innymi Polonii Bytom oraz trener; Li Wenliang (1986-2020) – chiński lekarz, odpowiedzialny za ujawnienie informacji o szerzeniu się zakażeń wirusem SARS-CoV-2, zmarł na Covid-19; Magdalena Krzyńska (1947-2020) – śpiewaczka operowa (sopran), primadonna bydgoskiej Opery w latach 80. ubiegłego wieku, profesor Akademii Muzycznej w Bydgoszczy; Neal Peart (1953-2020) – kanadyjski muzyk, perkusista, przez lata członek słynnej grupy rockowej Rush; Orson Bean (1929-2020) – amerykański aktor znany między innymi z serialu „Doktor Quinn”; Zofia Grodecka (1926-2020) – etnografka i muzealniczka, związana z Muzeum Etnograficznym w Poznaniu, żołnierka Armii Krajowej, ciężko ranna w powstaniu warszawskim; Lyle Mays (1953-2020) – amerykański pianista i kompozytor jazzowy, głównie znany ze współpracy z Patem Methenym; Joseph Vilsmaier (1939-2020) – niemiecki reżyser i operator filmowy, twórca między innymi głośnego filmu „Stalingrad”; George Coyne (1933-2020) – amerykański duchowny katolicki (jezuita), astrofizyk, długoletni dyrektor Watykańskiego Obserwatorium Astronomicznego; Charles Portis (1933-2020) – amerykański pisarz; twórca westernów, między innymi „Prawdziwe męstwo”; Jens Nygaard Knudsen (1942-2020) – duński projektant zabawek, długoletni pracownik Lego, twórca żółtego ludzika Lego; Andrzej Kasten (1923-2020) – rzeźbiarz, rysownik, żołnierz Armii Krajowej, oddziałów majora Jana Piwnika „Ponurego” i Tomasza Wójcika „Tarzana”, pseudonim „Zulejka”; Stefan Florenski (1933-2020) – były reprezentant Polski w piłce nożnej, wieloletni piłkarz między innymi Górnika Zabrze; Clive Cussler (1931-2020) – amerykański pisarz, autor bestsellerowych powieści sensacyjno-przygodowych; Roy Lewis Norris (1948-2020) – amerykański seryjny morderca i gwałciciel, razem z Lawrence'em Bittakerem dopuścił się porwań, gwałtów, tortur i morderstw pięciu nastoletnich dziewcząt w 1979 roku; Dmitrij Jazow (1924-2020) – rosyjski wojskowy i polityk, marszałek ZSRR (ostatni mianowany), uczestnik II wojny światowej, minister obrony ZSRR w latach 1987–1991, członek KC KPZR; Nexhmije Hoxha (1921-2020) – albańska komunistka, wdowa po dyktatorze Enverze Hoxhy; Andriej Wiediernikow (1959-2020) – rosyjski kolarz szosowy reprezentujący ZSRR, złoty medalista mistrzostw świata z 1981 r. MARZEC 2020 Emil Karewicz (1923-2020) – wybitny aktor. W czasie II wojny światowej przeszedł szlak z 2 Armią Wojska Polskiego do Berlina. Niedługo po wojnie debiutował na scenie rolą kelnera w „Klubie kawalerów” Michała Bałuckiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1948). W filmach grał od 1950 r. W 1956 r. Karewicz wystąpił w „Kanale” Andrzeja Wajdy, wcielając się w postać porucznika „Mądrego”, zastępcy „Zadry”. Wielką popularność przyniosła Karewiczowi rola Hermanna Brunnera, przeciwnika Hansa Klossa, granego przez Stanisława Mikulskiego w serialu „Stawka większa niż życie”, realizowanym w latach 1967-1968. Kenny Rogers (1938-2020) – gwiazda muzyki country, autor tekstów i aktor. Debiutował w latach 50. jako solista grupy „The First Edition”. Karierę solową rozpoczął w drugiej połowie lat 60. Był wielokrotnym laureatem nagród Grammy. Wylansował kilka światowych przebojów, takich jak „Lucille”, „Lady” i „Islands in the stream”. Ks. prof. Czesław Bartnik (1929-2020) – profesor nauk teologicznych, publicysta społeczno-polityczny. Był teologiem dogmatykiem, filozofem, twórcą tak zwanego personalizmu uniwersalistycznego. Prowadził wykłady w Wyższym Seminarium oo. kapucynów w Lublinie, a także pełnił funkcję wicerektora w Wyższym Seminarium Duchownym w Lublinie. Związany był także z Polską Akademią Nauk. W latach 1996-2010 ks. prof. Bartnik pełnił funkcję konsultora Komisji Nauki Wiary przy Konferencji Episkopatu Polski. Krzysztof Penderecki (1933-2020) – wybitny i ceniony na całym świecie kompozytor. Do nagrodzonych utworów artysty należą m.in. „Strofy”, „Emanacje”, „Psalmy Dawida” na chór mieszany, instrumenty strunowe i perkusję. Kompozycja „Strofy” była pierwszym utworem granym w całej Europie. Penderecki był doktorem honoris causa kilkudziesięciu uniwersytetów, członkiem honorowym najważniejszych akademii artystycznych i naukowych, a także honorowym profesorem wielu prestiżowych uczelni artystycznych. Za swą twórczość uhonorowany został wysokimi odznaczeniami krajowymi i zagranicznymi oraz prestiżowymi nagrodami, między innymi pięciokrotnie nagrodą Grammy. Zmarli również między innymi: Stanisław Kania (1927-2020) – latach 1980-1981 I sekretarz KC PZPR i członek Rady Państwa; Stefan Hładyk (1948-2020) – działacz łemkowski, przewodniczący Zjednoczenia Łemków, kawaler Orderu Odrodzenia Polski; Dżennet Połtorzycka-Stampf’l (1924-2020 – dziennikarka, pisarka, współautorka powieści radiowej „Matysiakowie”; Janusz Paszyński (1924-2020) – profesor Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN, powstaniec warszawski, żołnierz 2. kompanii III Zgrupowania Armii Krajowej, wchodzącego w skład Zgrupowania „Krybar” pseudonim Machnicki; ks. Piotr Pawlukiewicz (1951-2020) – rekolekcjonista i duszpasterz akademicki. Był doktorem teologii pastoralnej, prałatem, kanonikiem gremialnym Kapituły Metropolitalnej Warszawskiej, autorem książek i audiobooków o tematyce religijnej; Ludwik Stomma (1950-2020) – antropolog kultury, etnolog, nauczyciel akademicki, publicysta tygodników „Polityka” i „Przegląd”; Max von Sydow (1929-2020) – szwedzki aktor filmowy, który wystąpił w kilkunastu filmach wyreżyserowanych przez Ingmara Bergmana, a także między innymi w filmach: „Raport mniejszości”, „Wyspa tajemnic”, „Gwiezdne Wojny: Przebudzenie Mocy”; Stanisław Luft (1924-2020) – lekarz, reumatolog, profesor nauk medycznych, powstaniec warszawski pseudonim Lech; Aleksander Gołębiowski – satyryk i artysta kabaretowy, członek poznańskiego kabaretu „Tey”; Danuta Balicka (1932-2020) – aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, działaczka NSZZ „Solidarność”; Dana Zatopkova (1922-2020) – złota i srebrna medalistka w rzucie oszczepem, wdowa po wybitnym lekkoatlecie Emilu Zatopku; Eduard Limonow – rosyjski pisarz, poeta, dziennikarz, polityk, przewodniczący radykalnej Partii Narodowo-Bolszewickiej, autor powieści „ To ja – Ediczka”; Peter Whittingham (1984-2020) – były młodzieżowy reprezentant Anglii w piłce nożnej; zmarł w wyniku obrażeń po upadku w pubie; Albert Uderzo (1927-2020) – francuski rysownik i scenarzysta komiksowy pochodzenia włoskiego. Znany między innymi z serii o Asteriksie, stworzonej we współpracy z Rene Goscinnym; Maciej Kosycarz (1964-2020) – fotoreporter związany z Gdańskiem i Pomorzem; Marek Lehnert (1950-2020) – dziennikarz prasowy i radiowy, wieloletni korespondent Polskiego Radia w Rzymie; Bill Withers (1938-2020) – amerykański wokalista, gitarzysta i kompozytor. Grał muzykę w stylu soul i pop, zasłynął hitem „Ain't no sunshine”, zdobywca trzech nagród Grammy. KWIECIEŃ 2020 Krystyna Łybacka (1946-2020) – polityk, doktor nauk matematycznych oraz nauczyciel akademicki Politechniki Poznańskiej. W ławach sejmowych zasiadała w latach 1991-2014, później w latach 2014-2019 była deputowaną Parlamentu Europejskiego. W 2019 r. została wybrana najlepszym europosłem w kategorii Edukacja, Kultura i Media w konkursie, którego organizatorem jest „The Parliament Magazine”. W rządzie Leszka Millera w latach 2001-2004 pełniła funkcję minister edukacji narodowej i sportu. Prezydent Andrzej Duda nadał pośmiertnie byłej minister Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Brian Dennehy (1938-2020) – amerykański aktor, reżyser i producent, najbardziej znany z roli szeryfa Willa Teasle’a w filmie „Rambo – pierwsza krew”. Swoje największe sukcesy odnosił w latach 80. kiedy to wystąpił również w takich produkcjach jak: western „Silverado” czy komedia science fiction „Kokon”. W latach 90. występował m.in. w ekranizacji dramatu Williama Szekspira „Romeo i Julia” oraz w komedii „Tomcio Grubasek”. Zdobył Złoty Glob dla najlepszego aktora w miniserialu lub filmie telewizyjnym za rolę Williama „Willy’ego” Lomana w telewizyjnej wersji „Śmierci komiwojażera”. Zmarli również między innymi: dr hab. Włodzimierz Stankiewicz (1927-2020) – matematyk, uczestnik powstania warszawskiego; Marta Olszewska (1932-2020) – dziennikarka, działaczka opozycji demokratycznej, wdowa po premierze Janie Olszewskim, była autorką sprawozdań z procesu po morderstwie Grzegorza Przemyka i z procesu zabójców ks. Jerzego Popiełuszki oraz autorką pierwszego wywiadu z płk. Ryszardem Kuklińskim; Jadwiga Obrembalska (1932-2020) – działaczka podziemia antykomunistycznego, działaczka organizacji kombatanckich; Honor Blackman (1925-2020) – brytyjska aktorka, największą popularność przyniosły jej role ekspertki judo dr Cathy Gale w serialu „Rewolwer i melonik oraz dziewczyny Jamesa Bonda Pussy Galore w „Goldfingerze”; Wojciech Życiński (1953-2020) – prezbiter rzymskokatolicki, salezjanin, doktor habilitowany nauk teologicznych, mariolog, dziekan Wydziału Teologicznego Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie w latach 1997–2000, prorektor Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie w latach 2000–2006; Jerzy Główczewski (1922-2020) – lotnik podczas II wojny światowej, architekt, współtwórca między innymi Stadionu X-lecia; Norman Hunter (1943-2020) – angielski piłkarz, mistrz świata z 1966 roku, przez lata zawodnik Leeds United, zmarł na Covid-19; Florian Schneider (1947-2020) – niemiecki wokalista, klawiszowiec i jeden z założycieli zespołu Kraftwerk, będącego prekursorem muzyki elektronicznej; Fred the Godson (1985-2020) – Frederick