RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Akt założycielski „komunistycznego NATO” trafił do Archiwum Akt Nowych

Dokument był przechowywany w archiwum MSZ (fot. PAP/Leszek Szymański)

Oryginał traktatu o Układzie Warszawskim został przekazany z archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych do Archiwum Akt Nowych. – Struktury układu zostały rozwiązane niemal 30 lat temu, teraz sprawa została zamknięta także archiwalnie – mówił Piotr Długołęcki, zastępca dyrektora w biurze Archiwów i Zarządzania Informacją MSZ.

Historyk: Związek Radziecki utuczył Trzecią Rzeszę

We wrześniu i październiku 1940 r. wymiana handlowa z ZSRR była na tyle znaczna, że osiągała ponad 80 proc. wartości całego importu do Trzeciej...

zobacz więcej

W środę w siedzibie MSZ odbyła się uroczystość przekazania oryginału Układu Warszawskiego z Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych do Archiwum Akt Nowych.

– Układ Warszawski to umowa międzynarodowa, która została podpisana w 1955 roku. Była sojuszem wojskowym łączącym Związek Radziecki z jego „zewnętrznym imperium”, czyli krajami socjalistycznymi Europy Środkowej i Wschodniej. Dzisiaj mamy możliwość zaprezentować zebranym oryginał tego dokumentu, a wraz z nim – dokumenty dotyczące rozwiązania struktur wojskowych i politycznych Układu Warszawskiego, czyli dwa protokoły podpisane w 1991 roku – mówił Długołęcki.

– Układ Warszawski teoretycznie – zgodnie z zapewnieniami – powstał jako sojusz obronny, w rzeczywistości miał charakter układu, który zapewniał Związkowi Radzieckiemu kontrolę nad Polską i innymi krajami Europy Środkowej i Wschodniej. Pełnił funkcje takiego straszaka – nie tylko teoretycznego, o czym przekonali się Węgrzy i Czechosłowacja – przypomniał.

– Oryginał układu, który jest bardzo rzadko udostępniany i wystawiany na widok publiczny został przekazany do Archiwum Akt Nowych, co oznacza symboliczne zakończenie działań nad tym układem. Jego struktury wojskowe i polityczne zostały rozwiązane niemal 30 lat temu, dzisiaj sprawa została zamknięta także w sensie archiwalnym – Długołęcki.

Dokumenty dotyczące funkcjonowania Układu Warszawskiego zgromadzone są w kilku archiwach. Część wojskowa, dotycząca współpracy militarnej, jest archiwum IPN, część odnosząca się do współpracy politycznej – w archiwach MON, zaś dokumenty dotyczące działań partyjnych, społecznych i propagandowych znajdują się w Archiwum Akt Nowych. Te zasoby są już od lat odtajnione i dostępne dla badaczy.

Długołęcki zauważył, że podczas podpisywania Układu Warszawskiego zachowano praktykę dyplomatyczną związaną z podpisywaniem umów międzynarodowych. Układ został podpisany w stolicy Polski i Polska stała się depozytariuszem oryginału, a pozostałe państwa, która go podpisały, otrzymały jedynie uwierzytelnione kopie.

– Ten dokument, który dziś przekazaliśmy jest unikalny i istnieje tylko jeden jego egzemplarz. W archiwom MSZ pozostają natomiast protokoły rozwiązania Układu Warszawskiego, które zostały podpisane w Pradze i Budapeszcie. Tu z kolei oryginały pozostały w Czechach i na Węgrzech, a w Polsce są tylko uwierzytelnione kopie – wskazał Długołęcki.

źródło:

Zobacz więcej