RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

„Polska. Siła obrazu” . Arcydzieła malarstwa polskiego w Muzeum Narodowym

Wystawa „Polska. Siła obrazu” przedstawiająca rolę malarstwa w kształtowaniu świadomości narodowej Polaków i w formowaniu zbiorowej pamięci prezentuje arcydzieła z najważniejszych muzeów całego kraju, m.in. prace Matejki, Malczewskiego i Gierymskiego.

400 mln zł dla instytucji kultury. Wicepremier Gliński o Funduszu Wsparcia

W ramach Funduszu Wsparcia Kultury do instytucji kultury trafi około 400 mln zł – zapowiedział wicepremier, minister kultury Piotr Gliński....

zobacz więcej

Najpiękniejsze obrazy, największe nazwiska sztuki polskiej, najboleśniejsze sprawy Polski przedstawia wystawa, którą otwiera obraz Jana Matejki „Upadek Polski” (Reytan), nawiązujący do wydarzeń na Zamku Królewskim w Warszawie, kiedy poseł ziemi nowogródzkiej Tadeusz Reytan gwałtownie zaprotestował przeciw traktatowi ratyfikującemu I rozbiór Polski. I następne płótno – „Melancholia” Jacka Malczewskiego – jeden z najważniejszych obrazów w polskiej sztuce XIX wieku, podejmujący ważne wątki ówczesnych doświadczeń Polaków: zniewolenia i walk o niepodległość. Dalej „Polonia” według Artura Grottgera – cykl rysunkowy przedstawiający sceny z Powstania Styczniowego: przekuwanie kos na broń, powstańcza potyczka, domostwo spustoszone przez nieprzyjaciela, schronienie się powstańców w dworze szlacheckim.

– Wystawa jest niezwykła z wielu powodów: jest wielkim wydarzeniem muzealnym, ponieważ rzadko się zdarza, że publiczność może zobaczyć na ścianach jednej galerii wiszące obok siebie najcenniejsze obrazy malarstwa polskiego – mówił podczas czwartkowej konferencji prof. Łukasz Gaweł, p.o. dyrektora MNW. – Jest też powód sentymentalny; są to bowiem obrazy, które nosimy w głowach, bez względu na to, jakie kto ma poglądy, gdzie się wychował, jaka jest jego tradycja rodzinna. To są obrazy, których nie da się z nas wyrwać, one faktycznie tworzą naszą tożsamość, odpowiadają nam na pytania zarówno o przeszłość, jak i o przyszłość – dodał.

Według dyrektora MNW wystawa świadczy też o tym, że nie udałoby się zachować polskiej tożsamości kulturowej, gdyby nie twórczość artystów malarzy. – Reprodukcje Grottgera, Malczewskiego, Wyspiańskiego i przede wszystkim Matejki wisiały w polskich domach. Wystawa jest zatem też małą formą spłacenia długu wobec polskich artystów – zaznaczył.

I jeszcze jedno przesłanie wystawy wskazał prof. Gaweł. – Bez sztuki i bez artystów nie da się przetrwać. Udowodnili to polscy artyści XIX wieku, i nie możemy o tym zapominać również dzisiaj. Sztuka jest sferą wolności, sztuka jest sferą wolnej myśli i sztuka daje nam pewność wobec świata, nawet jeśli ten świat jest trudny – podkreślił.

– W okresie zaborów rolę duchowego przewodnika narodu przejęła najpierw poezja romantyczna, a potem sztuka. Sztuki plastyczne kształtowały i utrwalały poczucie więzi, tworzyły mitologię narodową oraz wyrażały dążenia niepodległościowe. (...) Dzieła prezentowane na wystawie przez dziesięciolecia kształtowały zbiorową wyobraźnię Polaków. Twórcy mitologii narodowej chętnie odwoływali się do chwalebnej przeszłości, dlatego polskie malarstwo historyczne przypominało o dawnej świetności kraju – oceniły kuratorki wystawy Iwona Danielewicz i Agnieszka Rosales Rodríguez.

Mitotwórczą wizję historii Polski stworzył Jan Matejko. Jak zaznaczyły kuratorki, artysta piętnował osoby i stronnictwa polityczne winne upadku Rzeczypospolitej, a jednocześnie podejmował temat powinności jednostek wobec wspólnoty narodowej. – W jego dziełach odnajdziemy przejmujące przedstawienie stanów duchowego napięcia oraz głębi psychologicznej bohaterów, czego przykładem jest Reytan – Upadek Polski – podkreśliły.