Thomas, amerykański raper, zmarł na Covid-19; Mieczysław Stachiewicz (1917-2020) – architekt, pułkownik pilot Wojska Polskiego w stanie spoczynku, działacz polonijny, uczestnik II wojny światowej, kawaler Orderu Orła Białego; Andrzej Strumiłło (1928-2020) – malarz, grafik, rzeźbiarz, fotograf, poeta, pisarz, scenograf, profesor ASP w Krakowie; Andrzej Adamiak (1960-2020) – gitarzysta basowy, wokalista, kompozytor i autor tekstów. Współzałożyciel, lider i frontman zespołu Rezerwat. MAJ 2020 Henryk Jaskuła (1923-2020) – żeglarz, kapitan jachtowy, z wykształcenia elektryk. pierwszy Polak i trzeci żeglarz na świecie, który samotnie i bez zawijania do portów okrążył Ziemię. Jaskuła pobił także ówczesny rekord świata w długości samotnego przebywania na morzu. Tego wyczynu dokonał na jachcie „Dar Przemyśla”, którym 12 czerwca 1979 r. wyruszył w samotny rejs z portu w Gdyni. Wyprawa trwała 344 dni i zakończyła się 20 maja 1980 r. W Gdyni czekały na niego tysiące ludzi. Schodząc z pokładu Daru Przemyśla przywitał zebranych słowami: „Polsko kochana, Twój syn powrócił”. Jerzy Pilch (1952-2020) – jeden z najbardziej cenionych polskich pisarzy. Na początku lat 80. zaczął publikować felietony w „Tygodniku Powszechnym”. Ukazywały się one przez niemal dekadę i zyskały mu opinię jednego z najwybitniejszych polskich felietonistów. Pierwszą książkę Pilcha, „Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej” (Londyn 1988) uhonorowano nagrodą Fundacji im. Kościelskich. Był kilkakrotnie nominowany do Literackiej Nagrody Nie. Nagrodę tę przyniosła mu w 2001 r. książka „Pod Mocnym Aniołem”. Pilch był też laureatem nagrody Paszport „Polityki” (1998) za powieść „Bezpowrotnie utracona leworęczność”. W 1994 r. jego powieść „Spis cudzołożnic. Proza podróżna” została przeniesiona na duży ekran. Sztuki Pilcha jak i adaptacje prozy doczekały się przeniesień na sceny, były też adaptowane dla potrzeb Teatru Telewizji („Monolog z lisiej jamy”, 1998 i „Narty Ojca Świętego”, 2006). Ponadto na podstawie powieści Pilcha „Inne rozkosze” powstało widowisko telewizyjne pod tym samym tytułem (1998). Autor książki „Pod Mocnym Aniołem” – podobnie jak główny bohater powieści, przeniesionej na ekran przez Wojciecha Smarzowskiego – publicznie przyznał się do alkoholizmu. Zmarli również między innymi: Tadeusz Szymanek (1925-2020) – sędzia Sądu Najwyższego, były prezes Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN; Stefan Hambura (1961-2020) – adwokat występujący między innymi w obronie polskich rodziców, którym niemieckie Jugendamty odebrały dzieci; Włodzimierz Niderhaus (1944-2020) – producent filmowy, wieloletni dyrektor Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie; Antoni Huczyński (1922-2020) – żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego, strzelec Wojska Polskiego, działacz kombatancki i youtuber, oficer Orderu Odrodzenia Polski; Michel Piccoli (1925-2020) – francuski aktor, czterokrotnie nominowany do Cezara; Ryszard Adamus (1953-2020) – producent i wydawca muzyczny, w latach 70. i 80. XX wieku jeden z najpopularniejszych DJ-ów w Polsce, działacz piłkarski oraz okazjonalnie aktor; Krzysztof Głuchowski (1926-2020) – żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego, emigracyjny działacz i publicysta; Jerzy Skąpski (1933-2020) – artysta malarz, grafik i projektant witraży; Jan Lesiak (1945-2020) – funkcjonariusz SB, pułkownik UOP, który prowadził w latach 1992–1995 akcję inwigilacji i dezintegracji partii politycznych zarówno lewicowych jak i prawicowych; Oliver Williamson – amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla; Jerry Sloan (1942-2020) – amerykański koszykarz i wieloletni trener drużyny NBA Utah Jazz; Jimmy Cobb (1929-2020) – amerykański perkusista jazzowy, współpracujący między innymi z Milesem Davisem; Krzysztof Żołnierowicz (1962-2020) – szachista, mistrz międzynarodowy; Bob Kulick – amerykański gitarzysta rockowy, współpracujący między innymi z grupami Kiss i Motörhead. CZERWIEC 2020 Ian Holm (1931-2020) – brytyjski aktor filmowy i teatralny. Sławę przyniosły mu role Bilbo Bagginsa w filmowej adaptacji „Władcy Pierścieni” a wcześniej androida Asha w produkcji „Obcy – 8. pasażer Nostromo”. Aktor znany był ze swoich interpretacji ról szekspirowskich. Na dużym ekranie zadebiutował w roli Puka w „Śnie nocy letniej” z 1968 r. W 1982 r. zdobył swoją pierwszą i jedyną nominację do Oscara za rolę w filmie „Rydwany ognia”. Pierre Nkurunziza (1963-2020) – burundyjski polityk, prezydent Burundi od sierpnia 2005 r. do śmierci. Za rządów Nkurunzizy w Burundi doszło do względnej stabilizacji sytuacji wewnętrznej po trwającej 12 lat wojnie domowej. 