Wybory 2020

Jak głosować w specjalnym reżimie sanitarnym [PORADNIK]

Sędzia TS: Propozycja senatorów opozycji sprzeczna z konstytucją, oznacza paraliż państwa

Portal tvp.info zapytał sędziego, jak z prawnego punktu widzenia oceniać należy racje senatorów opozycji, którzy zgłosili poprawkę do ustawy ws. wyborów prezydenckich (fot. KPRP/Krzysztof Sitkowski/PAP)

– Zgłoszona propozycja jest sprzeczna z Konstytucją RP, bo w istocie zmierza do tego, aby nie było możliwości przeprowadzenia wyborów przed upływem kadencji urzędującego Prezydenta RP. (...) Przyjęcie tej propozycji w obecnej sytuacji prawnej oznaczałoby zgodę na paraliż państwa – stwierdził w rozmowie z portalem tvp.info sędzia Trybunału Stanu prof. Czesław Kłak. Zgłoszona poprawka zakłada, że ustawa ws. wyborów prezydenckich wejdzie w życie 6 sierpnia. Zdaniem opozycji, dopiero wtedy, po opróżnieniu urzędu prezydenta, otworzyć się ma „okienko konstytucyjne” do zarządzenia nowych wyborów.

Marszałek Sejmu: Wybory muszą się odbyć przed 6 sierpnia. Grodzki znów stosuje obstrukcję

– Nie można manewrować konstytucją. Wybory muszą się odbyć przed 6 sierpnia, kiedy kończy się kadencja obecnego prezydenta – powiedziała w trakcie...

zobacz więcej

Portal tvp.info zapytał sędziego, jak z prawnego punktu widzenia oceniać należy racje senatorów opozycji, którzy zgłosili poprawkę do ustawy ws. wyborów prezydenckich. Poprawka zakłada, że ustawa wejdzie w życie 6 sierpnia 2020 r. Zdaniem opozycji, dopiero wtedy, po opróżnieniu urzędu prezydenta, otworzyć się ma „okienko konstytucyjne” do zarządzenia nowych wyborów.

– 6 sierpnia 2020 r. kończy się kadencja urzędującego Prezydenta RP. Do tego czasu należy przeprowadzić wybory i Sąd Najwyższy powinien wydać orzeczenie w przedmiocie ich ważności. Doprowadzenie do sytuacji, w której Prezydent RP nie zostanie wybrany i dojdzie do opróżnienia urzędu Prezydenta RP spowoduje kryzys konstytucyjny, albowiem Konstytucja RP nie przewiduje wakatu na urzędzie Prezydenta RP z powodu nieprzeprowadzenia wyborów przed upływem kadencji urzędującej głowy państwa – powiedział Kłak.

– Zgłoszona propozycja jest sprzeczna z Konstytucją RP, bo w istocie zmierza do tego, aby nie było możliwości przeprowadzenia wyborów przed upływem kadencji urzędującego Prezydenta RP. To sprzeczne m.in. z konstytucyjnym obowiązkiem zapewnienia ciągłości działania konstytucyjnego organu państwa – w tym wypadku Prezydenta RP, wywodzoną m.in. z art. 2 Konstytucji RP. Przyjęcie tej propozycji w obecnej sytuacji prawnej oznaczałoby zgodę na paraliż państwa – dodał.

Prof. Kłaka zapytaliśmy również, czy można przepisy o opróżnieniu urzędu prezydenta odnosić do sytuacji niewybrania nowego prezydenta do końca kadencji.

Wicemarszałek Senatu: Do Grodzkiego i większości senackiej nie można mieć zaufania

– To, że odbędzie się to posiedzenie i że w porządku obrad jest prawo wyborcze, nie jest gwarancją, że ta ustawa zostanie przez Senat rozpatrzona....

zobacz więcej

– Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że obecnie nie występuje wakat na urzędzie Prezydenta RP. Nie doszło natomiast do przeprowadzenia wyborów prezydenckich w zaplanowanym terminie – 10 maja 2020 r., albowiem w tym dniu ze względu na różne okoliczności, w tym także o charakterze prawnym, obiektywnie nie było możliwości przeprowadzenia głosowania. Jest to sytuacja – jak uznała trafnie Państwowa Komisja Wyborcza w uchwale nr 129 z 10 maja 2020 r. analogiczna do tej, o której mowa w art. 293 § 3 Kodeksu wyborczego. Przepis ten dotyczy przypadku, w którym głosowanie nie odbyło się ze względu na brak kandydatów. Nie chodzi tu o tożsamość przyczyny, lecz o taki sam skutek – tj. brak przeprowadzenia głosowania. Zarówno bowiem w sytuacji, w której obecnie się znajdujemy, jak i w przypadku, o którym mowa w art. 293 § 3 Kodeksu wyborczego, głosowanie nie zostaje przeprowadzone, co oznacza konieczność zarządzenia nowych wyborów. Z całą pewnością nie można doprowadzić do opróżnienia urzędu Prezydenta RP bez uprzedniego wybrania jego następcy – stwierdził.

Sędzia Kłak odniósł się również do faktu, że marszałek Elżbieta Witek powołała się w swoim wystąpieniu na wskazania PKW, która w nieprzewidzianym prawnie stanie faktycznym wskazała jako prawidłowy tryb art. 293 Kodeksu wyborczego.

– Sytuacja, w jakiej się znajdujemy nie jest wyraźnie uregulowana ani w Konstytucji, ani w Kodeksie wyborczym. Jest ona jednak tożsama z tą, którą wyraźnie przewidziano w art. 293 § 3 Kodeksu wyborczego i dlatego trafnie Państwowa Komisja Wyborcza powołała się na ten przepis. Odwołanie się do tego przepisu, przy uświadomieniu sobie, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli (art. 1 Konstytucji RP) i należy zapewnić ciągłość władzy prezydenckiej, powoduje, że Marszałek Sejmu może zarządzić nowe wybory, po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw uchwały Państwowej Komisji Wyborczej nr 129 z 10 maja 2020 r. Takie działanie Marszałka Sejmu – moim zdaniem – jest prawnie dopuszczalne – powiedział ekspert.

Obstrukcja wyborów 2.0

Platforma Obywatelska tak zakręciła swoimi wyborcami, że ci chyba już nic nie rozumieją ze strategii partii. Jacek Jaśkowiak stwierdził właśnie, że...

zobacz więcej

Odniósł się on również do opinii prawników, którzy opowiadają się za narracją formułowaną przez opozycję. Jak stwierdził, „opinie prawne nie są wiążące dla decydentów, w tym Marszałka Sejmu”, a „interpretacje prawa mogą być różne, często są ze sobą sprzeczne”.

– Należy unikać sytuacji, w której przyjmuje się wykładnię prawa sprzeczną z zasadami i wartościami konstytucyjnymi. To bowiem prowadzić może do kryzysu konstytucyjnego. Prawnicy powinni mieć świadomość skutków, do których prowadzić może sugerowana przez nich wykładnia prawa. Ja opowiadam się za taką wykładnią, która pozwala na dokonanie wyboru Prezydenta RP przed upływem kadencji urzędującej głosy państwa, przy zachowaniu wszelkich standardów uczciwych wyborów, a drogą do tego jest rozwiązanie, które wynika z uchwały podjętej przez Państwową Komisję Wyborczą, umożliwiającej zarządzenie nowych wyborów przez Marszałka Sejmu w terminie, który pozwoli na zakończenie procesu wyborczego do 6 sierpnia 2020 r. – zakończył ekspert.

źródło:
Zobacz więcej