Dzień Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti

2 sierpnia to szczególny dzień dla polskich Romów (fot. arch. PAP/Jacek Bednarczyk)

2 sierpnia będzie Dniem Pamięci o Zagładzie Romówi i Sinti. Sejm przegłosował uchwałę upamiętniającą ludobójstwo. W tym roku 2 sierpnia przypadnie 67. rocznica likwidacji tzw. rodzinnego obozu cygańskiego w Auschwitz II – Birkenau.

Ustanowienie 2 sierpnia Dniem Pamięci było inicjatywą Zespołu ds. Romskich Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Uchwałę poparło 419 posłów, jeden był przeciw.

W niemieckim obozie zagłady Auschwitz II-Birkenau w nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 roku w komorze gazowej zginęło prawie 3 tys. cygańskich dzieci, kobiet i mężczyzn. W ten sposób dokonano, zgodnie z rozkazem Reichsfuehrera SS Heinricha Himmlera, likwidacji tzw. rodzinnego obozu cygańskiego (Zigeunerfamilienlager).

Romowie stanowili pod względem liczebności trzecią, po Żydach i Polakach, grupę deportowanych do Auschwitz. Pierwsi z nich trafili tam w 1941 roku w wyniku skierowania przez niemiecką jednostkę policji w Katowicach do obozu dziewięciu więźniów, wśród których znajdowało się dwóch polskich Romów.

W grudniu 1942 roku Niemcy wydali zarządzenia nakazujące osadzenie Romów w obozach koncentracyjnych. 26 lutego 1943 roku dotarł pierwszy transport Romów do Auschwitz II-Birkenau, gdzie pod koniec lutego 1943 roku powstał obóz rodzinny dla Romów. Na terenie Zigeunerfamilienlager znajdowały się 32 baraki mieszkalne i sześć sanitarnych.

Między 26 lutego 1943 roku a 21 lipca 1944 w obozie romskim osadzono łącznie 20 967 dzieci, kobiet i mężczyzn. Liczba ta nie obejmuje ok. 1700 osób z Białegostoku, których nie objęto ewidencją, ponieważ natychmiast skierowano ich jako podejrzanych o tyfus plamisty do komór gazowych i zgładzono tuż po przywiezieniu do obozu.

Ogółem w Auschwitz więziono ok. 23 tys. Romów z 14 krajów. Życie w tym obozie straciło około 21 tys. z nich. W obozie osadzonych nękały choroby i głód. Szczególnie ucierpiały dzieci, na których eksperymentował Josef Mengele. Jak wynika ze współczesnych szacunków, w wyniku prześladowań i terroru śmierć poniosła około połowa populacji Romów zamieszkującej obszary okupowane przez Niemców.

Sinti stanowią wędrowną grupę etniczną pokrewną Romom.

źródło:

Zobacz więcej