26 kwietnia 2015 r. w Burundi wybuchły antyrządowe manifestacje po tym, jak partia prezydenta Narodowa Rada na rzecz Obrony Demokracji – Siły na rzecz Obrony Demokracji (CNDD–FDD) ogłosiła, że prezydent Nkurunziza będzie ubiegał się z jej ramienia o trzecią, pięcioletnią kadencję głowy państwa w wyborach zaplanowanych na 26 czerwca. Mimo iż ta kandydatura była sprzeczna z konstytucją, prezydent został dopuszczony do startu w wyborach. W starciach protestujących z policją zginęło ponad 20 osób, wiele zostało rannych. 13 maja 2015 r., gdy Nkurunziza przebywał w Tanzanii na konferencji na temat naprawy sytuacji w jego kraju, były szef wywiadu generał Godefroid Niyombare ogłosił odsunięcie prezydenta od władzy i sformowanie rządu tymczasowego. Pucz nie powiódł się. Zmarli również między innymi: Piotr Rocki (1974-2020) – piłkarz grający na pozycji pomocnika oraz napastnika, zawodnik między innymi Legii Warszawa; Wes Unseld (1946-2020) – amerykański koszykarz i trener, jako zawodnik mistrz NBA z 1978 roku; Marian Słowiński (1919-2020) – żołnierz walczący na wielu frontach II wojny światowej, uczestnik kampanii wrześniowej; Leopold Dzikowski (1937-2020) – dziennikarz, fotoreporter, laureat konkursu fotografii prasowej World Press Photo; Bonnie Pointer (1950-2020) – amerykańska piosenkarka, wokalistka zespołu The Pointer Sisters; Dennis O’Neil (1939-2020) – amerykański autor bestsellerowych komiksów, opowiadań i powieści, pracownik wydawnictw Marvel Comics i DC Comics; Włodzimierz Bednarski (1935-2020) – aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, wystąpił w epizodycznych rolach między innymi w filmach „Potop” i „Kanał”; Charles Webb (1939-2020) – amerykański pisarz, autor zekranizowanej powieści „Absolwent”; Jean Kennedy Smith (1928-2020) – amerykańska urzędniczka, była ambasador Stanów Zjednoczonych w Irlandii, siostra prezydenta Johna F. Kennedy’ego; Siergiej Chruszczow (1935-2020) – rosyjski i amerykański naukowiec i publicysta, syn Nikity Chruszczowa; Zbigniew Powada (1946-2020) – duchowny rzymskokatolicki, prałat, kapelan NSZZ „Solidarność”; Carlos Ruiz Zafon (1964-2020) – hiszpański pisarz, autor licznych bestsellerów; Joel Schumacher (1939-2020) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Najbardziej znany z filmów o Batmanie; Lesław Skinder (1932-2020) – dziennikarz sportowy, wieloletni redaktor Polskiego Radia; w 2009 r. otrzymał Honorowy Złoty Mikrofon. LIPIEC 2020 Ennio Morricone (1928–2020) – włoski kompozytor i dyrygent. W swojej karierze skomponował muzykę do ponad pół tysiąca filmów. Sławę przyniosły mu ścieżki dźwiękowe stworzone do spaghetti westernów Sergio Leone, między innymi „Dobry, zły i brzydki”, „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie”, „Za kilka dolarów więcej”. Nie ograniczał się jednak tylko do tego gatunku. Inne głośne filmy, które ubarwił muzyką to: „Misja”, „Nietykalni”, „1900: Człowiek legenda”, „Dawno temu w Ameryce”. Nie ograniczał się tylko do tego gatunku. Głośne filmy, do których skomponował muzykę można mnożyć. To między innymi„Misja”, „Nietykalni”, „Dobry, zły i brzydki”, „1900: Człowiek legenda”, „Dawno temu w Ameryce”,, „Cinema Paradiso” czy „Karol. Człowiek, który został papieżem”. Po pięciu nominacjach do Nagrody Akademii dostał w końcu honorową statuetkę w 2007 r. W 2016 r. otrzymał Oscara za muzykę skomponowaną do filmu Quentina Tarantino „Nienawistna ósemka”. Andrzej Strzelecki (1952-2020) – reżyser oraz aktor teatralny i filmowy, prezenter telewizyjny, satyryk, scenarzysta, nauczyciel akademicki. Profesor sztuk teatralnych, rektor Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Zagrał między innymi w filmach „Przepraszam, czy tu biją?”, „Ostatni bieg”, „Kuchnia polska”, „Przeprowadzki” i „W pustyni i w puszczy”. Serca widzów podbił jako dr Koziełło w serialu „Klan”, dał również zapamiętać dzięki rolom w wielu spektaklach pokazywanych przez Teatr Telewizji TVP. Był również graczem, propagatorem i działaczem golfa. Bernard Ładysz (1922–2020) – wybitny śpiewak operowy (bas-baryton), aktor i żołnierz. W okresie okupacji niemieckiej i okupacji radzieckiej został zmobilizowany do Wojska Polskiego, po przegranej kampanii wrześniowej służył jako sierżant Armii Krajowej (obwód wileński). Uczestnik akcji „Burza” na Wileńszczyźnie, aresztowany przez NKWD – zesłany w głąb RFSRR do Kaługi, gdzie przebywał w latach 1944–1946. Odnosił sukcesy na wszystkich kontynentach – od Australii przez obie Ameryki po Chiny w Azji. Jako pierwszy polski artysta został zaangażowany do partii solowej w kompletnym nagraniu opery przez wielką światową firmę fonograficzną „Columbia” – wystąpił (1959) obok Marii Callas w nagraniu „Łucji z Lammermooru” pod dyrekcją Tullio Serafina. Zasłynął rolami w operach: „Eugeniusz Oniegin”, „Straszny dwór”, „Halka”, „Faust”, „Cyrulik sewilski”, „Don Giovanni”, „Don Carlos”, „Nieszpory