Otwarto wystawę poświęconą Andy'emu Warholowi

„Andy Warhol's life and death” to tytuł wystawy, która została otwarta w piątkowy wieczór w BWA w Krośnie. Znalazły się na niej przede wszystkim...

zobacz więcej

Tuż przed upadkiem Rzeczypospolitej Obojga Narodów jej rozległe terytorium zamieszkiwali nie tylko Polacy, ale też Rusini, Litwini, Żydzi, Tatarzy, Karaimi, Ormianie, Niemcy. Etniczną, kulturową i językową różnorodność kraju pod zaborami zilustrowali m.in. Aleksander Grodzicki i Aleksander Gierymski.

W czasie zaborów dwór szlachecki stanowił przestrzeń dbania o język i obyczaj, stał się ostoją tożsamości narodowej, zajmował też szczególne miejsce w niepodległościowej ikonografii. Temat dworu na wystawie pojawia się w pracach Ferdynanda Ruszczyca i Stanisława Kamockiego, ale też w centralnej części tryptyku Jacka Malczewskiego „Moje życie”. Z dworów wywodzili się uczestnicy powstań, siedziby te pełniły też funkcję szpitali, dawały schronienie żołnierzom i uciekinierom.

Wątki ludowe, wyraźne w sztukach plastycznych Młodej Polski przewijają się w obrazach Jacka Malczewskiego; a życie górali tatrzańskich i Hucułów przedstawiali w swoich obrazach m.in. Władysław Ślewiński, Władysław Jarocki, Kazimierz Pautsch, Kazimierz Sichulski oraz Teodor Axentowicz.

Osobny fragment ekspozycji „Polska. Siła obrazu” poświęcony jest pejzażowi polskiemu: mazowieckiemu, kresowemu, tatrzańskiemu; widać to na obrazach Juliusza Kossaka, Józefa Brandta, Józefa Chełmońskiego, Jana Stanisławskiego, Leona Wyczółkowskiego, Stanisława Witkiewicza.

„Krajobrazy Stanisława Wyspiańskiego mówią zarazem o dramacie zniewolonego państwa: widoki Wawelu oraz krakowskich Plant to symboliczny manifest artysty oczekującego na odrodzenie się kraju i społeczeństwa. Nurt czystego pejzażu, wyzwolonego z patriotycznych powinności, odznaczający się nowoczesnym podejściem do zagadnień światła i barwy, reprezentowali Jan Stanisławski, Julian Fałat i Aleksander Gierymski” – można przeczytać w komentarzu kuratorskim.

Wystawa „Polska. Siła obrazu” to warszawska odsłona ekspozycji „Pologne 1840- 1918. Peindre l'ame d'une nation” (Polska 1840-1918. Zobrazować ducha narodu), prezentowanej do stycznia 2020 w filii Luwru w Lens. Wystawa we Francji stanowiła partnerski projekt MNW, Muzeum Louvre-Lens oraz Instytutu Adama Mickiewicza. Została ponadto objęta honorowym patronatem prezydenta Republiki Francuskiej Emmanuela Macrona oraz prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.

Wydarzenie to uświetniło jubileusz odzyskania przez Polskę niepodległości, a także stulecie podpisania polsko-francuskiego porozumienia w sprawie migracji – o czym mówili obecni na konferencji w Warszawie Marie Lavandier dyrektorka Muzeum Louvre Lens oraz Luc Piralla-Heng Vong, kurator francuskiej edycji wystawy.

Na wystawie warszawskiej oprócz dzieł z kolekcji MNW prezentowane są arcydzieła malarstwa polskiego ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Okręgowego w Toruniu, Zamku Królewskiego w Warszawie, Zamku Królewskiego na Wawelu, Fundacji Raczyńskich przy Muzeum Narodowym w Poznaniu oraz z prywatnej kolekcji państwa Sylwii i Tomasza Gardeckich.

Wystawa zorganizowana została przez Muzeum Narodowe w Warszawie we współpracy z Musee du Louvre-Lens, Muzeum Narodowym w Poznaniu i Instytutem Adama Mickiewicza.

Patronat narodowy objęli Prezydent RP Andrzej Duda, Ambasador Francji w Polsce Frederic Billet, Instytut Francuski w Polsce. Wydarzenie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Ekspozycja „Polska. Siła obrazu” będzie dostępna dla publiczności od 18 września do 20 grudnia 2020 r. w Muzeum Narodowym w Warszawie.

źródło:
Zobacz więcej