sycylijskie”, „Moc przeznaczenia”, „Aida”, „Rigoletto”, „Kniaź Igor”, „Borys Godunow”, „Jolanta” czy „Król Roger”. Zmarli również między innymi: Georg Ratzinger (1924–2020) – niemiecki duchowny katolicki, dyrygent chórów kościelnych, starszy brat papieża Benedykta XVI; Stanisław Michel (1927-2020) – architekt przez całe życie związany z Gdańskiem; Scott Erskine (1962-2020) – amerykański morderca, skazany na śmierć za zamordowanie dwóch chłopców; zmarł na Covid-19 oczekując na wykonanie kary śmierci; Eugeniusz Szumiejko (1946–2020) – astronom, działacz opozycji demokratycznej w PRL, współtwórca struktur NSZZ „Solidarność”, a po wprowadzeniu stanu wojennego działacz jej struktur podziemnych; Charlie Daniels (1936-2020) – amerykański muzyk country, producent muzyczny; Barbara Pec-Ślesicka (1946–2020) – filmowiec, kierownik produkcji licznych filmów fabularnych i seriali telewizyjnych; Marta Stebnicka (1946–2020) – aktorka, reżyserka teatralna, pieśniarka, wykładowczyni Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie; Amadou Gon Coulibaly (1959-2020) – iworyjski inżynier, premier Wybrzeża Kości Słoniowej w latach 2017–2020; Miloš Jakeš (1922-2020) – czechosłowacki polityk komunistyczny; w latach 1987–1989 sekretarz generalny Komunistycznej Partii Czechosłowacji; Jack Charlton (1935–2020) – angielski piłkarz i trener piłkarski, mistrz świata z 1966 r.; Kelly Preston (1962-2020) – amerykańska aktorka filmowa i modelka, żona aktora Johna Travolty; Grant Imahara (1970-2020) – amerykański elektronik, robotyk, prezenter telewizyjny i aktor. Do 2014 r. członek ekipy programu telewizyjnego „Pogromcy mitów”; Bronisław Piasecki (1940-2020) – duchowny rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych, kapelan kard. Stefana Wyszyńskiego (1974–1981); Toke Talagi (1951-2020) – niueński polityk, premier Niue (2008–2020); kard. Zenon Grocholewski (1939–2020) – duchowny rzymskokatolicki, doktor prawa kanonicznego, między innymi prefekt Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej w latach 1999–2015; Marian Więckowski (1933–2020) – kolarz szosowy, trener i działacz kolarski, zawodnik Legii Warszawa, trzykrotny zwycięzca Tour de Pologne w latach 1954–1956; Haruma Miura (1990–2020) – japoński aktor i piosenkarz muzyki J-pop; Ewa Milde-Prus (1944-2020) – aktorka filmowa i teatralna; Peter Green (1946–2020) – brytyjski gitarzysta, założyciel i lider grupy Fleetwood Mac, w słynnym bluesowym zespole Bluesbreakers Johna Mayalla zastąpił Erica Claptona; John Saxon (1922–2020) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, zdobywca nagrody Złotego Globu, znany powszechnie z roli Ropera w filmie „Wejście smoka”; Olivia de Havilland (1916–2020) – amerykańska aktorka filmowa, dwukrotna laureatka Oscara za pierwszoplanowe role w filmach „Najtrwalsza miłość” i „Dziedziczka”, odznaczona Narodowym Medalem Sztuki (2008); Jerzy Konieczny (1950–2020) – prawnik, nauczyciel akademicki i funkcjonariusz publiczny, w latach 1995–1996 minister spraw wewnętrznych; Alan Parker (1944–2020) – brytyjski i amerykański reżyser, producent, pisarz i aktor, twórca między innymi filmów „Ptasiek” i „Missisipi w ogniu”; Michał Giercuszkiewicz (1955–2020) – perkusista grup muzycznych jak Apogeum, Dżem, Kwadrat, Bezdomne Psy; Marta Stebnicka (1925–2020) – aktorka, pieśniarka związana z Kabaretem Jama Michalika (1960-91), reżyser teatralna, wykładowczyni PWST w Krakowie, wdowa po poecie Ludwiku Jerzym Kernie. SIERPIEŃ 2020 Ewa Demarczyk (1941-2020) – wybitna piosenkarka, wykonująca utwory poezji śpiewanej. Nazywana „czarnym aniołem piosenki”, była jedną z największych osobowości polskiej estrady. Zasłynęła z interpretacji wierszy wybitnych poetów: Leśmiana, Tuwima, Baczyńskiego, Goethego i Mandelsztama. Wykonywane przez nią utwory, jak: „Czarne anioły”, „Karuzela z madonnami”, „Grande Valse Brillante”, „Tomaszów”, czy „Groszki i róże” od lat fascynują publiczność w kraju i zagranicą Koncertowała na scenach całego świata, w Europie, obu Amerykach, Australii i Japonii. Henryk Wujec (1940-2020) – fizyk, polityk i działacz społeczny. W czasie niemieckiej okupacji, mając niecałe trzy lata, padł ofiarą wysiedlenia rodzinnej wsi i poprzez obóz przesiedleńczy w Zwierzyńcu trafił do obozu koncentracyjnego na Majdanku. Po kilku miesiącach został wyniesiony, ukryty w koszu, przez zakonnicę, która przychodziła do więźniów. Latem 1976 zaangażował się w organizację pomocy dla robotników z Ursusa represjonowanych za udział w wydarzeniach z czerwca 1976 roku. Następnie w latach 1976–1977 był współpracownikiem Komitetu Obrony Robotników, w maju 1977 roku uczestniczył w głodówce w kościele św. Marcina w Warszawie. Od 1977 do 1981 roku był członkiem Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”. Za współpracę z tą organizacją w 1978 r. został zwolniony z pracy. W 1980 r. wstąpił do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, zasiadał we władzach krajowych i mazowieckich związku. Od 13 grudnia 1981 do września 1982 r. był internowany, następnie do 1984 r. i ponownie od czerwca do września 1986 r. więziony. Był posłem na Sejm X, I, II i III kadencji (1989–2001), a także wiceministrem rolnictwa w latach 1999–2000 w rządzie Jerzego Buzka. Prezydent Andrzej Duda, w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej, za wybitne zasługi w działalności państwowej i publicznej, nadał mu pośmiertnie w Order Orła Białego. Piotr Szczepanik (1942-2020) – piosenkarz, gitarzysta i aktor. Wykonawca wielu ballad, pokolenia Polaków znają go także z takich utworów jak „Kochać”, „Goniąc Kormorany” czy „Żółte kalendarze”. Koncertował Polsce oraz między innymi w USA, Australii, Nowej Zelandii, Kanadzie oraz w wielu krajach w Europie. W latach 80. Szczepanik poświęcił się działalności opozycyjnej. Był między innymi współorganizatorem Festiwalu Piosenki Prawdziwej w 1981 r. Podczas stanu wojennego organizował niezależną, podziemną scenę muzyczną. – Nie czyniłem żadnych zabiegów ani specjalnie się nie starałem, aby stać się popularnym. Właściwie to o moim dalszym życiu, śpiewaniu i o tym, że piosenki przeze mnie wykonywane stały się szlagierami, zadecydowali radiosłuchacze – wspominał w jednym z wywiadów. Zmarli również między innymi: Aleksander Duchnowski (1925–2020) – żołnierz powojennego podziemia antykomunistycznego, „Zryw” żołnierz 3 Wileńskiej Brygady NZW kpt. „Burego”, podkomendny por. „Rekina”; Józef Wiłkomirski (1925–2020) – dyrygent, wiolonczelista i kompozytor, uczestnik powstania warszawskiego; Zofia Dillenius (1928-2020) – uczestniczka powstania warszawskiego, łączniczka pseudonim Jodła, po wojnie wieloletnia pracownica wydawnictwa Ossolineum; John Hume (1937-2020) – brytyjski i północnoirlandzki polityk, długoletni lider północnoirlandzkich laburzystów, laureat Pokojowej Nagrody Nobla wraz z Davidem Trimble'em za doprowadzenie do zawarcia porozumienia wielkopiątkowego; prof. dr hab. Robert Rowiński (1935-2020) – konstruktor lotniczy; Le Kha Phieu (1931-2020) – wietnamski polityk komunistyczny, w latach 1997–2001 sekretarz generalny Komunistycznej Partii Wietnamu; Martin Birch (1948-2020) – brytyjski producent muzyczny, znany ze współpracy między innymi z Deep Purple, Iron Maiden, Black Sabbath, Whitesnake, Rainbow i Fleetwood Mac; Kurt Luedtk (1939-2020) – amerykański dziennikarz i scenarzysta filmowy, Zdobywca Oscara i BAFTA za najlepszy scenariusz adaptowany do filmu „Pożegnanie z Afryką”; Russell Birch (1929-2020) – amerykański inżynier i informatyk, wynalazca pierwszego cyfrowego skanera obrazu i twórca pojęcia pikseli; Roman Zieliński (1961-2020) – autor książek o środowisku pseudokibiców w Polsce, publicysta; Stefan Ludwik Hahn (1921-2020) – uczestnik powstania warszawskiego, żołnierz Służby Łączności w Wydziale Łączności Okręgu Warszawskiego AK o pseudonimach Stefański oraz Stefan; profesor nauk technicznych specjalizujący się w metrologii elektromagnetycznej, radioelektronice i radiokomunikacji, członek Polskiej Akademii Nauk; Wanda Konarzewska (1941-2020) – dziennikarka, autorka filmów dokumentalnych i programów telewizyjnych; Jacek Korcelli (1934-2020) – operator filmowy, scenarzysta, profesor sztuki filmowej i wykładowca na PWSFTviT w Łodzi, auto zdjęć między innymi do serialu „Lalka”; Iwona Witek (1952-2020) – piłkarka ręczna, bramkarka, siedmiokrotna mistrzyni Polski, reprezentantka Polski; Maria Janion (1941-2020) – historyczka literatury, idei i wyobraźni oraz krytyczka literacka specjalizująca się w historii polskiego i europejskiego romantyzmu, profesor nauk humanistycznych, członkini Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności; Gerald Paul Carr (1932-2020) – amerykański astronauta; Andre-Paul Duchateau (1925-2020) – belgijski pisarz i dziennikarz, autor powieści kryminalnych, nowelista i scenarzysta komiksów; autor komiksowego cyklu Yans, tworzonego we współpracy z polskimi rysownikami Grzegorzem Rosińskim i Zbigniewem Kasprzakiem; Chadwick Boseman (1976-2020) – amerykański aktor i producent filmowy; zagrał między innymi superbohatera Czarną Panterę w filmie „Marvel Cinematic Universe: Czarna Pantera”; Clifford Robinson (1941-2020) – amerykański koszykarz, dwukrotny finalista NBA z Portland Trail Blazers; John Thompson (1941-2020) – amerykański koszykarz oraz trener, występował na pozycji środkowego, dwukrotny mistrz NBA, mistrz NCAA, jako trener, członek Koszykarskiej Galerii Sław; Andrzej Bąkowski (1927-2020) – prawnik, członek Trybunału Stanu w latach 1991–1993 i 1997–2001; Józefa Hennelowa (1925-2020) – dziennikarka związana z „Tygodnikiem Powszechnym” (1948-2012), posłanka na Sejm (1989-93); Leokadia Krajewska (1928-2020) – „Lodzia milicjantka”, funkcjonariuszka Milicji Obywatelskiej, jedna z pierwszych milicjantek regulujących ruch na stołecznych skrzyżowaniach. WRZESIEŃ 2020 Jerzy Szczakiel (1949-2020) – wybitny żużlowiec. Przez całą karierę związany był z Kolejarzem Opole. W 1971 r. razem z Andrzejem Wyglendą zdobyli mistrzostwo świata par. Największy sukces w karierze osiągnął w 1973 r., gdy jako pierwszy Polak wywalczył tytuł indywidualnego mistrza świata. Sukces ten powtórzyło tylko dwóch Polaków – Tomasz Gollob w 2010 r. oraz Bartosz Zmarzlik w 2019 i 2020 r. Tytuł na stadionie w Rybniku wywalczył w niecodziennych okolicznościach. W biegu dodatkowym o pierwsze miejsce pokonał wielokrotnego mistrza świata Ivana Maugera, który przewrócił na torze i Polak spokojnie dokończył okrążenia. – Pamiętam każdy wyścig, każdy wiraż z tych zawodów. Gdy się kąpałem, podszedł do mnie pewien redaktor i zapytał: jak się czuje mistrz świata? Zamiast odpowiedzieć, zapytałem – czy ja naprawdę jestem mistrzem? – wspominał po latach. Dobrze rozwijającą się karierę zahamowały jednak liczne kontuzje. kard. Marian Jaworski (1926-2020) – duchowny rzymskokatolicki, doktor teologii, profesor filozofii, Był pierwszym rektore, Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie w latach 1982–1988, a od 16 stycznia 1991 r. do października 2008 r. pierwszym po II wojnie światowej arcybiskupem metropolitą lwowskim obrządku łacińskiego. Od początku kapłaństwa łączyła go przyjaźń z Karolem Wojtyłą. W 1998 r. Jan Paweł II mianował go kardynałem „w sercu”, godność tę duchowny otrzymał na konsystorzu w 2001 r. Kardynał był przy łożu umierającego papieża, któremu udzielił sakramentu namaszczenia chorych. Został odznaczony Orderem Orła Białego. Jan Krenz (1926-2020) – kompozytor i dyrygent, tworzył między innymi muzykę filmową do filmow Aadrzeja Munka („Zezowate szczęście”, „Eroica”) oraz Andrzeja Wajdy („Kanał”, „Popiół i diament”). Krenz koncertował na całym świecie i był laureatem wielu nagród, między innymi otrzymał Złoty Krzyż Zasługi (1952), Nagrodę Państwową II stopnia (1955), Nagrodę Muzyczną miasta Katowic (1957), dwukrotnie Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (1968 i 1996), Nagrodę Państwową I stopnia (1972), Nagrodę „Diamentowa Batuta” z okazji 70-lecia Polskiego Radia (1995), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005) oraz liczne międzynarodowe nagrody za nagrania płytowe. Zmarli również między innymi: Jiři Menzel (1938-2020) – czeski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy, laureat Oscara za film „Pociągi pod specjalnym nadzorem”; Edward Mikołajczyk (1941-2020) – wieloletni dziennikarz TVP, w latach 70. współprowadzący słynne Studio 2, również przez pewien czas rzecznik PZPN; prof. dr hab. Bogusław Cudowski (1955-2020) – prawnik, sędzia Sądu Najwyższego; Gienek Loska (1975-2020) – białorusko-polski wokalista, kompozytor i gitarzysta; Jerzy Grabus (1933-2020) – polski działacz konspiracji w czasie II wojny światowej, uczestnik wydarzeń poznańskich z 1956 r.; Jan Kułaj (1958-2020) – działacz opozycji demokratycznej, przewodniczący NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”; Moussa Traore (1936-2020) – malijski wojskowy i polityk, prezydent Mali w latach 1968-1991; Momčilo Krajišnik (1945-2020) – serbski polityk, lider bośniackich Serbów, zbrodniarz wojenny, w 2006 r. skazany na 27 lat więzienia za zbrodnie wojenne na Boszniakach i Chorwatach podczas wojny w Bośni; Winston Groom (1943-2020) – amerykański pisarz, autor powieści „Forrest Gump” powstał nagrodzony sześcioma Oscarami film; (1937-2020) – amerykański inżynier chemii, przedsiębiorca i wynalazca, twórca materiału goretex; Terry Goodkind (1948-2020) – amerykański pisarz fantasy, autor cyklu „Miecz prawdy”, który został sprzedany w ponad 25 mln egzemplarzy; Ruth Bader Ginsburg (1933-2020) – amerykańska prawniczka i sędzia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych w latach 1993–2020; Michael Chapman (1935-2020) – amerykański operator filmowy i reżyser, dwukrotnie nominowany do Oscara za zdjęcia do filmów: „Wściekły Byk” Martina Scorsese oraz „Ścigany” Andrew Davisa; Ang Rita (1948-2020) – nepalski szerpa; pierwszy człowiek na świecie, który zdobył Mount Everest dziesięciokrotnie; Michael Lonsdale (1941-2020) – francuski aktor teatralny, radiowy, filmowy i telewizyjny, zasłynął rolą komisarza policji Claude’a Lebela w dreszczowcu „Dzień Szakala” Freda Zinnemanna; Jackie Stallone (1921-2020) – amerykańska astrolog i tancerka, matka Sylvestra Stallone'a; Juliette Gréco (1927-2020) – francuska piosenkarka i aktorka; podczas II wojny światowej wraz ze swoimi rodzicami działała we francuskim ruchu oporu; Jurij Orłow (1924-2020) – rosyjski fizyk, działacz ruchu obrony praw człowieka w ZSRR, twórca Moskiewskiej Grupy Helsińskiej; Jan Bógdoł (1930-2020) – aktor teatralny i filmowy; Andrzej Pityński (1953-2020) – polski rzeźbiarz mieszkający w Stanach Zjednoczonych, autor m.in. Pomnika Katyńskiego w New Jersey; Hanna Rek-Wyrobek (1937-2020) – piosenkarka, śpiewająca m.in. przebój lat 60. „Gdy mi ciebie zabraknie”. PAŹDZIERNIK 2020 Wojciech Pszoniak (1942-2020) – wybitny aktor filmowy i teatralny. Wśród wielu niezapomnianych kreacji, jakie stworzył, był m.in. Moryc Welt z „Ziemi obiecanej” oraz Janusz Korczak w biograficznym filmie „Korczak”. Był również ceniony we Francji za występy u Andrzeja Wajdy w roli Robespierre'a w „Dantonie” czy w Theatre national de Chaillot w Paryżu. „Był jednym z najlepszych polskich aktorów. Niezapomniany Moryc, wybitny Robespierre, pamiętny Korczak. Ze śmiercią Wojciecha Pszoniaka zamyka się kolejny rozdział historii polskiego teatru i kina. Niech odpoczywa w pokoju” – napisał minister kultury Piotr Gliński. Eddie Van Halen (1955-2020) – amerykański gitarzysta-wirtuoz i klawiszowiec rockowy, jeden z założycieli zespołu hardrockowego Van Halen. – Ludzie mówili mi: nie możesz grać na klawiszach, jesteś przecież gitarzystą! No i właśnie wtedy napisałem „Jump” – wspominał powstanie największego hitu grupy. W 2011 r. został sklasyfikowany na 8. miejscu listy 100 najlepszych gitarzystów wszech czasów magazynu „Rolling Stone”. Dariusz Gnatowski (1961-2020) – aktor filmowy, teatralny i dubbingowy. W 1999 r. zyskał ogólnopolską popularność dzięki roli Arnolda Boczka w serialu komediowym „Świat według Kiepskich”. W 2016 r. został odznaczony Brązowym Medalem Gloria Artis – Zasłużony Kulturze. Sean Connery (1930-2020) – wybitny szkocki aktor, scenarzysta i producent filmowy. Wystąpił w kilkudziesięciu filmach, między innymi siedmiokrotnie wcielił się w rolę Jamesa Bonda, w pierwszych filmach z tej serii. Został zapamiętany również jako William z Baskerville w filmie „Imię róży”. Otrzymał Oscara dopiero za film „Nietykalni” z 1987 roku. Przeszedł długą drogę na szczyt. W wieku 9 lat rozpoczął swoją pierwszą pracę – rozwoził mleko. Gdy miał 13 lat, zakończył edukację, pracował między innymi jako pomocnik rzeźnika i ochroniarz. W 2000 roku królowa Elżbieta II nadała mu tytuł szlachecki. Zmarli również między innymi: Kenzo Takada (1939-2020) – japoński projektant mody, założyciel domu mody Kenzo; Zbigniew Ciesielski (1934-2020) – matematyk, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk; Suleiman Mahmoud (1949-2020) – libijski wojskowy, jako jeden z pierwszych wyższych oficerów przeszedł na stronę rebeliantów, zmarł na Covid-19; Lidia Andruszkiewicz (1958-2020) – dziennikarka przez wiele lat związana z Telewizją Polską; Paweł Rozwadowski (1941-2020) – wokalista i autor tekstów, znany pod pseudonimem Kelner członek zespołów Fornit (1978–1980), Deuter (od 1980) i Izrael (1983–1984); Gordon Haskell (1946-2020) – brytyjski muzyk, kompozytor oraz wokalista. Znany z występów w zespole The Fleur de Lys, później krótko występował w grupie King Crimson, przez lata prowadził też działalność solową; Ryszard Ronczewski (1930-2020) – aktor filmowy i teatralny, reżyser, zagrał między innymi Francuza w filmie „Szatan z siódmej klasy”; Ferdynand Grzeszczak (1947-2020) – rugbysta, działacz i dziennikarz sportowy, prezes Polskiego Związku Rugby, współtwórca TVP Sport; Margaret Nolan (1944-2020) – amerykańska modelka i aktorka, zapamiętana dzięki sekwencji otwierającej film „Goldfinger” z filmowej serii o przygodach Jamesa Bonda, pojawiła się tam w złotym bikini i z ciałem wymalowanym od stóp do głów złotą farbą; Prof. Andrzej Półtawski (1923-2020) – działacz podziemia niepodległościowego w czasie drugiej wojny światowej, członek Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego, a także filozof, etyk, specjalista filozofii chrześcijańskiej, działacz pro-life Współpracował z Janem Pawłem II. Mąż Wandy Półtawskiej; Jan Krawiec (1919-2020) – zasłużony działacz polonijny. Józef Zawitkowski (1939-2020) – biskup pomocniczy senior diecezji łowickiej; Stanisław Gazda (1938-2020) – wybitny kolarz, uczestnik mistrzostw świata; ks. Henryk Misztal (1936-2020) – duchowny rzymskokatolicki, profesor nauk prawnych, specjalista prawa kanonicznego i prawa wyznaniowego; Ewa Głowacka (1953-2020) – tancerka baletowa, pierwsza solistka Teatru Wielkiego w Warszawie (1977-990); Ryszard Miazek (1945-2020) – były prezes TVP i Polskiego Radia; Agnieszka Fatyga (1958-2020) – polska aktorka teatralna i telewizyjna, piosenkarka, śpiewaczka, pianistka; Sean Connery (1930-2020) – szkocki aktor, reżyser, producent filmowy i scenarzysta. Laureat Oscara. Siedmiokrotnie wcielił się w rolę Jamesa Bonda.